Księga druga: Rozdział XXVI. O kciukach

Rozdział XXVI. O kciukach

747

Tacyt opowiada, iż u niektórych barbarzyńskich królów, gdy pragnęli umocnić swe zobowiązania, było zwyczajem składać szczelnie prawe ręce i zaplatać o się kciuki: a kiedy wskutek takiego ucisku krew nabiegła do puszki palca, ranili go sobie jakimś lekkim ukłuciem i wysysali wzajem.

748

Lekarze powiadają, iż kciuki są to naczelne palce ręki i że ich łaciński rodowód pochodzi od pollere[916]. Grecy nazywają je αντιχειρ[917], jak gdyby ktoś powiedział „druga ręka”. Zdaje mi się, iż niekiedy Latynowie biorą je także w znaczeniu całej ręki:

Sed nec vocibus excitata blandis,

Molli pollice nec rogata, surgit[918].

749

Było w Rzymie oznaką łaski ściskać i obracać kciuk ku dołowi,

Fautor utroqne tuum laudabit pollice ludum;[919]

750

niełaski zasię wznosić go i odchylać na zewnątrz:

converso pollice vulgi

Quemlibet occidunt populariter[920].

751

Rzymianie zwalniali od służby wojskowej tych, którzy mieli okaleczony kciuk, jako niemających dość pewnego chwytu broni. August[921] zagarnął na skarb dobra szlachcica rzymskiego, który przez złośliwość obciął kciuki swoim dwom młodym dziatkom, aby je umknąć służbie w polu. Przedtem jeszcze, czasu wojny z Italami, senat skazał Kajusa Wacjenusa na dożywotnie więzienie i odjął mu wszystkie majętności za to, iż rozmyślnie uciął sobie kciuk u lewej ręki, aby się zwolnić od tej wyprawy.

752

Ktoś, nie pamiętam już kto, wygrawszy bitwę morską, kazał poucinać kciuki zwyciężonym, aby im odjąć możność walczenia i władania wiosłem[922]. Ateńczycy kazali je poucinać Eginetom, aby im odjąć przewagę w sztuce żeglarskiej.

753

Nauczyciel, Szkoła, KaraW Lakonii nauczyciel karał dzieci w ten sposób, iż kąsał je w wielki palec.[923]