- Literum
- Motywy
- Nauka
Motyw: nauka w literaturze
31 lektur szkolnych i 104 oznaczone fragmenty. Kliknij cytat, żeby przejść do miejsca w tekście.
Platon · 8 fragmentów
Więc czy my tak łatwo pozwolimy, żeby byle kto i byle jakie mity układał i niech tego dzieci słuchają, aby ich dusze nasiąkały poglądami nieraz wprost przeciwnymi tym, które, zdaniem naszym, mieć powinny, gdy dorosną?…Księga druga — przejdź do fragmentu
A wierszem pisać, jak to bardzo mądry człowiek mówi, że za najpiękniejszą rzecz ze wszystkich uważa to, kiedy: …stoły się uginają — / Tyle tam chleba i mięsa, a wino już czerpie się z wazy. / Zręcznie je nosi podczaszy…Księga trzecia — przejdź do fragmentu
Ja uważam — powiedziałem — że człowiek, taki w sam raz, kiedy dojdzie w opowiadaniu do jakiegoś powiedzenia albo zachowania się człowieka dzielnego, to zechce mówić tak, jakby sam był tamtym, i nie będzie się wstydził…Księga trzecia — przejdź do fragmentu
Arystofanes · 6 fragmentów
Właśnie Sokrates spytał Chajrefonta, / Ile pchła własnych stóp uskoczyć zdoła, / Co jednym susem ze brwi Chajrefonta / Skoczyła sobie na mistrza łysinę. / / WYKRĘTOWIC z ogromnym zaciekawieniem / I on to zmierzył?…PROLOG — przejdź do fragmentu
Tak rzecz wyłuszczył: komar ma kiszeczkę / Wąską. Jelitem cienkim wiatr pomyka, / Przemocą party, wprost na dół do tyłka, / Który się kończy podwiniętym lejkiem. / Więc zadek śpiewa, gdy weń dmuchnie komar.…PROLOG — przejdź do fragmentu
WYKRĘTOWIC Choroba końska, nosacizna żre mnie: / Wżdy wyucz ty mnie swojej drugiej mowy, / Tego wywodu, co nic nie oddaje… / A ja ci, klnę się na bogi, zapłacę! / / SOKRATES Na jakie bogi klniesz się? Tej monety…PROLOG — przejdź do fragmentu
Sofokles · 2 fragmenty
Bo jestli większy skarb nad dobre imię / Ojca dla dzieci lub dzieci dla ojca? / Nie żyw więc tego, ojcze, przeświadczenia, / Że tylko twoje coś warte jest zdanie; / Bo kto jedynie sam sobie zawierzy, / Na swojej mowie…przejdź do fragmentu
Nad szczęścia błysk, co złudą mar, / Najwyższy skarb rozumu dar. / A wyzwie ten niechybny sąd, / Kto bogów lży i wali rząd. / I ześlą oni swą zemstę i kary / Na pychę słowa w człowieku, / I w klęsk odmęcie rozumu i…przejdź do fragmentu
Wergiliusz · 1 fragment
Wielkim głosem wśród mroków śle słowa przestrogi: / »Uczcie się cnót, karceni, i szanujcie bogi!«Księga VI — przejdź do fragmentu
Gall Anonim · 2 fragmenty
w celu uwielbienia tych to właśnie, powiadam, których żywot chlubny, nauka widna każdemu, obyczaje godne naśladowania, słowo do ludu zbawienne, których mądrość z dwugłowej wyżyny filozofii albo Parnasu początek wiodąca…Księga wtóra — przejdź do fragmentu
Jako bowiem świętych pańskich chwalebne uczynki i cuda głoszą się z kazalnic, tak świeckich królów i hetmanów tryumfalne pochody i zwycięstwa wśród ludzi znaczenia im dodają; a jak też się czyni zadość religii przez…Księga Trzecia — przejdź do fragmentu
Autor nieznany · 1 fragment
Ani jeden koń nie trzyma się na nogach; jeśli chcą trawy, szczypią ją leżący. Wiele się nauczył ten, kto cierpiał.CLXXIII – CCXIV — przejdź do fragmentu
François Rabelais · 5 fragmentów
Najukochańszy synu! Pośród wszystkich darów, łask i przywilejów, którymi najwyższy nasz Stwórca i Bóg wszechmogący obdarzył i ozdobił naturę ludzką w jej samym poczęciu, jeden dar wydaje mi się szczególnie doskonały…Dziesięciowiersz Mistrza Hugona Salela do autora tej książki — przejdź do fragmentu
pilne zatopienie się w naukach. Bowiem przez to przychodzi niesłychane wycieńczenie sił ducha, tak iż nie zostaje nic, co by zdolne było skierować do właściwego miejsca ową wypocinę rozrodczą i spęcznić ów nerw jamisty…Czynów i rzeczeń heroicznych bogobojnego Pantagruela, ułożona przez mistrza Franciszka Rabelego doktora medycyny i gwardiana Wysp Hierejskich — przejdź do fragmentu
Przypominam sobie także, iż Arystoteles utrzymuje, iż słowa Homera są bujające, latające, lotne i tym samym obdarzone życiem. Antyfanes znowuż mówił, iż nauka Platona podobna jest do słów, które w jakiejś okolicy, w…Bohaterskich czynów i rzeczeń szlachetnego Pantagruela ułożona przez Mistrza Franciszka Rabelego doktora medycyny — przejdź do fragmentu
Michel de Montaigne · 5 fragmentów
I nie są też zwierzęta niezdolne przyjąć naukę na nasz sposób. Szpaki, kruki, sroki, papugi, możemy nauczyć mówić. Łatwość, z jaką głos ich uczynimy tak gibkim i podatnym, iż da się ukształtować i nagiąć do pewnej…Rozdział XII. Apologia Rajmunda Sebond — przejdź do fragmentu
Niebo i gwiazdy poruszały się trzy tysiące lat i cały świat w to wierzył, póki Kleantes Samijczyk lub, wedle Teofrasta, Nicetas z Syrakuzy nie wpadł na myśl twierdzić, iż to ziemia się obraca, skośnym kołem zodiaku…Rozdział XII. Apologia Rajmunda Sebond — przejdź do fragmentu
Ptolemeusz, który był nie lada osobą, określił granice naszego świata; wszyscy starożytni filozofowie mniemali, iż znają jego wymiary, poza jakimiś paru ustronnymi wysepkami, które mogły się umknąć ich świadomości.…Rozdział XII. Apologia Rajmunda Sebond — przejdź do fragmentu
Michel de Montaigne · 4 fragmenty
Uczeni potykają się zazwyczaj na tym kamieniu; popisują się zawsze i wszędzie ciężką uczonością i wtykają wszędzie swoje książki. Tak nimi napełnili alkierze i uszy białogłowskie, iż nasze panie, jeśli nie przyswoiły…Rozdział III. O trzech rodzajach obcowania — przejdź do fragmentu
Sprzeczności tedy sądu nie obrażają mnie ani drażnią: pobudzają jedynie i ćwiczą. Unikamy pouczenia; raczej należałoby mu się poddawać i szukać go, zwłaszcza kiedy się nastręcza w formie rozmowy, a nie bakalarstwa.…Rozdział VIII. O sztuce rozmawiania — przejdź do fragmentu
Trzeba, aby w dźwigającym więcej było dzielności i mocy niżeli w ciężarze: ów, który nie wydał całej swej siły, zostawia wolność zgadywania, czy jest w nim jeszcze jakaś siła ponadto lub też czy ją wyczerpał do…Rozdział VIII. O sztuce rozmawiania — przejdź do fragmentu
Michel de Montaigne · 2 fragmenty
„Na co zda się wiedza, jeśli rozumu nie staje?” Dałby Bóg, aby dla dobra naszego sądownictwa urzędy te okazały się równie dobrze opatrzone w rozum i sumienie, jako są w wiedzę i uczoność! Non vitae sed scholae discimus.…Rozdział XXIV. O bakalarstwie — przejdź do fragmentu
Jeśli zdarzy się uczeń tak szczególnej kondycji, iż woli raczej usłyszeć bajkę niż opowieść o pięknej podróży, albo inne roztropne słówko, gdy się trafi; jeśli przy dźwięku bębna rozpalającym młody zapał towarzyszów…Rozdział XXV. O wychowaniu dzieci — przejdź do fragmentu
Piotr Skarga · 1 fragment
Jest jeszcze druga przyprawa do brania i uproszenia mądrości z nieba: nabyta nauka z pracej i dowcipu do rządzenia ludzi i spraw pożytków pospolitych, i dobrej rady. Bo Pan Bóg na to dał przyrodzony rozum, aby go sobie…Pierwsze. Na początku Sejmu. Przy Ś. Mszy sejmowej — przejdź do fragmentu
William Shakespeare (Szekspir) · 1 fragment
Zastosuj akcję do słów, a słowa do akcji, mając przede wszystkim to na względzie, abyś nie przekroczył granic natury; wszystko bowiem, co przesadzone, przeciwne jest intencjom teatru, którego przeznaczeniem, jak…AKT TRZECI — przejdź do fragmentu
Jan Chryzostom Pasek · 1 fragment
Sejm złożono na uspokojenie tej transakcyjej, ale trudno to zapał zagasić, kiedy już płomień na dachu. Byłem na tym sejmie umyś[l]nie, swoim własnym kosztem, żeby też przysłuchać się rzeczom i widzieć, co się dzieje.…Rok pański 1666 — przejdź do fragmentu
Adam Mickiewicz · 5 fragmentów
Nalał węgrzyna i rzekł: «Dziś, nowym zwyczajem, / My na naukę młodzież do stolicy dajem; / I nie przeczym, że nasi synowie i wnuki / Mają od starych więcej książkowej nauki; / Ale co dzień postrzegam, jak młodź cierpi…Księga pierwsza — przejdź do fragmentu
Podczaszyc zapowiedział, że nas reformować, / Cywilizować będzie i konstytuować; / Ogłosił nam, że jacyś Francuzi wymówni / Zrobili wynalazek: iż ludzie są równi… / Choć o tym dawno w Pańskim pisano Zakonie, / I każdy…Księga pierwsza — przejdź do fragmentu
Nazywał się Soplica: wszyscy Soplicowie / Są, jak wiadomo, krzepcy, otyli i silni, / Do żołnierki jedyni, w naukach mniej pilni. / Tadeusz się od przodków swoich nie odrodził: / Dobrze na koniu jeździł, pieszo dzielnie…Księga pierwsza — przejdź do fragmentu
Adam Mickiewicz · 4 fragmenty
Nocy cicha, gdy wschodzisz, kto ciebie zapyta, / Skąd przychodzisz; gdy gwiazdy przed sobą rozsiejesz, / Kto z tych gwiazd tajnie przyszłej drogi twej wyczyta! / «Zaszło słońce», wołają astronomy z wieży, / Ale dlaczego…LITWA — przejdź do fragmentu
Pieśni ma, tyś jest gwiazdą za granicą świata! / I wzrok ziemski, do ciebie wysłany za gońca, / Choć szklanne weźmie skrzydła, ciebie nie dolata, / Tylko o twoję mleczną drogę się uderzy; / Domyśla się, że to słońca…AKT I — przejdź do fragmentu
Przyszedłem zbrojny całą myśli władzą, / Tej myśli, co niebiosom Twe gromy wydarła, / Śledziła chód Twych planet, głąb morza rozwarła — / Mam więcej, tę Moc, której ludzie nie nadadzą, / Mam to uczucie, co się samo w…AKT I — przejdź do fragmentu
Johann Wolfgang von Goethe · 3 fragmenty
W żądzy wiedzy poznałem wszechnauk dziedzinę, / zgłębiłem filozofię, prawo, medycynę, / niestety, teologię też! — cóż? — pozostałem / mizernym głupcem! — tyle wiem, ile widziałem. / Magistrem jestem, nawet zowią mnie…POCZYNA SIĘ TRAGEDIA — przejdź do fragmentu
MEFISTOFELES Ale, ale, odpowiedz za świeżej pamięci, / który fakultet ciągnie cię i nęci? / / UCZEŃ Nie umiem się uporać z myślami swojemi — / chciałbym wiedzieć to wszystko, co jest tu na ziemi / i tam na niebie; pojąć…POCZYNA SIĘ TRAGEDIA — przejdź do fragmentu
UCZEŃ Do cna zgłupiałem — toż to straszna praca — / koło się młyńskie w mej głowie obraca. / / MEFISTOFELES Jeśli się skłaniasz ku dalszym wynikom, / musisz się zająć i metafizyką; / tu dotrzesz łacno do głębokich…POCZYNA SIĘ TRAGEDIA — przejdź do fragmentu
Juliusz Słowacki · 2 fragmenty
Przed walką, przypominam, śmiech nas ruszył szczery; / Bo, trzeba panu wiedzieć, na wojska ogonie / Snuły się z bagażami osły… przy bagażach / Przywlekli się z Francyji w bagnetów zachronie / Mędrkowie, co to baśnie…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu
Z podpisem dukatów… / Wolno panu, gdzie zechcesz, zazierać do klatek, / Tu waryjaci, dalej sala waryjatek… / Cały szpital rozłożę jak zegar po sztuce… / Pan zapewne w medycznej ćwiczysz się nauce? / / DOKTOR Tak.…AKT TRZECI. SPISEK KORONACYJNY — przejdź do fragmentu
Juliusz Słowacki · 2 fragmenty
Skierko! przyszlij słowika, niech tej wierzbie śpiewa / Słowa miłosne i niech ją nauczy / Kochać i płakać;AKT DRUGI — przejdź do fragmentu
PUBLICZNOŚĆ wywołując / Dziejopis Wawel! Wawel, narodu dziejopis! / / Wawel wychodzi, kłaniając się. / WAWEL Prześwietna publiczności, oto mój skoropis / Zaczął rzecz wydarzoną wpisywać do kronik. / Przerwaliście mi…EPILOG — przejdź do fragmentu
Johann Wolfgang von Goethe · 1 fragment
Żona nowego proboszcza (stary zmarł) jest to chuderlawa, chorowita osoba. Nie ma ona serca dla świata, bo świat się nią wcale nie interesuje. Jest ograniczona, a sądzi, iż jest uczoną, zabawia się studiowaniem kanonów…16 marca – Wieczorem — przejdź do fragmentu
Adam Mickiewicz · 1 fragment
Za to po śmierci nie wiem, co się ze mną dzieje, / Nieznajomym ogniem pałam; / Choć sobie igram do woli, / Latam, gdzie wietrzyk zawieje, / Nic mię nie smuci, nic mię nie boli, / Jakie chcę, wyrabiam cuda. / Przędę…przejdź do fragmentu
Juliusz Słowacki · 1 fragment
Lecz zaklinam: niech żywi nie tracą nadziei / I przed narodem niosą oświaty kaganiec; / A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei, / Jak kamienie, przez Boga rzucane na szaniec!przejdź do fragmentu
Bolesław Prus · 12 fragmentów
— Powiem niedużo — rzekł Geist. — Pan wie, co to jest chemia organiczna?… — Jest to chemia związków węgla… — A co pan sądzisz o chemii związków wodoru?… — Że jej nie ma. — Owszem, jest — odparł Geist. — Tylko zamiast…III. Widziadło — przejdź do fragmentu
Pokazał mu metalową kulkę ciemnej barwy. — Zdaje mi się, że to jest metal drukarski. — Weź w rękę… Wokulski wziął kulkę i aż zdziwił się, tak była ciężka. — To jest platyna — rzekł. — Platyna?… — powtórzył Geist z…III. Widziadło — przejdź do fragmentu
— Więc posłuchaj — mówił Geist. — Tak zwana ludzkość, mniej więcej na dziesięć tysięcy wołów, baranów, tygrysów i gadów, mających człowiecze formy, posiada ledwie jednego prawdziwego człowieka. Tak było zawsze, nawet w…III. Widziadło — przejdź do fragmentu
Bolesław Prus · 10 fragmentów
Chcąc, ażebym zupełnie był gotów, gdy wybije godzina sprawiedliwości, ojciec sam pracował nad moją edukacją. Nauczył mię czytać, pisać, kleić koperty, ale nade wszystko — musztrować się. Do musztry zapędzał mnie w…III. Pamiętnik starego subiekta — przejdź do fragmentu
Stary Mincel i w niedzielę bywał w sklepie. Rano modlił się, a około południa kazał mi przychodzić do siebie na pewien rodzaj lekcji. — Sag mir — powiedz mi: was ist das? co to jest? Das ist Schublade — to jest…III. Pamiętnik starego subiekta — przejdź do fragmentu
Odetchnął dopiero na Syberii. Tam mógł pracować, tam zdobył uznanie i przyjaźń Czerskich, Czekanowskich, Dybowskich. Wrócił do kraju prawie uczonym, lecz gdy w tym kierunku szukał zajęcia, zakrzyczano go i odesłano do…VIII. Medytacje — przejdź do fragmentu
Mark Twain · 3 fragmenty
Następnie Tomek „przepasał swe lędźwie” (mówiąc językiem cytatów) i zaczął wkuwać wersety z Biblii. Sid nauczył się tego już kilka dni wcześniej. Tomek skupił wszystkie siły, by wyuczyć się na pamięć pięciu wersetów.…Rozdział IV — przejdź do fragmentu
Mój chłopcze, nigdy nie pożałujesz trudu poświęconego nauczeniu się ich, bo wiedza ma wartość większą od wszystkiego innego na świecie. To ona czyni ludzi wielkimi i dobrymi. Ty, Tomaszu, też zostaniesz kiedyś wielkim i…Rozdział IV — przejdź do fragmentu
Właśnie w tej chwili chłopiec poczuł, że jakieś żelazne kleszcze zaciskają się powoli wokół jego ucha i coś ciągnie go do góry. W ten sposób, ku niewysłowionej uciesze uczniów, został przeprowadzony przez całą klasę i…Rozdział VI — przejdź do fragmentu
Henryk Sienkiewicz · 1 fragment
Tysiące i dziesiątki tysięcy są w Rzymie, w miastach Italii, w Grecji i Azji. Są chrześcijanie wśród legii i wśród pretorianów, są w samym pałacu cezara. Wyznają tę naukę niewolnicy i obywatele, ubodzy i bogaci, plebs i…Rozdział trzydziesty piąty — przejdź do fragmentu
Henryk Sienkiewicz · 1 fragment
— Okrutnie biegli ludzie sypali te szańczyki — rzekł Wołodyjowski, spoglądając okiem znawcy na roboty. — Rębaczow u nas jest więcej, ale uczonych oficyjerów mniej, i w sztuce wojennej zostaliśmy w tyle za innymi. — A to…Rozdział VIII — przejdź do fragmentu
Stefan Żeromski · 12 fragmentów
— Ij! — odrzekła z jadowitym uśmiechem pani Wiechowska. — Nienasycona, proszę pana dobrodzieja, to ja tam nie jestem. Czyż to jedno z drugim wyniosą te drobiazgi tyle, co byście państwo dobrodziejostwo musieli dać…I — przejdź do fragmentu
Istotną trudność stanowiła dla małego Borowicza — arytmetyka. Chłopczyna pojmował wcale dobrze, choć niezbyt lotnie, ale kombinowanie jednoczesne arytmetycznego kałkułu i wdzieranie się przemocą do tajemnic mowy…II — przejdź do fragmentu
Po ukończeniu studiów na wydziale filologicznym w Moskwie Jaczmieniew, zapalony ludowiec, zdecydował się „iść między naród”, osiąść w szkole wiejskiej. Pragnąc wszakże zdobyć i przyswoić sobie metodę pracy, która by…II — przejdź do fragmentu
Władysław Stanisław Reymont · 4 fragmenty
Ale Boryna, nierad tym wypominkom przy parobku, pochylił się szybko i cicho zapytał: — A pan Jaś długo będzie jeszcze w klasach? — Do świąt jeno. — Wróci do dom czy też do urzędu pójdzie? — Moiściewy, a cóż by w domu…V — przejdź do fragmentu
Siostra rozpalała ogień, a najstarszy chłopak uczył się na elementarzu przy stole… Przywitali się w milczeniu. — Uczy się to? — zauważył, bo chłopak sylabizował głośno i wodził zastruganym patykiem po literach. — Już od…X — przejdź do fragmentu
Myślał o kowalu i zajrzał na drugą stronę, ojcową, i wnet się cofnął, bo tam siedziało ze dwadzieścioro dzieci i wszystkie razem a w głos sylabizowały… Roch je nauczał i pilnie baczył, by psich figlów nie stroiły……X — przejdź do fragmentu
Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) · 1 fragment
Tak — nie bardzoście się wysilili na ten spicz przez s, p, i „cze”. Ja, wicie, Jędrek, znam Kretschmera z wykładów tej tam intelektualnej lafiryndy Zahorskiej, w naszej Wolnej Wszechnicy Robotniczej. Oj, wolna ona…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu
Antoine de Saint Exupéry · 1 fragment
Geograf nie jest kimś, kto liczy miasta, rzeki, góry, morza, oceany i pustynie. Zbyt poważna z niego persona, żeby się gdzieś włóczyć. Geograf nie odchodzi od biurka. Ale za to przyjmuje eksploratorów. Wypytuje ich i…XI – XXII — przejdź do fragmentu
George Orwell · 1 fragment
Bez ustanku poszukuje się innowacyjnych narzędzi walki; jest to jedna z niewielu dziedzin, w których twórczy czy spekulatywny umysł może się jeszcze wykazać. Obecnie w Oceanii nauka, w dawnym sensie tego słowa, już nie…Rozdział 3. WOJNA TO POKÓJ — przejdź do fragmentu
Fragmenty i oznaczenia motywów: Wolne Lektury.