Literum
Lektury szkolne
Klasy 7–8
Treny
Tren XI. (Fraszka cnota! - powiedział Brutus porażony...)

Klasy 7–8 Matura podstawowa Matura rozszerzonaaudiobook

Tren XI. (Fraszka cnota! - powiedział Brutus porażony...)

Jan Kochanowski

Brak ocen

Epoka: Renesans
Rodzaj: Liryka
Gatunek: Tren
Czytanie: ok. 1 min czytania
Nagranie: 1 min

CzytajOtwórz w aplikacji

«Fraszka cnota»[2], powiedział Brutus porażony [3].

Fraszka, kto sie przypatrzy, fraszka z każdej strony.

Kogo kiedy pobożność jego ratowała?

Kogo dobroć przypadku złego [4] uchowała?

Nieznajomy [5] wróg [6] jakiś miesza ludzkie rzeczy [7],

Nie mając ani dobrych, ani złych na pieczy [8].

Kędy jego duch więnie [9], żaden nie ulęże [10]:

Praw li, krzyw li [11], bez braku [12] każdego dosięże [13].

A my rozumy swoje przedsię [14] udać chcemy [15],

Hardzi miedzy prostaki [16], że nic nie umiemy [17].

Wspinamy sie do nieba, Boże tajemnice

Upatrując [18], ale wzrok śmiertelnej źrzenice [19]

Tępy na to; sny lekkie [20], sny płoche [21] nas bawią [22],

Które sie nam podobno [23] nigdy nie wyjawią.

Żałości, co mi czynisz? Owa [24] już oboje

Mam stracić — i pociechę, i baczenie [25] swoje?

Przypisy

[2]

fraszka cnota — cnota jest fraszką, cnota nic nie znaczy. [przypis redakcyjny]

[3]

Brutus porażony — pokonany; Brutus, reprezentant cnót rzymskich, zabójca Juliusza Cezara (44 r. p.n.e.), został pokonany przez Oktawiana Augusta pod Filippi (42 r. p.n.e.). Po klęsce popełnił samobójstwo i miał wtedy powiedzieć: „O nędzna cnoto, byłaś tedy tylko słowem, a ja cię czciłem jako coś rzeczywistego, ty zaś byłaś niewolnicą Losu”. [przypis redakcyjny]

[4]

przypadku złego — od złego przypadku. [przypis redakcyjny]

[5]

nieznajomy* (starop.) — nieznany. [przypis redakcyjny]

[6]

wróg* — tu: zła siła, diabelska siła, los, fatum, być może chodzi nawet o szatana. [przypis redakcyjny]

[7]

ludzkie rzeczy (daw.) — sprawy ludzkie. [przypis redakcyjny]

[8]

na pieczy (starop.) — w opiece (por. współczesne: mieć pieczę nad czymś). [przypis redakcyjny]

[9]

więnie (forma starop.) — powieje, zawieje. [przypis redakcyjny]

[10]

nie ulęże (forma starop.) — nie ulegnie w znaczeniu: nie schowa się, nie uchroni się. [przypis redakcyjny]

[11]

praw li, krzyw li (starop.) — czy to sprawiedliwy, czy to niesprawiedliwy. [przypis redakcyjny]

[12]

bez braku* (starop.) — bez wyboru, bez wyjątku. [przypis redakcyjny]

[13]

dosięże (forma starop.) — dosięgnie. [przypis redakcyjny]

[14]

przedsię (starop.) — mimo to, jednak. [przypis redakcyjny]

[15]

udać* — zalecić, przemycić coś, co nie ma prawdziwej wartości; rozumy swoje przedsię udać chcemy: przecież chcemy udawać rozumnych, rozsądnych. [przypis redakcyjny]

[16]

hardzi miedzy prostaki — dumni między prostakami. [przypis redakcyjny]

[17]

że* — tu: choć. [przypis redakcyjny]

[18]

upatrując — podpatrując. [przypis redakcyjny]

[19]

źrzenice (starop. forma D. lp rodz. ż.) — źrenicy. [przypis redakcyjny]

[20]

lekki* (starop.) — posiadający małą wartość. [przypis redakcyjny]

[21]

płochy (starop.) — niestały, posiadający małą wartość. [przypis redakcyjny]

[22]

bawić* (daw.) — zaprzątać uwagę, tu: zwodzić. [przypis redakcyjny]

[23]

podobno (starop.) — może, prawdopodobnie. [przypis redakcyjny]

[24]

owa (starop.) — słowo wyrażające możliwość, że coś się stanie. [przypis redakcyjny]

[25]

baczenie (starop.) — rozum, rozsądek. [przypis redakcyjny]

Inne lektury: klasy 7–8, renesans

Tekst i nagranie pochodzą z serwisu Wolne Lektury, domena publiczna lub wolna licencja. Podział tekstu na części udostępniamy na tych samych warunkach. Wesprzyj Wolne Lektury.