Matura podstawowaaudiobook

Testament mój

Juliusz Słowacki

Brak ocen

Epoka: Romantyzm
Rodzaj: Liryka
Gatunek: Wiersz
Czytanie: ok. 1 min czytania
Nagranie: 2 min

CzytajOtwórz w aplikacji

PoetaŻyłem z wami, cierpiałem i płakałem z wami;

Nigdy mi, kto szlachetny, nie był obojętny:

Dziś was rzucam i dalej idę w cień — z duchami,

A jak gdyby tu szczęście było, idę smętny.

Nie zostawiłem tutaj żadnego dziedzica [1]

Ani dla mojej lutni [2], ani dla imienia:

Imię moje tak przeszło, jako błyskawica,

I będzie, jak dźwięk pusty, trwać przez pokolenia.

Ojczyzna, Okręt, Patriota, DziedzictwoLecz wy, coście mnie znali, w podaniach [3] przekażcie,

Żem dla ojczyzny sterał [4] moje lata młode;

A póki okręt walczył, siedziałem na maszcie,

A gdy tonął, z okrętem poszedłem pod wodę…

Ale kiedyś, o smętnych losach zadumany

Mojej biednej ojczyzny, pozna, kto szlachetny,

Że płaszcz na moim duchu był nie wyżebrany,

Lecz świetnościami moich dawnych przodków świetny.

Matka, Przyjaźń, SerceNiech przyjaciele moi w nocy się zgromadzą

I biedne serce moje spalą w aloesie [5],

I tej, która mi dała to serce, oddadzą:

Tak się matkom wypłaca świat, gdy proch odniesie…

Przyjaźń, Duch, PogrzebNiech przyjaciele moi siędą przy pucharze

I zapiją mój pogrzeb — oraz własną biedę:

Jeżeli będę duchem, to się im pokażę,

Jeśli Bóg mnie uwolni od męki, nie przyjdę…[6]

Obowiązek, Naród, NaukaLecz zaklinam: niech żywi nie tracą nadziei

I przed narodem niosą oświaty kaganiec [7];

A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei,

Jak kamienie, przez Boga rzucane na szaniec [8]!

Przyjaźń, SamotnikCo do mnie — ja zostawiam maleńką tu drużbę [9]

Tych, co mogli pokochać serce moje dumne;

Znać, że srogą spełniłem, twardą Bożą służbę,

I zgodziłem się tu mieć niepłakaną trumnę.

DuchKto drugi tak bez świata oklasków się zgodzi

Iść?… taką obojętność, jak ja, mieć dla świata?

Być sternikiem duchami napełnionej łodzi

I tak cicho odlecieć, jak duch, gdy odlata?

Nieśmiertelność, AniołJednak zostanie po mnie ta siła fatalna [10],

Co mi żywemu na nic, tylko czoło zdobi;

Lecz po śmierci was będzie gniotła niewidzialna,

Aż was, zjadacze chleba — w aniołów przerobi.

Przypisy

[1]

dziedzic — spadkobierca. [przypis edytorski]

[2]

lutnia — tu: symbol poezji, sztuki poetyckiej. [przypis edytorski]

[3]

podanie — utwór prozatorski, przekazywany ustnie, podejmujący ważną tematykę społeczną. Opowiadanie dotyczące wydarzeń historycznych lub legendarnych. [przypis edytorski]

[4]

sterać — tu: stracić. [przypis edytorski]

[5]

aloes — uprawna roślina lecznicza, używana do balsamowania ciał zmarłych; poeta odwołuje się tu właśnie do tej praktyki „unieśmiertelniania”. [przypis edytorski]

[6]

Jeżeli będę duchem (…) nie przyjdę — na temat wierzeń dotyczących duchów zmarłych i ich kontaktowania się z żyjącymi wiele informacji znajduje się w Dziadach Adama Mickiewicza. [przypis edytorski]

[7]

kaganiec — rodzaj oświetlenia: naczynie, wewnątrz którego płonął ogień; częściej spotyka się formę zdrobn.: kaganek). [przypis edytorski]

[8]

szaniec — umocnienie polowe, wyznaczające linię walk; składa się z wału i rowu. [przypis edytorski]

[9]

drużba — życzliwość, przyjaźń; tu: grupa przyjaciół. [przypis edytorski]

[10]

fatalny — tu: z góry przeznaczony, nieuchronny, nieunikniony jak los, fatum. [przypis edytorski]

Motywy w utworze

Przyjaźń 3 Duch 2 Matka 1 Naród 1 Nauka 1 Nieśmiertelność 1 Obowiązek 1 Ojczyzna 1

Inne lektury: matura podstawowa, romantyzm

Tekst i nagranie pochodzą z serwisu Wolne Lektury, domena publiczna lub wolna licencja. Podział tekstu na części udostępniamy na tych samych warunkach. Wesprzyj Wolne Lektury.