Motyw: umiarkowanie w literaturze

20 lektur szkolnych i 28 oznaczonych fragmentów. Kliknij cytat, żeby przejść do miejsca w tekście.

Starożytność

Antygona

Sofokles · 1 fragment

Nad szczęścia błysk, co złudą mar, / Najwyższy skarb rozumu dar. / A wyzwie ten niechybny sąd, / Kto bogów lży i wali rząd. / I ześlą oni swą zemstę i kary / Na pychę słowa w człowieku, / I w klęsk odmęcie rozumu i…przejdź do fragmentu

Renesans

Gargantua i Pantagruel

François Rabelais · 3 fragmenty

Ale powiadam ci tyle: jeśli wyobrazisz sobie, iż jakiś bezwstydny szalbierz i natrętny długorób wchodzi na nowo do miasta już znającego jego obyczaje, ujrzysz snadnie, iż za jego wnijściem cała ludność wpadnie w większe…Czynów i rzeczeń heroicznych bogobojnego Pantagruela, ułożona przez mistrza Franciszka Rabelego doktora medycyny i gwardiana Wysp Hierejskich — przejdź do fragmentu
Umiarkowanie nazywali starożytni mędrcowie złotem, to znaczy cennym, od wszystkich chwalonym, każdemu przyjemnym. Szukajcie w świętych księgach, a ujrzycie, iż nigdy nie doznali zawodu ci, którzy w proszeniu byli…Bohaterskich czynów i rzeczeń szlachetnego Pantagruela ułożona przez Mistrza Franciszka Rabelego doktora medycyny — przejdź do fragmentu
— No, no — rzekł Jowisz do Merkura — zleź no prędko tam na dół i rzuć pod nogi Jąderce trzy siekiery: jedną jego własną, drugą ze złota, a trzecią z litego srebra, wszytkie jednego kalibru. Zostaw mu wolny wybór między…Bohaterskich czynów i rzeczeń szlachetnego Pantagruela ułożona przez Mistrza Franciszka Rabelego doktora medycyny — przejdź do fragmentu

Hamlet

William Shakespeare (Szekspir) · 3 fragmenty

Nie bądź skorym myśli / Wprowadzać w słowa, a zamiarów w czyny. / Bądź popularnym, ale nigdy gminnym. / Przyjaciół, których doświadczysz, a których / Wybór okaże się być ciebie godnym, / Przykuj do siebie żelaznymi…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu
Zdaje się, że nam, starym, jest właściwe / Przebierać miarę w przezorności, tak jak / Nawzajem młodym mało jej posiadać.AKT DRUGI — przejdź do fragmentu
Zdawało mi się, żem był w położeniu / Gorszym niż więzień przykuty do galer. / Nagle, i niech się święci owa nagłość! / Trzeba ci bowiem wiedzieć, że nie wszystko / Bywa po diable, co czynimy nagle. / Że, owszem, czasem…AKT PIĄTY — przejdź do fragmentu

Próby: Próby. Księga pierwsza

Michel de Montaigne · 3 fragmenty

Mianowicie pozwalam biec wydatkom równym krokiem z przychodem; to jedno idzie nieco przodem, to drugie, ale rozchodzą się ledwie o kawałeczek drogi. Żyję z dnia na dzień i zadowalam się, jeśli mam czym nadążyć obecnym i…Rozdział XL. Iż poczucie dobrego i złego zależy w znacznej mierze od naszego o tym mniemania — przejdź do fragmentu
Oto handel, który gotów byłbym naśladować bardzo chętnie: i wielce chwalę dolę pewnego znanego mi prałata, który do czysta zbył się swej sakiewki, swego dochodu i wydatku, zdając wszystko w ręce to jednego wybranego…Rozdział XL. Iż poczucie dobrego i złego zależy w znacznej mierze od naszego o tym mniemania — przejdź do fragmentu
Katon starszy, wracając z Hiszpanii jako konsul, sprzedał jucznego konia, aby oszczędzić pieniądze, jakie by kosztowało przewiezienie go morzem do Italii; podobnie będąc namiestnikiem Sardynii, odbywał swoje wizytacje…Rozdział LII. O oszczędności starożytnych — przejdź do fragmentu

Próby: Próby. Księga trzecia

Michel de Montaigne · 3 fragmenty

rozsądek ma swoje ekscesy i nie mniej potrzebuje umiarkowania co szaleństwoRozdział V. O wierszach Wergilego — przejdź do fragmentu
Widzisz tedy, iż jeno ty sam jesteś sobie ciężarem: a ty za sobą podążysz wszędzie i wszędzie się będziesz użalał. Nie ma zadowolenia na tej ziemi, chyba jeno dla dusz bydlęcych lub niebiańskich. Kto nie znajdzie…Rozdział IX. O próżności — przejdź do fragmentu
Najwyższa to doskonałość i jakoby boska, „umieć zażywać szczerze swego istnienia”. Szukamy innego stanu, dlatego że nie rozumiemy użytku naszego; wychodzimy poza siebie, ponieważ nie wiemy, jak się zażyć. Próżno…Rozdział XIII. O doświadczeniu — przejdź do fragmentu

Oświecenie

Bajki i przypowieści: Człowiek i zwierciadła

Ignacy Krasicki · 1 fragment

W zwierściadło, co powiększa, wspojźrzał człowiek mały: / Ucieszył się niezmiernie, że tak okazały. / Mniemał już być olbrzymem; gdy się więc nasrożył, / Ktoś zwierściadło, co zmniejsza, przed niego położył. / Stłukł…przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Rolnik

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Gospodarz, we dwójnasób chcąc zyskować z roli, / Dobry grunt raz i drugi uprawiał do woli. / A chcąc nadto zyskować, sam sobie zaszkodził: / Zamiast zboża zszedł kąkol i chwast się urodził.przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Wół minister

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Kiedy wół był ministrem i rządził rozsądnie, / Szły, prawda, rzeczy z wolna, ale szły porządnie. / Jednostajność na koniec monarchę znudziła; / Dał miejsce woła małpie lew, bo go bawiła. / Dwór był kontent, kontenci…przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Człowiek i zdrowie

Ignacy Krasicki · 1 fragment

W jedną drogą szli razem i człowiek, i zdrowie. / Na początku biegł człowiek; towarzysz mu powie: / «Nie spiesz się, bo ustaniesz». Biegł jeszcze tym bardziej. / Widząc zdrowie, że jego towarzystwem gardzi, / Szło za…przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Dobroczynność

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Chwaliła owca wilka, że był dobroczynny; / Lis to słysząc spytał ją: «W czymże tak uczynny?» / «I bardzo — rzecze owca — niewiele on pragnie. / Moderat! Mógł mnie zajeść, zjadł mi tylko jagnię».przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Doktor

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Doktor widząc, iż mu się lekarstwo udało, / Chciał go często powtarzać; cóż się z chorym stało? / Za drugim, trzecim razem bardzo go osłabił, / Za czwartym jeszcze bardziej, a za piątym zabił.przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Komar i mucha

Ignacy Krasicki · 1 fragment

«Mamy latać, latajmyż nie górnie, nie nisko». / Komar muchy tonącej mając widowisko, / Że nie wyżej leciała, nad nią się użalił, / Gdy to mówił, wpadł w świecę i w ogniu się spalił.przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Paw i orzeł

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Paw się dął, szklniące pióra gdy wspaniale toczył. / Orzeł górnie bujając, gdy go w locie zoczył, / Rozśmiał się i przeleciał. Wrzasnął paw — w śmiech ptacy. / «Nie znają się — powtarzał — na rzeczach prostacy».…przejdź do fragmentu

Pozytywizm

Katarynka

Bolesław Prus · 1 fragment

I tak zawsze był pobłażliwy dla niedoskonałości ludzkiej, a o występkach nie rozmawiał.przejdź do fragmentu

Motywy pokrewne

Fragmenty i oznaczenia motywów: Wolne Lektury.

Motyw umiarkowanie w literaturze — lektury i fragmenty | Literum