Literum
Epoki
Renesans
Księgi wtóre
Pieśń VI (Królewno lutnie złotej i rymów pociesznych...)

Pieśń VI (Królewno lutnie złotej i rymów pociesznych...)

Jan Kochanowski

Brak ocen

Epoka: Renesans
Rodzaj: Liryka
Gatunek: Pieśń
Czytanie: ok. 1 min czytania

Czytaj Otwórz w aplikacji

Królewno lutnie złotej [3] i rymów pociesznych [4],

Ochłodo myśli tesznych [5],

Ty sama powiedz a kres [6] naznacz, póki mamy

Płakać, gdy przyjaciela [7] miłego stradamy.

Łacno cieszyć chorego, gdysmy zdrowi sami,

Lecz kiedy toż nad nami

Niefortuna pokaże, tam [8] więc człowiek czuje,

Że co drugim chciał radzić, sam sie nie ratuje.

Godno płaczu nieszczęście i twoja przygoda [9],

O zacny wojewoda,

Boś pozbył towarzysza i cnotliwej żony,

Której dobroć, której wstyd [10] jest niewysłowiony.

Ale byś dobrze, wziąwszy lutnią Orfeowę,

Wstąpił w łódź Charonowę

I nawiedził podziemne, niewesołe kraje [11],

Gdzie słońce swych promieni nigdy nie podaje,

Nie zyszczesz [12] dusze, która dotkła raz napoju

Niepamiętnego zdroju [13].

Przeto cierpliwość sama nalepsza w tej mierze,

Gdzie za raz [14] i ratunek upad z sobą bierze [15].

Przypisy

[3]

Królewno lutnie złotej — zwrot do Erato, muzy poezji lirycznej; lutnie (daw. D. lp rodz. ż.): lutni. [przypis redakcyjny]

[4]

pocieszny (daw.) — przynoszący pocieszenie. [przypis redakcyjny]

[5]

teszny (starop.) — smutny, strapiony. [przypis redakcyjny]

[6]

kres — tu: termin. [przypis redakcyjny]

[7]

przyjaciel — tu: żona. [przypis redakcyjny]

[8]

tam — tu: wtedy. [przypis redakcyjny]

[9]

przygoda — tu: nieszczęście. [przypis redakcyjny]

[10]

wstyd (daw.) — skromność, cnotliwość, nieskazitelność. [przypis redakcyjny]

[11]

wziąwszy lutnią Orfeowę (…) nawiedził podziemne (…) kraje — fragment nawiązuje do mitu gr. o Orfeuszu, poecie trackim (symbolem poezji jest tu lutnia), który potrafił poruszyć za pomocą swej muzyki najbardziej nieubłagane bóstwa, a nawet rzeczy nieożywione. Po śmierci swej żony, Eurydyki, udał się do Hadesu i tak oczarował Plutona, że władca podziemi zgodził się uwolnić Eurydykę ze świata umarłych. Motyw został wykorzystany przez Kochanowskiego również w Trenie XIV i Pieśni XXI, Ks.1. [przypis redakcyjny]

[12]

zyszczesz (starop. forma 2 os. lp cz. przysz.) — odzyskasz. [przypis redakcyjny]

[13]

dusze, która dotkła (…) napoju / Niepamiętnego zdroju — duszy, która dotknęła napoju ze zdroju niepamięci. Dusze przewożone przez Charona po wypiciu wody z rzeki Lete zapominały o tym, co robiły, widziały i słyszały przedtem. [przypis redakcyjny]

[14]

za raz — jednocześnie, naraz. [przypis edytorski]

[15]

ratunek upad z sobą bierze — ratunek (nawiązanie do ratowania Eurydyki przez Orfeusza) doprowadza do upadku (klęski). [przypis redakcyjny]

Tekst i nagranie pochodzą z serwisu Wolne Lektury, domena publiczna lub wolna licencja. Podział tekstu na części udostępniamy na tych samych warunkach. Wesprzyj Wolne Lektury.