Motyw: kondycja ludzka w literaturze

64 lektury szkolne i 297 oznaczonych fragmentów. Kliknij cytat, żeby przejść do miejsca w tekście.

Starożytność

Państwo

Platon · 6 fragmentów

A jednak posłuchaj i reszty tego mitu. Wy tu wszyscy w państwie jesteście braćmi, tak będziemy im dalej ten mit opowiadali, ale bóg, który was formował, wpuścił w okresie powstawania i wmieszał trochę złota w tych z…Księga trzecia — przejdź do fragmentu
Zobacz! Oto ludzie są niby w podziemnym pomieszczeniu na kształt jaskini. Do groty prowadzi od góry wejście zwrócone ku światłu, szerokie na całą szerokość jaskini. W niej oni siedzą od dziecięcych lat w kajdanach…Księga siódma — przejdź do fragmentu
Więc teraz — dodałem — skoro obie są już ocenione, ja się upominam o zwrot; sprawiedliwość ma rzeczywiście sławę u bogów i u ludzi, więc i myśmy to powinni uznać — niech ona otrzyma tę nagrodę zwycięską, którą z ręki…Księga dziesiąta — przejdź do fragmentu

Antygona

Sofokles · 6 fragmentów

Siła jest dziwów, lecz nad wszystkie sięga / Dziwy człowieka potęga. / Bo on prze śmiało poza sine morze, / Gdy toń się wzdyma i kłębi. / I z roku na rok swym lemieszem porze / Matkę-ziemicę do głębi. / Lotny ród ptaków…przejdź do fragmentu
A wieczne prawo gniecie ziemi syny, / Że nikt żywota nie przejdzie bez winy. / Nadzieja złudna, bo jednym da skrzydła, / Drugich omota w swe sidła; / Żądz lotnych wzbudzi w nich ognie. / Aż życie pióra te pognie.przejdź do fragmentu
Miłości, któż się wyrwie z twych obierzy, / Miłości, która runiesz na ofiary, / W gładkich dziew licach gdy rozniecisz czary. / Kroczysz po morzu i wśród chat pasterzy, / Ni bóg nie ujdzie przed twoim nawałem, / Ani…przejdź do fragmentu

Iliada

Homer · 5 fragmentów

A tymczasem Diomed Ajnejasza ściga, / Wie, że go w swoim ręku sam Apollo dźwiga, / Lecz się nawet i boga wielkiego nie boi, / Pragnie zabić rycerza i odrzeć ze zbroi. / Po trzykroć nań zabójczym dzirytem naciera; / Po…Księga V — przejdź do fragmentu
— «Tydejdzie — mówi z drżeniem — rzućmy dzisiaj boje, / Czym prędzej do ucieczki zwróć rumaki twoje. / Nie widzisz, że nam Zeus odmawia zwycięstwa? / Dziś dał chwałę dla tego bohatera męstwa, / Drugi raz, kiedy zechce…Księga VIII — przejdź do fragmentu
Wszakże prośby Zeusa wielkiego są plemię: / Ułomne, słabą nogą wędrują przez ziemię, / Z czołem zmarszczką pokrytym, ze spuszczonym okiem. / Idą ciągle za Winą: ona silnym krokiem / Poprzedza je i szkody między ludźmi…Księga IX — przejdź do fragmentu

Odyseja

Homer · 4 fragmenty

„Że też to na karb niebian człowiek wszystko kładzie, / Co dozna złego; chociaż sam swoją głupotą, / Idąc wbrew Przeznaczeniu, ugrzęza w to błoto!Pieśń pierwsza — przejdź do fragmentu
— „Bogowie! Okrutniejsi od ludzi jesteście, / Za złe mając nam, każdej bogini niewieście, / Jeśli sobie za męża znajdzie śmiertelnika… / I tak: różana Eos z Orionem gdy zmyka, / Póty bogami zemsta miota nieustanna, / Aż…Pieśń piąta — przejdź do fragmentu
Sprawa to Atenei, mojej oczywistej / Opiekunki, gdyż ona jak chce mnie przemienia. / Tylko co byłem żebrak odarty z odzienia, / Teraz masz mnie mołojcem, w stroju ślicznie lśniącym. / Łatwo bóstwom, w szerokim niebie…Pieśń szesnasta — przejdź do fragmentu

Średniowiecze

Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią

Autor nieznany · 4 fragmenty

Bądź to stary albo młody, / Żadny nie ujdzie śmiertelnej szkody; / Kogo koli śmierć udusi, / Każdy w jej szkole być musi; / Dziwno się swym żakom stawi, / Każdego żywota zbawi.przejdź do fragmentu
Gdy stworzył Bog człowieka, / Iżby był żyw eż do wieka, / Stworzył Bog Jewę z kości / Adamowi ku radości. / Dał jemu moc nad źwierzęty — / By panował jako święty — / Podał jemu ryby s morza. / Chcąc go zbawić wszego…przejdź do fragmentu
Stworzyciel wszego stworzenia / Pożyczył mi takiej mocy, / Bych morzyła we dnie i w nocy. / Morzę na wschód, na południe, / A umiem to działo cudnie. / Od połnocy do zachodu / Chodzę nie pytając brodu. / Toć me…przejdź do fragmentu

Boska Komedia: Raj

Dante Alighieri · 3 fragmenty

Największym darem, jaki z swej szczodroty / Bóg dał, nas tworząc, który jako zgodny / Z jego dobrocią sam najwyżej ceni, / Jest wolna wola; dar istot przyrodny / Mających rozum.Pieśń I – Pieśń V — przejdź do fragmentu
Z Bogiem gdy staje umowa człowieka, / Wtedy się człowiek skarbu woli zrzeka:Pieśń I – Pieśń V — przejdź do fragmentu
Któż zgadnie, kogo łaska uwielmożni? / O ludzie! Bądźcie w swych sądach ostrożni, / Gdy my, co stoim przed obliczem bożem, / Wszystkich wybranych jeszcze znać nie możem. / Słodka jest dla nas niewiadomość taka; / Chcieć…Pieśń XVI – Pieśń XX — przejdź do fragmentu

Bogurodzica

Autor nieznany · 1 fragment

Bogurodzica dziewica, Bogiem sławiena Maryja, / U twego syna Gospodzina matko zwolena, Maryja! / Zyszczy nam, spuści nam. / Kyrieleison. / Twego dziela Krzciciela, bożycze, / Usłysz głosy, napełni myśli człowiecze.…przejdź do fragmentu

Renesans

Próby: Próby. Księga druga

Michel de Montaigne · 15 fragmentów

Można z niejakim podobieństwem osądzić człowieka z najzwyczajniejszych rysów jego życia; zważywszy wszelako przyrodzoną niestałość obyczajów i mniemań, zdawało mi się często, iż nawet dobrzy pisarze błądzą, upierając…Rozdział I. O niestałości naszych postępków — przejdź do fragmentu
Naszym zwyczajnym postępowaniem jest iść za popędami chuci, na lewo, w prawo, w górę, w dół, wedle tego jak wiatr sposobności nas nosi. Nie myślimy o tym, czego chcemy, prócz jeno w tej chwili, kiedy chcemy; odmieniamy…Rozdział I. O niestałości naszych postępków — przejdź do fragmentu
Kiedy czytamy, że Mahomet szorstko zganił Hassana, wodza swych janczarów, za to, iż wojsko jego doznało porażki, a on sam tchórzliwie zachował się w walce, zasię Hassan za całą odpowiedź jak stał, z bronią w ręku…Rozdział I. O niestałości naszych postępków — przejdź do fragmentu

Hamlet

William Shakespeare (Szekspir) · 12 fragmentów

Natura ludzka, kiedy się rozwija, / Nie tylko rośnie co do form zewnętrznych; / Jak w budującej się świątyni — służba / Duszy i ducha zwiększa się w niej także.AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu
Od niejakiego czasu, nie wiem skąd, ze szczętem humor straciłem; zarzuciłem dawne przywyknienia i w tak ponure popadłem usposobienie, że ten piękny obszar ziemski pustynią mi się wydaje; to wspaniałe sklepienie tam w…AKT DRUGI — przejdź do fragmentu
Być albo nie być to wielkie pytanie. / Jestli w istocie szlachetniejszą rzeczą / Znosić pociski zawistnego losu / Czy też stawiwszy czoło morzu nędzy, / Przez opór wybrnąć z niego?AKT TRZECI — przejdź do fragmentu

Próby: Próby. Księga trzecia

Michel de Montaigne · 8 fragmentów

Trzeba odmierzać moją historię na godziny; za chwilę mogę się zmienić, nie tylko co do losu, ale i co do usposobienia. Jest to rejestr rozmaitych i zmiennych wypadków i wyobrażeń niestałych, a jeśli tak padnie, wręcz…Rozdział II. O żalu — przejdź do fragmentu
Nikt nie rozdaje pieniędzy drugim; każdy rozdaje im swój czas i życie. W niczym nie jesteśmy tak rozrzutni, jak w tych rzeczach, jedynych, w których skąpstwo byłoby chwalebne i pożyteczne.Rozdział X. O oszczędzaniu woli — przejdź do fragmentu
Gdy ludzie czegoś chcą i coś podejmują, czynią to całą swą wolą i gwałtownością. Owo tyle jest niebezpiecznych przejść, że dla większej pewności, trzeba jeno letko i powierzchownie stąpać po tym świecie i więcej się…Rozdział X. O oszczędzaniu woli — przejdź do fragmentu

Próby: Próby. Księga pierwsza

Michel de Montaigne · 6 fragmentów

Dzieci znają opowieść o królu Krezusie w tym przedmiocie: Krezus, pojmany przez Cyrusa i skazany na śmierć, w chwili gdy miano już wykonać wyrok, zakrzyknął: „O, Solonie! Solonie!”. To doniesiono królowi; zapragnął tedy…Rozdział XVIII. Jako nie trzeba sądzić naszej doli aż po śmierci — przejdź do fragmentu
Cycero powiada, iż filozofować jest nie co insze, jeno gotować się do śmierci. A to dlatego, iż roztrząsanie i rozpamiętywanie wywodzi niejako duszę poza nas samych i zatrudnia ją poza ciałem, co jest jak gdyby szkołą i…Rozdział XIX. Jako filozofować znaczy uczyć się umierać — przejdź do fragmentu
Nie ma zatem nic dziwnego, iż może kto opłakiwać drugiego po śmierci, mimo iż za nic w świecie nie pragnąłby go widzieć przy życiu. Kiedy łaję mego sługę, łaję go z całego serca: pogróżki moje i wymysły są szczere, a…Rozdział XXXVII. Jako często płaczemy i śmiejemy się z tych samych powodów — przejdź do fragmentu

Odprawa posłów greckich

Jan Kochanowski · 3 fragmenty

PANI Nie frasuj mi się, moje dziecię miłe, / Takci na świecie być musi: raz radość, / Drugi raz smutek; z tego dwojga żywot / Nasz upleciony. I rozkoszyć nasze / Niepewne, ale i troski ustąpić / Muszą, gdy Bóg chce, a…przejdź do fragmentu
Jedenże tylko sposób człowiekowi / Jest urodzić się, a zginąć tak wiele / Dróg jest, że tego niepodobno zgadnąć.przejdź do fragmentu
Ale i ona, która wszystkim włada, / Która ma wszytko w ręku, wszytkim rządzi, / Fortuna za mną świadczy, że daleko / Mniej dóbr na świecie niżli tego, co złym / Ludzie mianują, bo ubogaciwszy / Pewną część ludzi…przejdź do fragmentu

Makbet

William Shakespeare (Szekspir) · 3 fragmenty

Nic piękniejszego nie miał w swoim życiu, / Jak chwila, w której z życiem się tym żegnał; / Umarł, jak człowiek, co umrzeć się uczył; / Skarb swój najdroższy oddał obojętnie, / Jak liche cacko.AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu
To prawda, / Na liście mężów stoicie wpisani, / Jak kundle, charty, ogary i pudle, / Wyżły, brytany, szpice, bonończyki, / Wszystko to spólne psa nosi nazwisko; / Lecz gdy wartości przyjdzie regestr pisać, / Mówimy…AKT TRZECI — przejdź do fragmentu
Później jej trochę należało umrzeć; / Na słowa takie czas jeszcze nie przyszedł. / Jutro po jutrze i po jutrze jutro, / Wolnym się krokiem od dnia do dnia czołga, / Aż do ostatniej wszech czasów sylaby, / A wszystkie…AKT PIĄTY — przejdź do fragmentu

Gargantua i Pantagruel

François Rabelais · 2 fragmenty

Otoś mi pan nafajdał prościutko do nosa — rzekł Panurg — komu to porównywać się do Herkulesa? Dzięki Bogu, masz pan więcej siły w zębach, a rozumu w tyłku niż ich kiedykolwiek Herkules miał w swoim ciele i duszy. Tyle…Rondo — przejdź do fragmentu
Mówiłem wam już i jeszcze raz powtarzam, iż był to najlepszy człeczyna, jaki kiedykolwiek przypasywał szablę do boku. Każdą rzecz brał z dobrej strony, każdy uczynek tłumaczył na dobre, nigdy się nie frasował, nigdy się…Czynów i rzeczeń heroicznych bogobojnego Pantagruela, ułożona przez mistrza Franciszka Rabelego doktora medycyny i gwardiana Wysp Hierejskich — przejdź do fragmentu

Romeo i Julia

William Shakespeare (Szekspir) · 2 fragmenty

W mdłym kwiatku, w ziółku jednym i tym samem / Ma nieraz miejsce jad wespół z balsamem, / Co zmysły razi i to, co im sprzyja, / Bo jego zapach rzeźwi; smak zabija. / Podobnie sprzeczna i w człowieku gości / Dwójca…AKT DRUGI — przejdź do fragmentu
Otrząś się, człeku! Julia twoja żyje; / Julia, dla której umrzeć byłeś gotów; / W tymeś szczęśliwy. Tybalt chciał cię zabić, / Tyś jego zabił: w tym szczęśliwyś także. / Prawo, grożące ci śmiercią, zamienia / Śmierć na…AKT TRZECI — przejdź do fragmentu

Barok

Skąpiec

Molière (Molier) · 1 fragment

Przekonuję się, że aby pozyskać sobie ludzi, nie ma na świecie lepszej drogi, jak stroić się we własne ich skłonności, przejmować się ich mniemaniami, patrzeć z zachwytem na ich wady i przyklaskiwać wszystkim uczynkom.…AKT I — przejdź do fragmentu

Oświecenie

Bajki i przypowieści: Człowiek i zwierciadła

Ignacy Krasicki · 1 fragment

W zwierściadło, co powiększa, wspojźrzał człowiek mały: / Ucieszył się niezmiernie, że tak okazały. / Mniemał już być olbrzymem; gdy się więc nasrożył, / Ktoś zwierściadło, co zmniejsza, przed niego położył. / Stłukł…przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Dąb i małe drzewka

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Od wieków trwał na puszczy dąb jeden wyniosły; / W cieniu jego gałęzi małe drzewka rosły. / A że w swojej postaci był nader wspaniały, / Że go doróść nie mogły, wszystkie się gniewały. / Przyszedł czas i na dęba pełnić…przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Skarb

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Znalazł skarb człek bogaty, widział to ubogi; / Gdy więc bluźni Opatrzność, skarży się na bogi, / Rzekł mu Jowisz: «Poczekaj, co się dalej stanie!» / Wtem ów bogacz skończywszy skarbów odkopanie / Przenosił je do domu…przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Podróżny

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Gniewał się wędrujący i przeklinał bogi, / Że mu deszcz ustawiczny przeszkadzał do drogi. / Tymczasem z boku czuwał nań rozbójnik chciwy. / Puścił strzałę; ale że przemokły cięciwy, / Padła bez żadnej mocy. Zrazu…przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Filozof

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Zaufany filozof w zdaniach przedsięwziętych / Nie wierzył w Pana Boga, śmiał się z wszystkich świętych. / Przyszła słabość, aż mędrzec, co firmament mierzył, / Nie tylko w Pana Boga — i w upiry wierzył.przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Jowisz i owce

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Naprzykrzały się bogom częstymi prośbami / Owce, chcąc wiedzieć, co się stanie z jagniętami. / Rzekł im Jowisz: «Lepiej to dla was, że nie wiecie. / Ale kiedy koniecznie przyszłość dociec chcecie, / Godna kary ciekawość…przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Kulawy i ślepy

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Niósł ślepy kulawego, dobrze im się działo; / Ale że to ślepemu nieznośno się zdało, / Iż musiał zawżdy słuchać, co kulawy prawi, / Wziął kij w rękę: «Ten — rzecze — z szwanku nas wybawi». / Idą; a wtem kulawy krzyknie…przejdź do fragmentu

Romantyzm

Cierpienia młodego Wertera

Johann Wolfgang von Goethe · 19 fragmentów

Gdybyś spytał, jacy tu są ludzie, odparłbym, że tacy, jak wszędzie. Rodzaj ludzki, to rzecz nad wyraz jednostajna! Większość spędza na pracy przeważną część życia, by żyć, a owa znikoma cząstka wolności, jaka im…4 maja 1771 – 16 czerwca — przejdź do fragmentu
Wszyscy przemądrzali pedagogowie i ochmistrzowie godzą się na to, że dzieci nie wiedzą czego chcą, natomiast nikt uwierzyć nie chce, mimo naocznej oczywistości tego faktu, że także dorośli wałęsają się po tej ziemi…4 maja 1771 – 16 czerwca — przejdź do fragmentu
Ale człowiek, zdający sobie w pokorze ducha sprawę z ostatecznych wyników tego wszystkiego, widzący dobrze jak każdy obywatel, wiodący żywot szczęśliwy, umie sobie rajem uczynić własny ogródek, jak nawet nieszczęśnik…4 maja 1771 – 16 czerwca — przejdź do fragmentu

Kordian

Juliusz Słowacki · 5 fragmentów

Świecie! świecie! świecie! / Wąż wieczności łuskami w okrąg ciebie gniecie, / Zębem zatrutym boki ogryza nieznacznie; / I wieki mrą nad tobą, zasypując pyłem / Umarłych pamiątek. / Ja widziałem twój początek. / Ta garść…PRZYGOTOWANIE — przejdź do fragmentu
Błyskawica trwa dłużej niż te wszystkie lata, / Zbiegłe męczarnią dla świata; / A każdy rok jak ślimak sunął się leniwo / Dla nędzarzy, dla głupich kochanków nadziei; / A gdy śliną osrebrzył ślad zbiegłej kolei…PRZYGOTOWANIE — przejdź do fragmentu
Bóg promień duszy wcielił w nieskończone twory, / Dusza się rozprysnęła na uczuć kolory, / Z których pięć wzięło zmysły cielesne za sługi, / Inne zagasły w nicość… ale jest świat drugi! / Tam z uczuć razem zlanych…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu

Dziady. Poema: Dziady, część II

Adam Mickiewicz · 4 fragmenty

GUŚLARZ Patrzcie, ach, patrzcie do góry, / Cóż tam pod sklepieniem świeci? / Oto złocistymi pióry / Trzepioce się dwoje dzieci. / Jak listek z listkiem w powiewie, / Kręcą się pod cerkwi wierzchołkiem; / Jak gołąbek z…przejdź do fragmentu
Tak, muszę dręczyć się wiek wiekiem, / Sprawiedliwe zrządzenia boże! / Bo kto nie był ni razu człowiekiem, / Temu człowiek nic nie pomoże.przejdź do fragmentu
GUŚLARZ I STARZEC Do nóg biała spływa szata, / Włos z wietrzykami swawoli, / Po jagodach uśmiech lata, / Ale w oczach łza niedoli. / / GUŚLARZ I DZIEWCZYNA GUŚLARZ Na głowie ma kraśny wianek, / W ręku zielony badylek…przejdź do fragmentu

Faust: część pierwsza

Johann Wolfgang von Goethe · 4 fragmenty

człowiek się troska! / Ten mały bożek ziemi w życia błędnym kole / pcha swój ciężar w jednakim, upartym mozole; / rzekłeś: złudę światła mu dam, niechaj go krzepi. / — wierzaj, Panie, bez tego byłoby mu lepiej…PROLOG W NIEBIE — przejdź do fragmentu
Dopóki żyje na ziemi, wódź go na pokuszenie — / z błędem jest ożenione wszelkie człowiecze dążenie.PROLOG W NIEBIE — przejdź do fragmentu
Wszak jeno ludzie, gdy dobra nie widzą / ni piękna — mówią z lenistwem zbyt taniem, / że dobra nie ma, z piękna głośno szydzą. / Tak, co im nie dogadza, zbywają szemraniem. / Chcesz ludzi naśladować upartym szczekaniem?POCZYNA SIĘ TRAGEDIA — przejdź do fragmentu

Dziady. Poema: Dziady, część III

Adam Mickiewicz · 4 fragmenty

Człowieku! gdybyś wiedział, jaka twoja władza! / Kiedy myśl w twojej głowie, jako iskra w chmurze, / Zabłyśnie niewidzialna, obłoki zgromadza, / I tworzy deszcz rodzajny lub gromy i burze; / Gdybyś wiedział, że ledwie…LITWA — przejdź do fragmentu
Wierzcie mi, tam za kozą same urojenia; / Kto tu był, sekret kuchni i mieszkań przeniknął: / Jeść, mieszkać, źle czy dobrze — skutek przywyknienia. / Pytał raz Litwin, nie wiem, diabła czy Pińczuka: / «Dlaczego siedzisz…AKT I — przejdź do fragmentu
Tylko ludzie skazitelni, / Marni, ale nieśmiertelni, / Nie służą mi, nie znają — nie znają nas obu, / Mnie i CiebieAKT I — przejdź do fragmentu

Nie-Boska komedia

Zygmunt Krasiński · 3 fragmenty

— świat ludzi zostawiłem z tyłu — niechaj sobie tam każda mrówka bieży i bawi się dźbłem swoim, a kiedy go opuści, niech skacze ze złości lub umiera z żalu. —CZĘŚĆ PIERWSZA — przejdź do fragmentu
Daremne marzenia — kto ich dopełni? — Adam skonał na pustyni — my nie wrócim do raju. / PANKRACY na stronie / Zagiąłem palec popod serce jego — trafiłem do nerwu poezji. — / MĄŻ Postęp, szczęście rodu ludzkiego — i ja…CZĘŚĆ TRZECIA — przejdź do fragmentu
Człowiekiem być nie warto — Aniołem nie warto. — Pierwszy z Archaniołów po kilku wiekach, tak jak my po kilku latach bytu, uczuł nudę w sercu swoim i zapragnął potężniejszych sił. — Trza być Bogiem lub nicością. —CZĘŚĆ CZWARTA — przejdź do fragmentu

Konrad Wallenrod

Adam Mickiewicz · 3 fragmenty

Z tobą, mój luby, z tobąśmy przeżyli / Znikomą chwilę: lecz tej jednej chwili / Nie będę mieniać z całą ziemian zgrają / Na ciche życie przepędzone w nudzie! / Ty sam mówiłeś, że zwyczajni ludzie / Są jako konchy, co…Wstęp – Uczta — przejdź do fragmentu
O, miejmy litość, nad sobą samemi!… / Pomnij, mój luby, że jak ten świat wielki, / Dwoje nas tylko na ogromnej ziemi, / Na morzach piasku dwie rosy kropelki; / Że lada wietrzyk, z ziemnego padołu / Znikniem na zawsze…Wstęp – Uczta — przejdź do fragmentu
Walter wszystko utracił, Walter sam jeden pozostał, / Jako wiatr na pustyni; błąkać się musi po świecie, / Zdradzać, mordować i potem ginąć śmiercią haniebną.Pieśń Wajdeloty – Alpuhara — przejdź do fragmentu

Giaur

George Gordon Byron · 2 fragmenty

Dziwna! gdy kraj ten natura obrała / Na ogród bogów, i hojnie nań zlała, / Tyle bogactwa, piękności tak wiele / Jakby we własnym zakochana dziele, / Dziwna! że dzieła własnego się zrzeka, / I dziś natura wpuszcza tu…Giaur — przejdź do fragmentu
Najsroższe męki, które nędzni znoszą, / Samotnej duszy zdają się rozkoszą, / Sierocej, stepem otoczonej dzikim, / Trawiącej czucia niedzielone z nikim. / Któż by był niebios ciekawy widoku / Bez słońca i bez żadnego…Giaur — przejdź do fragmentu

Promethidion

Cyprian Kamil Norwid · 2 fragmenty

Kształtem miłości piękno jest, i tyle, / Ile ją człowiek oglądał na świecie, / W ogromnym Bogu, albo w sobie-pyle, / Na tego Boga wystrojonym dziecię, / Tyle o pięknem człowiek wie i głosi, / Choć każdy w sobie cień…Jako forma — przejdź do fragmentu
mnie się widzi, / Że człowiek zawsze sił się wyższych wstydzi / I, do motyla podobny na wozie, / »Ot, jakże ciążę mu!« lubi powtarzaćJako treść — przejdź do fragmentu

Lilla Weneda

Juliusz Słowacki · 1 fragment

Ha… to ten czarownik. / Sygonie, każ go wypuścić na wolność. / W ludziach anielstwa tyle, że nie można / Traktować jak psów… wypuścić go z wieży. / A teraz chodźmy stroić się do walki.AKT IV — przejdź do fragmentu

Pozytywizm

Lalka: tom drugi

Bolesław Prus · 14 fragmentów

— Oto los młodej i niebrzydkiej kobiety! — zawołała starsza dama. — Nie panna, nie mężatka… — Mateczko!… — Nie wdowa, nie rozwódka, słowem — nie wiadomo co i nie wiadomo za co… Ty, Helenko, mów sobie, co chcesz, a ja ci…I. Pamiętnik starego subiekta — przejdź do fragmentu
Szedł Polami Elizejskimi i odurzał się ruchem nieskończonych sznurów karet i powozów, między którymi przesuwali się jeźdźcy i amazonki. Szedł odpędzając od siebie posępne myśli, które krążyły nad nim jak stada…II. Szare dnie i krwawe godziny — przejdź do fragmentu
Nieraz zdawało mu się, że jest istotą, która dziwnym zbiegiem wypadków urodziła się przed kilkoma dniami tu, na bruku paryskim, i że wszystko, co mu przychodziło na pamięć, jest złudzeniem, jakimś snem przedbytowym…II. Szare dnie i krwawe godziny — przejdź do fragmentu

Quo vadis

Henryk Sienkiewicz · 9 fragmentów

Kto czysty wychodzi z przybytku zepsucia, tym większa jego zasługa. Ziemia jest takim przybytkiem, ale na szczęście życie jest jednym mgnieniem oka, a zmartwychwstaje się tylko z grobu, za którym nie władnie już Nero…Rozdział czwarty — przejdź do fragmentu
— Widzisz — rzekł — uwierzą, skoro i ty już na wpół wierzysz. Taki jest nasz świat, który drwi z bogów. Uwierzą i nie będą jej szukali, a my tymczasem umieścimy ją gdzieś daleko od miasta, w jakiejś mojej lub twojej…Rozdział dwunasty — przejdź do fragmentu
Nieraz, gdy tu pomyślę o czczości, niepewności i nudzie naszego życia, przychodzi mi do głowy, że ty może i lepiej wybrałeś i że nie dwór cezara, ale wojna i miłość są dwiema jedynymi rzeczami, dla których się rodzić i…Rozdział piętnasty — przejdź do fragmentu

Lalka: tom pierwszy

Bolesław Prus · 8 fragmentów

Niekiedy podczas tych samotnych zajęć w starym subiekcie budziło się dziecko. Wydobywał wtedy i ustawiał na stole wszystkie mechaniczne cacka. Był tam niedźwiedź wdrapujący się na słup, był piejący kogut, mysz, która…II. Rządy starego subiekta — przejdź do fragmentu
— Świat idzie do gorszego — mówił trzęsąc głową. — Wikt coraz droższy, za kwaterę zabraliby ci całą pensję, a nawet co się tyczy anyżówki, i w tym jest szachrajstwo. Dawniej rozweseliłeś się kieliszkiem, dziś po…III. Pamiętnik starego subiekta — przejdź do fragmentu
Panna Izabela od kolebki żyła w świecie pięknym i nie tylko nadludzkim, ale — nadnaturalnym. Sypiała w puchach, odziewała się w jedwabie i hafty, siadała na rzeźbionych i wyściełanych hebanach lub palisandrach, piła z…V. Demokratyzacja pana i marzenia panny z towarzystwa — przejdź do fragmentu

Opowieść wigilijna

Charles Dickens · 6 fragmentów

— Obowiązkiem każdego człowieka jest — odparło widmo — ażeby jego dusza zjednoczyła się z duszą jego bliźnich i pozostawała w braterskiej z nimi łączności przez cały czas wędrówki ziemskiej. Ten, który obowiązku tego…I. Duch Marleya — przejdź do fragmentu
— O, ja nieszczęsny, podwójnie ujarzmiony niewolnik! — wyrzekało widmo. — Nie wiedziałem, iż wieki nieustannej pracy, dokonywanej przez nieśmiertelne istoty dla tej ziemi, muszą zlać się z wiecznością, nim zamierzone…I. Duch Marleya — przejdź do fragmentu
Powietrze było zapełnione milionami widm, błądzącymi we wszystkich kierunkach z gorączkowym pośpiechem i jęczącymi żałośnie. Wszystkie dźwigały takie same łańcuchy, jak duch Marleya; niektóre (mogły to być występne…I. Duch Marleya — przejdź do fragmentu

Potop: tom pierwszy

Henryk Sienkiewicz · 1 fragment

Dziwny niepokój ogarnął pana Andrzeja. Powtarzał sobie: „Jadę! Jadę!” Wyobraźnia przesuwała mu przed oczyma nieznane kraje i tłum nieznanych twarzy, które miał zobaczyć, a jednocześnie chwytało go także zdziwienie na…Rozdział XXIV — przejdź do fragmentu

Modernizm

Lord Jim

Joseph Conrad · 18 fragmentów

Raz tylko w ciągu całego tego czasu miał przedsmak tego, czym grozi rozhukany ocean. Ta prawda nie przejawia się tak często, jak może się wydawać. W niebezpieczeństwach huraganu rozmaite są odcienie i tylko od czasu do…Rozdział II — przejdź do fragmentu
Przepłynęła między dwiema małymi wysepkami, objechała miejsce, gdzie żaglowce zarzucają kotwice, zatoczyła półkole w cieniu jakiegoś wzgórza i znalazła się obok szeregu wzdymanych wiatrem żagli. Arab, stojąc na przodzie…Rozdział II — przejdź do fragmentu
Skłonny jestem wierzyć, że każdy z nas ma anioła stróża, jeżeli zgodzicie się z tym, że każdy z nas ma również swego złego ducha. Chcę, byście to przyznali, gdyż nie mam ochoty wyróżniać się od innych, a wiem, że go…Rozdział V — przejdź do fragmentu

Chłopi: Część druga - Zima

Władysław Stanisław Reymont · 16 fragmentów

— Jakże, taka zima, taka skrzytwa, taka bieda, że żyją jeno ziemniakami ze solą, grosza jednego nie ma, a on robić nie chce! Całe dnie przesiaduje w chałupie, papierosy kurzy i duma! albo znów gania po świecie, jak ten…I — przejdź do fragmentu
Właśnie chciała się z mężem naredzić i coś niecoś pogadać przódzi o tej sprzedaży, ale nie śmiała zacząć, bo Antek wciąż siedział przed wygasłym kominem, zapatrzony gdziesik, ponury, aż strach ją obleciał. — Co mu jest?…I — przejdź do fragmentu
— …To i do moich prosiaków ci wara, słyszysz! Hanka ino trzasnęła drzwiami, bo co miała odpowiadać takiej piekielnicy? — rzec jej to jakie słowo, to ona i na półkopku nie poprzestanie, a jeszcze i do bicia gotowa.…II — przejdź do fragmentu

Chłopi: Część czwarta - Lato

Władysław Stanisław Reymont · 7 fragmentów

— Tyla ano człowieczej szczęśliwości! — mamrotał, rozdziewając zmarłego. — Kostucha, kiej się jej spodoba, ułapi cię za grdykę, praśnie w pysk, zadrzesz giry na księżą oborę i oprzej się!I — przejdź do fragmentu
Boryna już był całkiem wyrychtowany. Leżał w pośrodku izby, na szerokiej ławie, nakrytej płachtą i obstawionej płonącymi świecami. Juści, co wymyty był, wyczesany i ogolony do czysta, jeno na policzku miał długą zadrę…I — przejdź do fragmentu
O dolo człowiekowa, dolo nieustępliwa! A cóże są te wszystkie znojne trudy? Cóże ten żywot człowieczy, co jako śniegi spływa bez śladu, że o nim nawet dzieci rodzone nie przypomną? Żałością jeno, płakaniem jeno…I — przejdź do fragmentu

Chłopi: Część pierwsza - Jesień

Władysław Stanisław Reymont · 6 fragmentów

Ten ptak, co polatuje nad łęgami, ma lepiej niźli człowiek drugi… Co mu tam za kłopoty! Polatuje se, pośpiewuje, a Pan Jezus obsiewa la niego pola, że ino mu zbierać a pożywiać się…IV — przejdź do fragmentu
A to człowiek żyje cięgiem jak ten samson, że nawet do sąsiadów pójść nie pójdzie i pogadaniem serca nie ucieszy. Dałby jej Antek kumy! Nic, ino siedź w chałupie a haruj, a zabiegaj, a jeszcze słowa dobrego nie…IV — przejdź do fragmentu
— Prawdę mówię, bo tak stoi w gazecie wypisane, wyraźnie jak wół… Nie tak ludzie żyją we świecie jak u nas, nie! — Co jest? Dziedzic ci panuje, ksiądz ci panuje, urzędnik ci panuje — a ty ino rób a z głodu zdychaj i…IV — przejdź do fragmentu

Ludzie bezdomni: tom drugi

Stefan Żeromski · 4 fragmenty

Ja, proszę was, jestem zajęty pracą duchową, która powinna by się nazywać kształtowaniem woli, a właściwie — zwalczaniem strachu. Chciałbym osiągnąć tego rodzaju panowanie nad cielskiem i jego tak zwanymi nerwami, żeby…Gdzie oczy poniosą — przejdź do fragmentu
— Mówicie znowu: unikaj wzruszeń. Ja nie tylko unikam, ale nie mam wzruszeń. Co ja się mam wzruszać! Niech się filantrop wzrusza! Ale jakieś nie znane mi wzruszenie leży we mnie, pomimo mej wiedzy, jak złodziej, który…Gdzie oczy poniosą — przejdź do fragmentu
— Właśnie: dobro społeczne! Zawsze to mówimy i jakoby wiemy, co to jest szczęście i dobro społeczeństwa, ale nigdy nas nie zajmuje szczęście jednostki. — O, to, to! Szczęście pojedynczego człowieka, jednostki… — wtrącił…Pielgrzym — przejdź do fragmentu

Wesele

Stanisław Wyspiański · 3 fragmenty

domek mój, podobnoś grób, / nie jestem wymagający, / przeszedłem niejedną z prób, / ale żebym ja był trup, / nie wierz, Maryś, bo to kłam; / żywie Duch, żywie Duch, / wytężyłem cały słuch, / zwabiły mnie głosy z chat.AKT II — przejdź do fragmentu
POETA Ciekawy stan takich dusz. / / PAN MŁODY My jeno znamy połowę / o sobie — któż resztę wie — — ? / / POETA Gdzie to człowiek chadza w śnie: / straszno tam, tutaj źle; / prawie co dzień myślę o tem: / jak to długo…AKT III — przejdź do fragmentu
Spłyniem, inni po nas przyjdą; / uciekajcie, kysz, a kysz — / après nous le déluge.AKT III — przejdź do fragmentu

Ludzie bezdomni: tom pierwszy

Stefan Żeromski · 3 fragmenty

Judym stał przy otwartym oknie. Czuł w sobie zjednoczenie z tym, na co spoglądał. Przez jego ciało zdawała się płynąć siła natury stwarzająca rozrost drzew i wykwitanie liści. Judym uczuł w sobie tę siłę i uczuł władzę…Swawolny Dyzio — przejdź do fragmentu
Człowiek stworzony jest do szczęścia! Cierpienie trzeba zwalczać i niszczyć jak tyfus i ospę.Zwierzenia — przejdź do fragmentu
Szybko wygasa domowe ognisko i rozwiewa się w ostrym wietrze wonny dym rodzinnego namiotu. Gniazdo człowiecze trwa tak samo długo jak gniazdo pająka.Zwierzenia — przejdź do fragmentu

Chłopi: Część trzecia - Wiosna

Władysław Stanisław Reymont · 2 fragmenty

do starego zaglądając niekiedy. Ale cóż, leżał jak zawżdy, bez ruchu i przed się zapatrzony. Domierał se tak z wolna, dochodził swojego czasu po ździebku z dnia na dzień, jako to zboże kłosne w słońcu pod ostry sierp…II — przejdź do fragmentu
— I nie ma końca tej ludzkiej marnacji. Siadłam przy Agacie, kiej już ksiądz odjechał, aż tu przylatuje Filipka zza wody z krzykiem, że jej najstarsza kończy… Poleciałam juści… Jezus, w chałupie żywy mróz siedzi… Okna…III — przejdź do fragmentu

Dwudziestolecie międzywojenne

Szewcy

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) · 16 fragmentów

Już wszystko tak zbrzydło na tym świecie, że więcej o niczym gadać nie warto. Kona ona ludzkość pod gniotem cielska gnijącego, złośliwego nowotwora kapitału, na którym, nikiej putryfakcyjne owe bąble, faszystowskie…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu
Pomyślcie tylko: czemuż jestem tym, a nie innym? To nieprawda, że ja nie mogłem o innym stworzeniu powiedzieć: „ja”. Mogłem być chociażby tym padłemwskazuje na Scurvy'ego, a jestem jakimś lodowatym nadwszarzem czy czymś…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu
Niech idzie dziwna chwila zaśmierdziałego żywota, niech się święci i mija, niech morderczą, tragiczną chucią nas, wszarzy biednych, zabija. Chciałbym żyć krótko jak efemeryda, ale tęgo, a tu wlecze się ta gówniarska…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu

Współczesność

Rok 1984

George Orwell · 19 fragmentów

Winston śnił o matce. Musiał mieć dziesięć lub jedenaście lat — tak kalkulował — kiedy matka znikła. Była wysoką, raczej milczącą kobietą o posągowej urodzie, powolnych ruchach i wspaniałych, jasnych włosach. Ojciec…Część I — przejdź do fragmentu
— Prole to nie ludzie — stwierdził beztrosko. — Do 2050, a zapewne wcześniej, prawdziwa znajomość staromowy zaniknie. Cała istniejąca literatura zostanie zniszczona. Chaucer, Shakespeare, Milton czy Byron będą istnieć…Część I — przejdź do fragmentu
Przy stole po lewej mężczyzna o ostrym głosie dalej niestrudzenie nadawał. Słuchała go młoda kobieta, pewnie jego sekretarka, siedząca tyłem do Winstona, i zdawała się gorliwie przytakiwać wszystkim jego słowom. Od…Część I — przejdź do fragmentu

Mały Książę

Antoine de Saint Exupéry · 5 fragmentów

Był naprawdę mocno rozgniewany. Potrząsał na wietrze swoją złotą czupryną: — Znam planetę, na której mieszka czerwony pan. Nigdy nie powąchał kwiatka. Nigdy nie spojrzał w gwiazdy. Nigdy nikogo nie pokochał. Nigdy nie…I – X — przejdź do fragmentu
— Gdzie są ludzie? — odezwał się w końcu Mały Książę. — Można się poczuć samotnym na tej pustyni… — Wśród ludzi też można się poczuć samotnym — powiedział wąż.XI – XXII — przejdź do fragmentu
Mały Książę przeszedł całą pustynię i trafił tylko na jeden kwiat. Kwiat o trzech płatkach, całkiem niepozorny. — Dzień dobry — powiedział Mały Książę. — Dzień dobry — odpowiedział kwiat. — Gdzie są ludzie? — spytał…XI – XXII — przejdź do fragmentu

Pożegnanie z Marią: Pożegnanie z Marią

Tadeusz Borowski · 3 fragmenty

— Miło tu u was, bardzo miło, wiesz? — Żydóweczka, która uciekła z getta i tej nocy nie miała gdzie spać, uklękła koło Marii przy książkach i objęła ją ramieniem. — To dziwne, tak dawno nie miałam w ręku szczoteczki do…I — przejdź do fragmentu
Paskarski sklepik był małą, zaciszną zatoką. Nad szklanką bimbru z buraków bratali się przy ladzie policjanci z chłopami i handlowali ludźmi ze szkoły. Nocą policjanci wysadzali przez okno szkoły towar, który albo…II — przejdź do fragmentu
— Jakże się pani przedostała do nas? — zapytałem, aby podtrzymać rozmowę. Drzwi kantoru trzasnęły. Klient zatupotał nogami, obijając z butów śnieg. Kierownik kopnął krzesło i wyszedł do klienta. Stara podniosła na mnie…II — przejdź do fragmentu

Pożegnanie z Marią: Dzień na Harmenzach

Tadeusz Borowski · 3 fragmenty

Idziemy razem, bo jest już przerwa na obiad. Gwiżdżą przeraźliwie od strony kotłów i machają rękoma. Jak kto stoi, rzuca narzędzia. Łopaty sterczą na wałach. Z całego pola idą powoli ku kotłom zmęczeni ludzie, chcąc…I – IV — przejdź do fragmentu
Wszystkie oczy patrzą z wysiłkiem w twarz kapy. Jeszcze dwa kotły: dolewka. Co dzień kapo rozkoszuje się tą chwilą. Za dziesięć lat obozu należy mu się ta pełnia władzy nad ludźmi. Końcem chochli wskazuje, kto zasłużył…V – VII — przejdź do fragmentu
Dziękuję i odchodzę w stronę warsztatu. Stary Grek, ten od Iwana, zatrzymuje mnie po drodze. — Camerade, camerade, ten esesman to z obozu, prawda? — Albo co? — To dziś już naprawdę będzie wybiórka? I w dziwnej…V – VII — przejdź do fragmentu

Pożegnanie z Marią: Śmierć powstańca

Tadeusz Borowski · 3 fragmenty

— Nie dwa, nie dwa bochenki — tylko każdy trupiarz dostał po pół bochenka i trochę margaryny w nagrodę. A wiesz, tych tam, jak ty mówisz, powstańców, to nie szkoda mi wcale. Ja im nie kazałem tutaj przyjeżdżać. Sami…przejdź do fragmentu
Za zakrętem rowu, w pewnym oddaleniu od nas, pracowała grupa starych panów z powstania warszawskiego, ubrana jednolicie, aczkolwiek z pewnymi indywidualnymi odchyleniami, w pasiaki. Jeden wpuścił marynarkę w spodnie…przejdź do fragmentu
– Nie gadaj. Przyłóż ucho do ściany, a posłyszysz, jak ziemia huczy od artylerii. Kują w nią tam na Zachodzie, kują… — Już od miesiąca tak kują. Przez ten czas u nas wymarło trochę ludzi, nazwoziliśmy wapna, cegły…przejdź do fragmentu

Doktor Dolittle i jego zwierzęta

Hugh Lofting · 2 fragmenty

— Nad ludźmi — odparła. — Niedobrze mi się robi na samą myśl. Mają o sobie stanowczo zbyt wysokie mniemanie. Świat istnieje od tysięcy lat, prawda? A z języka zwierząt zdołali w tym czasie wyłapać tylko tyle, że kiedy…Rozdział pierwszy. Puddleby – Rozdział piąty. Wielka wyprawa — przejdź do fragmentu
Właściciele zoo oraz cyrkowcy przychodzili prosić, żeby Doktor sprzedał im swoje niezwykłe zwierzę. Oferowali mu astronomiczne sumy. Ale Doktor zawsze potrząsał głową i mówił: — Nie. Dwugłowiec nigdy nie trafi do…Rozdział szesnasty. Tu-Tu nadstawia ucha – Ostatni rozdział. Nareszcie w domu — przejdź do fragmentu

Inne

Motywy pokrewne

Fragmenty i oznaczenia motywów: Wolne Lektury.

Motyw kondycja ludzka w literaturze — lektury i fragmenty | Literum