Literum
Epoki
Renesans
Księgi pierwsze
Pieśń XVII (Słońce już padło, ciemna noc nadchodzi...)

Pieśń XVII (Słońce już padło, ciemna noc nadchodzi...)

Jan Kochanowski

Brak ocen

Epoka: Renesans
Rodzaj: Liryka
Gatunek: Pieśń
Czytanie: ok. 1 min czytania

Czytaj Otwórz w aplikacji

Słońce już padło [3], ciemna noc nadchodzi,

Nie wiem, co za głos uszu mych dochodzi;

Postoję mało [4], a dowiem sie pewnie,

Dlaczego płacze ta pani tak rzewnie.

«Już to dziesiąte lato [5] niebo toczy,

Jako me smutne zawsze płaczą oczy;

A dokąd mi sie miły mój nie wróci,

Żaden na świecie troski mej nie skróci.

Już wszyscy inszy nazad przyjechali,

Którzy nieszczęsnej Troje dobywali;

Jam tylko sama bez męża została:

Sroga Fortuna, ta mi go zajźrzała [6].

Bodaj był w ten czas, gdy do Sparty płynął,

Ten cudzołożnik [7] na morzu zaginął!

Uszłabych była [8] tej ciężkiej żałości,

Przed którą prawie [9] schną dziś moje kości [10].

Żona, Tęsknota, ŁzyJako ptak, kiedy towarzysza zbędzie [11],

Nigdy na rózdze [12] zielonej nie siędzie,

A między bory i pustymi lasy

Sam jeden lata po swe wszystkie czasy [13],

Tak ja, nieszczęsna, w jego niebytności

Muszę być zawżdy [14] w trosce i w żałości;

Chronię sie ludzi [15], sama nie wiem czemu,

Radam, gdy świadka nie mam płaczu swemu.

Bałam sie zawżdy, póki wojna trwała,

Alem wżdy [16] o nim, nieboga, słyszała;

Teraz nie wiedzieć, gdzie po świecie błądzi,

A wierne serce zawsze gorzej sądzi [17].

Troszczą mię [18], smutną, srogie morskie wody,

Troszczą mię wiatry i złe niepogody,

Troszcze mię wszystko, cokolwiek być może;

Tobie go ja tam poruczam [19], mój Boże!

I to mi czasem na myśl więc przychodzi

(Bo łacno [20], gdy chce, nieszczęście ugodzi),

Że moje serce prózno sie frasuje,

A on podobno [21] gdzie indziej miłuje.

Źleć by mi płacił moje życzliwości,

Bych miała doznać takiej niewdzięczności;

Bodajbych pierwej ostatnie [22] skonała,

Niżli nowiny takiej doczekała!

Aleć ja dufam jego szczerej cnocie,

Że mię nie będzie chciał mieć w tym kłopocie;

Będzie pamiętał i statecznie chował

Miłość i wiarę, którą mi ślubował.

Usilne [23] wiatry, co morzem władacie,

Jesli też kiedy, co to miłość, znacie,

Dodajcie mu tak szczęśliwego biegu,

Że wrychle stanie [24] na ojczystym brzegu».

Przypisy

[3]

Słońce (…) padło — słońce zaszło; zapadło za horyzont. [przypis redakcyjny]

[4]

mało (starop.) — trochę. [przypis redakcyjny]

[5]

lato (daw.) — rok. [przypis redakcyjny]

[6]

Fortuna (…) zajźrzała — los pozazdrościł. [przypis redakcyjny]

[7]

cudzołożnik — chodzi tu o Parysa, który porwał Helenę, co stało się przyczyną wojny trojańskiej; z tej wojny wracał przez 10 lat Ulisses, na którego czeka skarżąca się tutaj Penelopa. [przypis redakcyjny]

[8]

uszłabych była (starop.) — uniknęłabym. [przypis redakcyjny]

[9]

przed którą prawie — z powodu której całkiem. [przypis redakcyjny]

[10]

schną dziś moje kości — zwrot przysłowiowy posiadający genezę biblijną, oznacza tęsknotę („usychanie” z tęsknoty), utratę sił z nią związaną. [przypis redakcyjny]

[11]

zbyć (tu: 3 os. lp: zbędzie) — stracić. [przypis redakcyjny]

[12]

na rózdze — na gałęzi. [przypis redakcyjny]

[13]

po swe wszytkie czasy — przez całe swoje życie. [przypis redakcyjny]

[14]

zawżdy (starop.) — zawsze. [przypis redakcyjny]

[15]

chronię sie ludzi — chronię się przed ludźmi; unikam ludzi. [przypis redakcyjny]

[16]

wżdy (starop.) — przynajmniej. [przypis redakcyjny]

[17]

gorzej sądzić — spodziewa się czegoś złego. [przypis redakcyjny]

[18]

troszczyć (starop.) — martwić, niepokoić, trapić; troszczą mię: trapią mnie. [przypis redakcyjny]

[19]

poruczać (starop.) — oddawać pod opiekę, polecać. [przypis redakcyjny]

[20]

łacno (starop.) — bez trudu, łatwo. [przypis redakcyjny]

[21]

podobno — być może. [przypis redakcyjny]

[22]

ostatnie (starop.) — ostatecznie. [przypis redakcyjny]

[23]

usilny — tu: silny, natarczywy. [przypis redakcyjny]

[24]

że wrychle stanie — żeby rychło (szybko) stanął. [przypis redakcyjny]

Motywy w utworze

Łzy 1 Tęsknota 1 Żona 1

Tekst i nagranie pochodzą z serwisu Wolne Lektury, domena publiczna lub wolna licencja. Podział tekstu na części udostępniamy na tych samych warunkach. Wesprzyj Wolne Lektury.