Literum
Epoki
Renesans
Księgi pierwsze
Pieśń VI (Acz mię twa droga, miła, barzo boli...)

Pieśń VI (Acz mię twa droga, miła, barzo boli...)

Jan Kochanowski

Brak ocen

Epoka: Renesans
Rodzaj: Liryka
Gatunek: Pieśń
Czytanie: ok. 2 min czytania

Czytaj Otwórz w aplikacji

Acz mię twa droga [3], miła, barzo boli,

Nie chcę cię trzymać przeciw twojej woli;

Z mej strony bodaj wszystko dobre miała,

Kędy sie kolwiek będziesz obracała.

Lecz sama widzisz, jakie wiatry wstają,

Jakie po niebie chmury sie mieszają.

Ja wiem, co umie morze i szalony

Wicher, na wody słone uniesiony.

Niech żony srogich pohańców [4] i dzieci

Doświadczą, jakim pędem wicher leci

Morze mieszając: huczą srogie wały,

A brzeżne w gruncie [5] wzdrygają sie skały.

Takci sie biednej Europie [6] dostało,

Jeno że wołu chciała przysieść mało [7],

Bo sie z nienagła przymknął [8] z nią ku wodzie,

Potym jak płynie, tak płynie bez łodzie.

A ta dopiero zlękła sie nieboga,

Gdzie pojźrzy, zewsząd morze, zewsząd trwoga;

Brzegu nie widać, przewoźnik niepewny,

Strach serce ujął, a w oczu płacz rzewny.

A gdy do sławnej Krety przypłynęła,

Z wielkiej tesknice włosy targać jęła,

Skarżąc sie z płaczem: «Ojcze mój łaskawy,

Któregom zbyła [9] prze me głupie sprawy [10].

Com ja tu miała czynić w tej krainie?

Mało jest jedna śmierć panieńskiej winie.

Ale na jawiż płaczę swej lekkości [11]?

Czy mię pokusa łudzi krom winności [12],

Która przez wrota kościane [13] wychodzi,

A na człowieka sny dziwne przywodzi?

Lepiej li było przez morze sie pławić

Czy nad polnemi kwiatkami sie bawić?

By [14] mi sie teraz dostał jako w ręce

On wół bezecny, byłby w takiej męce,

Żeby mu ze łba musiały spaść rogi,

Chociaż był u mnie niedawno tak drogi.

Nie miałam wstydu, dom swój opuszczając,

I teraz nie mam, śmierci odkładając;

Boże mój, jesli słyszysz prośbę moję,

Niechaj dziś nago w pośrzodku lwów stoję.

Pierwej niż pleśnią piękna twarz przypadnie [15]

I zupełnemu [16] ciału krasa [17] spadnie,

Niechaj mię wilcy pożrą w tej gładkości,

A po pustyniach rozniosą me kości»

Nikczemna dziewko — ojciec ci przyciska [18] —

Czemu nie umrzesz? Strzyma cię ta niska

Jedlina i pas [19] zaniesiony w cale [20];

A jeslić milsza śmierć na ostrej skale,

Daj sie w moc wiatrom a skocz z góry śmiele,

Niżbyś wolała siedzieć u kądziele,

Królewska dziewka, i być w ręce dana

Srogiej pogance, winna bywszy [21] pana.

Przypisy

[3]

droga — tu: podróż, wyjazd. [przypis redakcyjny]

[4]

pohaniec — poganin, niechrześcijanin; tu: chodzi o Turków i Tatarów. [przypis redakcyjny]

[5]

w gruncie — od podstaw. [przypis redakcyjny]

[6]

biednej Europie — w mit. gr. królewna Europa została porwana przez Jowisza, który przybrał postać byka (u Kochanowskiego woła). [przypis redakcyjny]

[7]

wołu chciała przysieść mało (starop.) — chciała na krótko usiąść na wołu. [przypis redakcyjny]

[8]

sie z nienagła przymknął (starop.) — powoli się zbliżył. [przypis redakcyjny]

[9]

zbyć (starop.) — stracić. [przypis redakcyjny]

[10]

sprawy (starop.) — uczynki. [przypis redakcyjny]

[11]

na jawiż płaczę swej lekkości — na jawie opłakuję swą lekkomyślność (w niektórych komentarzach: hańbę). [przypis redakcyjny]

[12]

krom winności (starop.) — bez winy. [przypis redakcyjny]

[13]

wrota kościane — w mit. gr. i rzym. istnieją dwie bramy poprzez które sny wychodzą z podziemia; złudne sny przechodzą przez bramę z kości słoniowej, a sny prawdziwe przez bramę z rogu. [przypis redakcyjny]

[14]

by (starop.) — gdyby. [przypis redakcyjny]

[15]

przypadnie — pokryje się. [przypis redakcyjny]

[16]

zupełnemu — pełnemu, jędrnemu (w niektórych komentarzach: doskonałemu). [przypis redakcyjny]

[17]

krasa (daw.) — piękność. [przypis redakcyjny]

[18]

ci przyciska — nalega, naciska na ciebie. [przypis redakcyjny]

[19]

Strzyma cię (…) Jedlina i pas — utrzyma cię jedlina i przepaska (odwołanie do znanych z antyku sposobów popełniania samobójstwa przez kobiety). [przypis redakcyjny]

[20]

w cale (starop.) — w całości. [przypis redakcyjny]

[21]

winna bywszy — tu: będąc godna. [przypis redakcyjny]

Tekst i nagranie pochodzą z serwisu Wolne Lektury, domena publiczna lub wolna licencja. Podział tekstu na części udostępniamy na tych samych warunkach. Wesprzyj Wolne Lektury.