- Literum
- Lektury szkolne
- Klasy 7–8
- Dziady. Poema
- Dziady, część II

DZIADY. Jest to nazwisko uroczystości obchodzonej dotąd między pospólstwem w wielu powiatach Litwy, Prus i Kurlandii, na pamiątkę dziadów, czyli w ogólności zmarłych przodków. Uroczystość ta początkiem swoim zasięga czasów pogańskich i zwała się niegdyś ucztą kozła[1], na której przewodniczył Koźlarz, Huslar, Guślarz, razem kapłan i poeta (gęślarz[2]).
2W teraźniejszych czasach, ponieważ światłe duchowieństwo i właściciele usiłowali wykorzenić zwyczaj połączony z zabobonnymi praktykami i zbytkiem częstokroć nagannym, pospólstwo więc święci Dziady tajemnie w kaplicach lub pustych domach niedaleko cmentarza. Zastawia się tam pospolicie uczta z rozmaitego jadła, trunków, owoców i wywołują się dusze nieboszczyków. Godna uwagi, iż zwyczaj częstowania zmarłych zdaje się być wspólny wszystkim ludom pogańskim, w dawnej Grecji za czasów homerycznych, w Skandynawii, na Wschodzie i dotąd po wyspach Nowego Świata. Dziady nasze mają to szczególnie, iż obrzędy pogańskie pomieszane są z wyobrażeniami religii chrześcijańskiej, zwłaszcza iż dzień zaduszny przypada około czasu tej uroczystości. Pospólstwo rozumie, iż potrawami, napojem i śpiewami przynosi ulgę duszom czyscowym[3].
3Cel tak pobożny święta, miejsca samotne, czas nocny, obrzędy fantastyczne przemawiały niegdyś silnie do mojej imaginacji; słuchałem bajek, powieści i pieśni o nieboszczykach powracających z prośbami lub przestrogami; a we wszystkich zmyśleniach poczwarnych można było dostrzec pewne dążenie moralne i pewne nauki, gminnym sposobem zmysłowie[4] przedstawiane.
4Poema niniejsze przedstawi obrazy w podobnym duchu, śpiewy zaś obrzędowe, gusła i inkantacje[5] są po większej części wiernie, a niekiedy dosłownie z gminnej poezji wzięte.
Shakespeare
NocCHÓR
GUŚLARZ
STARZEC
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
Dziecko, Kondycja ludzka, Duch, ZaświatyGUŚLARZ
GUŚLARZ I STARZEC
AniołANIOŁEK
CHÓR
GUŚLARZ
ANIOŁEK
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
Obrzędy, WierzeniaGUŚLARZ
STARZEC
GUŚLARZ
STARZEC
CHÓR
Duch, ZaświatyGUŚLARZ
CHÓR
GŁOS
Upiór, OgieńGUŚLARZ
GUŚLARZ I STARZEC
Pan, Szlachcic, UpiórWIDMO
CHÓR
GUŚLARZ
WIDMO
CHÓR
Chłop, Pan, Ptak, Zemsta, GotycyzmCHÓR PTAKÓW NOCNYCH
Kradzież, Przemoc, Własność, JabłkoKRUK
CHÓR PTAKÓW
Wdowa, Kobieta, DzieckoSOWA
CHÓR PTAKÓW
WIDMO
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
Obrzędy, WierzeniaGUŚLARZ
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
GUŚLARZ
Duch, Kobieta, Kondycja ludzka, MiłośćGUŚLARZ I STARZEC
SielankaGUŚLARZ I DZIEWCZYNA
GUŚLARZ
DZIEWCZYNA
DZIEWCZYNA
CHÓR
GUŚLARZ
CiałoDZIEWCZYNA
CHÓR
WizjaGUŚLARZ
CHÓR
Obrzędy, WierzeniaGUŚLARZ
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
Kochanek romantyczny, Upiór, ObrzędyGUŚLARZ
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
GUŚLARZ
CHÓR
Strona 1 z 1
Motywy w utworze
Inne lektury: klasy 7–8, romantyzm
Tekst i nagranie pochodzą z serwisu Wolne Lektury, domena publiczna lub wolna licencja. Podział tekstu na części udostępniamy na tych samych warunkach. Wesprzyj Wolne Lektury.
Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie
Świtezianka
Balladyna
Reduta Ordona
Śmierć Pułkownika
Zemsta