Literum
Lektury szkolne
Klasy 7–8
Treny
Tren V. (Jako oliwka mała pod wysokim sadem...)

Klasy 7–8 Matura podstawowa Matura rozszerzonaaudiobook

Tren V. (Jako oliwka mała pod wysokim sadem...)

Jan Kochanowski

Brak ocen

Epoka: Renesans
Rodzaj: Liryka
Gatunek: Tren
Czytanie: ok. 1 min czytania
Nagranie: 1 min

CzytajOtwórz w aplikacji

Jako oliwka mała pod wysokim sadem [2]

Idzie [3] z ziemie [4] ku górze macierzyńskim szladem [5],

Jeszcze ani gałązek, ani listków rodząc,

Sama tylko dopiro [6] szczupłym prątkiem [7] wschodząc;

Tę, jesli ostre ciernie [8] lub rodne [9] pokrzywy

Uprzątając, sadownik [10] podciął ukwapliwy [11],

Mdleje [12] zaraz, a zbywszy [13] siły przyrodzonej [14],

Upada przed nogami matki ulubionej.

Takci sie mej namilszej Orszuli dostało:

Przed oczyma rodziców swoich rostąc [15], mało

Od ziemie sie co [16] wznióswszy, duchem zaraźliwym [17]

Srogiej śmierci otchniona [18], rodzicom troskliwym [19]

U nóg martwa upadła. O zła Persefono [20],

Mogłażeś tak wielu łzam [21] dać upłynąć płono [22]?

Przypisy

sad* (starop.) — drzewo owocowe. [przypis redakcyjny]

idzie* (starop.) — rośnie. [przypis redakcyjny]

z ziemie (forma starop.) — z ziemi. [przypis redakcyjny]

macierzyńskim szladem (starop.) — śladem matki, drzewa macierzyńskiego, zwanego tu sadem (w. 1). [przypis redakcyjny]

dopiro (starop.) — dopiero. [przypis redakcyjny]

szczupły prątek (starop.) — cienki pęd. [przypis redakcyjny]

ciernie* (daw.) — cierniste krzewy (np. tarnina, głóg). [przypis redakcyjny]

rodny (starop.) — urodzajny, bujny, plenny, rodzący. [przypis redakcyjny]

sadownik — ogrodnik zajmujący się owocami (por. czas. „sadzić”). [przypis redakcyjny]

ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, śpieszący się, niecierpliwy. [przypis redakcyjny]

mdleć (daw.) — tracić siły, słabnąć, więdnąć. [przypis redakcyjny]

zbywszy (starop.) — pozbywszy się, utraciwszy. [przypis redakcyjny]

przyrodzony (daw.) — naturalny. [przypis redakcyjny]

rostąc (starop.; imiesł. od rość: rosnąć)— rosnąc. [przypis redakcyjny]

mało (…) co (starop.) — zaledwie, trochę. [przypis redakcyjny]

duch zaraźliwy — tchnienie zarazy lub porażająca zła siła, siła diabelska. [przypis redakcyjny]

otchniony (daw.) — owiany (zob. wyrazy „tchnąć”, „tchnienie”, „oddech”). [przypis redakcyjny]

troskliwy* (starop.) — stroskany, zatroskany. [przypis redakcyjny]

Persefona — tu: uosobienie śmierci. [przypis redakcyjny]

łzam (starop. forma C. lp. rodz. ż.) — łzom. [przypis redakcyjny]

płono (starop.) — daremnie, na próżno (dziś mówi się: „płonne nadzieje”). [przypis redakcyjny]

Inne lektury: klasy 7–8, renesans

Tekst i nagranie pochodzą z serwisu Wolne Lektury, domena publiczna lub wolna licencja. Podział tekstu na części udostępniamy na tych samych warunkach. Wesprzyj Wolne Lektury.