Nocna elegia

Tadeusz Borowski

Brak ocen

Epoka: Współczesność
Rodzaj: Liryka
Gatunek: Wiersz
Czytanie: ok. 2 min czytania

Czytaj Otwórz w aplikacji

Ziemia, Niebo, Obraz świataJakże szeroka jest ziemia, ląd próchniejący w eterze [1],

przeryty dróg wąwozami, wyschłymi jak rzek łożyska.

Stalowy, niski klosz nieba fioletem nocy się błyska

i drży od świetlnych eksplozji milionów odległych gwiazd.

W czarne rzucone przestrzenie po niewidzialnych orbitach

cyrklem wyrżniętych w eterze kołują gwiazdy ogniste.

Jak nietoperze upiorne głąb przerzynają ze świstem,

nie mogąc się wyrwać z węzłów dziwacznie splątanych elips.

Z wysiłkiem eter borują i w męce krzyczą sygnały.

Umarłe oczy przestrzeni niezdrowym blaskiem zaległy:

kiedyż się elips sprężyny ze świstem stali odegną,

a gwiazdy przed siebie runą, rwąc wodospadem przestrzeń?

CierpienieSamotność i męka świecenia, męka wiecznego obrotu

tężeje jak ból w kręgosłupie. Gwiazdy falami krzyczą.

Wstrząsane niebo wszechświata falami światła przebiega

i drży jak skóra żołnierza, gdy się podrywa z okopu.

Na próchniejącym globie od lat milionów oślepłym,

przeżarci rtęcią księżyca, upiornie trupią poświatą

krążymy po drogach wykutych jak ślepcy ręce podnosząc.

W żyły nam wżera się cisza i bryzga brunatną krwią,

która tężeje w dziwaczne kontury krzaków, w łamane

ostre kratery i zbocza, ssąc nocne zatrute powietrze.

Pod niebem z lodu wykutym jak gdyby w śnie lunatycznym,

w przemożnym rytmie jak oddech, stawiając nogę przy nodze

od lat tysięcy krążymy ziemią tylekroć zdeptaną.

Załomy cieniów i ostre, stężałe w martwym grymasie

płaszczyzny rtęci badamy ostrożnie palcami stóp,

idąc przez ziemi most nad rwącym nurtem eteru.

Zarysy gór, rozkład blasków, w księżycu niepewnych jak sen,

i sen, snu chciwe oddechy, gdy płucom wydarto powietrze,

kreślimy dłonią na piasku, na przekór wiatrom i deszczom.

Namokłe ziemi okruchy w faliste linie zwijamy

jak z papirusów czytając zamierzchłe znaki kabały [2].

W rękach ważymy grudy, z gór odzieramy kamienie,

krwawią się dłonie, drży serce jak nocny świetlisty ptak,

kiedy się prężąc do skoku sznury z eteru kręcone

rwiemy i ziemię padając drzemy w agonii rękoma.

Oto niebo jak strop fabrycznej hali drgającej od maszyn

biegnie kosmiczną falą, napina się z chrzęstem jak łuk,

i ziemię sobą zaciska, gniewną walczącą pięścią.

Kondycja ludzka, Cierpienie, Śpiew, Koniec świataOto wdeptani po piersi w granit rozdarty na piasek

dźwigamy oczy z wysiłkiem, wznosimy wzroku kolumny,

dzierżące nieba kopułę, ogromne ciążenie gwiazd,

a w płucach ucisk nieznośny, a piersi ciężar przygniata,

na wylot przeżarta rtęcią z serca wypływa nam krew.

Oto wszechświata ciężar, walący się na nas lawiną,

dźwigamy i ręce wznosimy w niebo, zmarszczone jak brew.

Z globu, co spróchniał w eterze, milionom odległych gwiazd

jak żagiew [3] płonącą rzucamy ludzki, samotny śpiew

Motywy w utworze

Cierpienie 2 Kondycja ludzka 1 Koniec świata 1 Niebo 1 Obraz świata 1 Śpiew 1 Ziemia 1

Tekst i nagranie pochodzą z serwisu Wolne Lektury, licencja: Domena publiczna - Tadeusz Borowski zm. 1951. Podział tekstu na części udostępniamy na tych samych warunkach. Wesprzyj Wolne Lektury.