- Literum
- Motywy
- Chłop
Motyw: chłop w literaturze
29 lektur szkolnych i 200 oznaczonych fragmentów. Kliknij cytat, żeby przejść do miejsca w tekście.
Michel de Montaigne · 2 fragmenty
Najmniej lekceważenia godnym rodzajem ludzi zda mi się ów, który przez swą prostotę zajmuje ostatnie miejsce. Obcowanie takich ludzi ma swoje niemałe korzyści. Uważam, iż obyczaje i rozmowy wieśniaków częściej są zgodne…Rozdział XVII. O zarozumiałości — przejdź do fragmentu
Grzegorz Sechel, przywódca rozruchów chłopskich w Polsce, gdzie pod pozorem krzyżowej wyprawy tyle sprawili złego, rozgromiony w bitwie przez wojewodę siedmiogrodzkiego, dostał się do niewoli. Tam na trzy dni posadzono…Rozdział XXVII. Tchórzostwo matką okrucieństwa — przejdź do fragmentu
William Shakespeare (Szekspir) · 1 fragment
Rybak może wsadzić na wędę robaka, który jego królewską mość pożywał, i spożyć rybę, która tego robaka zjadła. / KRÓL Co przez to rozumiesz? / HAMLET Nic; to tylko pokazuje, jakim sposobem król może odbyć podróż przez…AKT CZWARTY — przejdź do fragmentu
Jan Chryzostom Pasek · 1 fragment
Przyjedziemy pod miasto — nic nie słychać; wjedziemy w miasto — nic; tylko znowu psi się podrażnili, co już byli trochę umilkli. Do domów, szukać ludzi — i człowieka nie masz; co żywo, w lassach. Wyjechaliśmy znowu z…Rok pański 1672 — przejdź do fragmentu
Ignacy Krasicki · 1 fragment
Chleb przy szabli gdy leżał, oręż mu powiedział: / «Szanowałbyś mnie bardziej, gdybyś o tym wiedział, / Jak ja na to pracuję i w wieczór, i rano, / Żeby twoich bezpiecznie darów używano». / «Wiem ja — chleb odpowiedział…przejdź do fragmentu
Ignacy Krasicki · 1 fragment
Przymawiało jednego czasu wino wodzie: / «Ja panom, a ty chłopom jesteś ku wygodzie». / «Nie piłoby cię państwo — rzecze woda skromnie — / Gdyby nie chłop dał na cię, co chodzi pić do mnie».przejdź do fragmentu
Ignacy Krasicki · 1 fragment
Filozof dysputował o prym z oratorem. / Gdy się długo męczyli mniej potrzebnym wsporem, / Nadszedł chłop. «Niech nas sądzi!» — rzekli razem oba. / «Co ci się — rzekł filozof — bardziej upodoba? / Czy ten, który rzecz…przejdź do fragmentu
Adam Mickiewicz · 11 fragmentów
I wnet sierpy gromadnie dzwoniące / We zbożach, i grabliska suwane po łące, / Ucichły i stanęły: tak pan Sędzia każe, / U niego ze dniem kończą pracę gospodarze. / «Pan świata wie, jak długo pracować potrzeba; / Słońce…Księga pierwsza — przejdź do fragmentu
Na Litwie, chwała Bogu, stare obyczaje. / Mamy dosyć zwierzyny dla nas i sąsiedztwa, / I nie będziemy nigdy o to robić śledztwa; / I zboża mamy dosyć, psy nas nie ogłodzą, / Że po jarzynach albo po życie pochodzą: / Na…Księga druga — przejdź do fragmentu
«Na wieś! — zawołał Sędzia — hej! konno, setnika! / Jutro na brzask obława, lecz na ochotnika; / Kto wystąpi z oszczepem, temu z robocizny / Wytrącić dwa szarwarki i pięć dni pańszczyzny».Księga trzecia — przejdź do fragmentu
Juliusz Słowacki · 11 fragmentów
Pobożny starzec — ma jednak w rozumie / Nieco szaleństwa: ilekroć mu prawisz / O zamkach, królach, o królewskich dworach, / To jak szalony od rozumu błądzi, / Miota przekleństwa, pieni się, narzeka; / Musiał od królów…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu
Ani się wahaj, weź pannę ubogą, / Żeń się z prostotą, i niechaj ci błogo / I lepiej będzie, niżbyś miał z królewną…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu
Zakończony dzień pracy. Moja Balladyno, / Twoje rączki od słońca całe się rozpłyną / Jak lodu krysztaliki. Już my jutro rano / Z Alinką na poletku dożniemy ostatka; / A ty, moje dzieciątko, siedź sobie za ścianą……AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu
Johann Wolfgang von Goethe · 4 fragmenty
Ludzie wyższych sfer trzymają się zawsze w pewnym chłodnym oddaleniu od prostego ludu, jakby się obawiali, że stracić coś mogą na zbliżeniu, ale zdarzają się wartogłowy i kpiarze, okazujący prostaczkom pozorną łaskawość…4 maja 1771 – 16 czerwca — przejdź do fragmentu
Ale jest to lud dobry i poczciwy! Bardzo dobrze się czuję, gdy się czasem zapomnę, zażyję z nimi rozrywek, na jakie jeszcze wolno sobie pozwolić, gdy siedząc u obficie zastawionego stołu, pożartuję w szczerości ducha…4 maja 1771 – 16 czerwca — przejdź do fragmentu
Wszyscy byli w polu, tylko czteroletni może chłopak siedział na ziemi, trzymając pomiędzy kolanami półroczne maleństwo i przytulając je do siebie. Służył mu w ten sposób za rodzaj krzesła i mimo żywości, przebłyskującej…4 maja 1771 – 16 czerwca — przejdź do fragmentu
Juliusz Słowacki · 2 fragmenty
Patrz! teraz kat nad głową łamie lśniącą szpadę. / / DRUGI Z LUDU Jaki to krzyk? czy krzyknął?… / / PIERWSZY Z LUDU Nie, usta ma blade / I nic nie mówi — ale gdy kat szpadę łamał, / Jakiś starzec padł z jękiem, może…AKT TRZECI. SPISEK KORONACYJNY — przejdź do fragmentu
Nie, usta ma blade / I nic nie mówi — ale gdy kat szpadę łamał, / Jakiś starzec padł z jękiem, może stary sługa?… / / DRUGI Z LUDU Więc mu wzięli szlachectwo… / / TRZECI Z LUDU Dekret dobrze skłamał: / On jako chłop nie…AKT TRZECI. SPISEK KORONACYJNY — przejdź do fragmentu
Cyprian Kamil Norwid · 1 fragment
Bo powiadam wam, że kmiecie my wszyscy tu jesteśmy i od uczestnictwa w związku pracy nikomu wywinąć się nie wolno pod karami wielkimi, które stąd na społeczeństwo upadają. A kara jest pierwsza i najgłówniejsza za to, że…Jako treść — przejdź do fragmentu
Zygmunt Krasiński · 1 fragment
GŁOS POMIĘDZY DRZEWAMI Syn chamów dobranoc zasyła staremu słonku. / GŁOS Z PRAWEJ Zdrowie twoje, dawny wrogu nasz, coś nas pędził do pracy i znoju — jutro, wschodząc, zastaniesz twoich niewolników przy mięsiwie i…CZĘŚĆ TRZECIA — przejdź do fragmentu
Adam Mickiewicz · 1 fragment
CHÓR PTAKÓW NOCNYCH Darmo żebrze, darmo płacze: / My tu czarnym korowodem, / Sowy, kruki i puchacze, / Niegdyś, panku, sługi twoje. / Któreś ty pomorzył głodem, / Zjemy pokarmy, wypijem napoje. / Hej, sowy, puchacze…przejdź do fragmentu
Maria Konopnicka · 10 fragmentów
— A niecnota! A zbój! — mówiła jedna. — Jak on się do kowalowego kurnika zakraść nie bał, to już przed nim nigdzie kokoszy nie skryje! A druga: — Co to kokoszy! To było złoto, nie kokosza! Dzień na dzień jaja niosła i…Jak nadworny kronikarz króla Błystka rozpoznawał wiosnę — przejdź do fragmentu
— Co tu pomoże płakać? Tu trzeba garnek z żarem wziąć i tego nicponia z jamy wykurzyć dymem! Jużci wiadome rzeczy, że pod lasem lis w jamie siedzi. Albo go wykurzyć, albo go wykopać. Dalej Jasiek! Duchem Stach!…Jak nadworny kronikarz króla Błystka rozpoznawał wiosnę — przejdź do fragmentu
Siekiera na ramieniu, półkożuszek na grzbiecie, łapcie, czapka magierka, torba parciana na sznurku, ot, drwal taki. Do boru idzie, po niebie się rozgląda, wesoło mu — widać — bo gwiżdże.Jak nadworny kronikarz króla Błystka rozpoznawał wiosnę — przejdź do fragmentu
Bolesław Prus · 7 fragmentów
— W roku 1859 — prawił eks-obywatel — byłem o dziewiętnaście lat młodszy niż dziś i miałem z dziesięć tysięcy rubli rocznie… Na owe czasy! panie Rzecki… Co prawda, brało się nie tylko procent, ale i coś z kapitału.…I. Pamiętnik starego subiekta — przejdź do fragmentu
Okolica z tego punktu wydawała się płaska i prawie bezleśna; tu i owdzie widać było kępę drzew, a wśród niej grupę murowanych budynków. — To są dwory? — spytał Wokulski. — A tak… dużo szlachty mieszka w tej stronie.…IV. Człowiek szczęśliwy w miłości — przejdź do fragmentu
W tej chwili z kuchni wyszło nowe dziwo: stary parobek otyły. Wokulski, który jeszcze nigdy nie spotkał otyłego chłopa, wdał się z nim w rozmowę. — Po co wy tego psa trzymacie na łańcuchu? — Ażeby był zły i nie puszczał…V. Wiejskie rozrywki — przejdź do fragmentu
Henryk Sienkiewicz · 7 fragmentów
— Godzi się to, godzi, bo nieprzyjaciołom tylko bierzem — rzekł stary. — Nieprawda jest, bo i swoich napadacie, co mi już twoi synalowie wyznali, a to już prosty rozbój i szlacheckiemu imieniowi zakała. Wstyd wam…Rozdział III — przejdź do fragmentu
Od bramy fortecznej chłopi i szlachta, mieszczanie z różnych okolic, ludzie wszelkiego wieku, obojej płci i wszystkich stanów, czołgali się ku kościołowi na kolanach, śpiewając pieśni pobożne. Płynęła ta rzeka bardzo…Rozdział XII — przejdź do fragmentu
Rozpoczął się tedy okres żelaznych rządów żołnierskich. Szwedzi porzucili pozory przyjaźni. Miecz, ogień, rabunek, ucisk zastąpiły dawną udawaną życzliwość. Z zamków komenderowano potężne oddziały jazdy i piechoty w…Rozdział XX — przejdź do fragmentu
Henryk Sienkiewicz · 4 fragmenty
W zamkach i w wielkich miastach, niby na wyspach, trzymali się jeszcze Szwedzi, zresztą wsie, bory, pola, rzeki były już w polskim ręku. Nie tylko człowiek, nie tylko mniejszy podjazd, ale i pułk cały nie mógł się od…Rozdział I — przejdź do fragmentu
Stanął tedy bosy, rozczochrany, z nagą piersią, z koszulą i sukmaniną w strzępach, zamazany krwią szwedzką i własną jak nieboskie stworzenie, chwiejący się na nogach, ale z ogniem niezgasłym jeszcze w źrenicach. Zdumiał…Rozdział VI — przejdź do fragmentu
Partie szlacheckie i chłopskie rzucały się tam nie tylko na stojące po wsiach załogi, ale nawet na miasta. Próżno Szwedzi mścili się straszliwie nad krajem, próżno ucinali ręce schwytanym w niewolę jeńcom, puszczali z…Rozdział IX — przejdź do fragmentu
Bolesław Prus · 1 fragment
Nadto prezesowa w oczywisty sposób popierała Wokulskiego u swojej przyjaciółki hrabiny i jej siostrzenicy, panny Izabeli. Parogodzinne spacery z ciotką po Łazienkach były tak nudne, a pogadanki o modach, ochronach i…XIV. Dziewicze marzenia — przejdź do fragmentu
Stanisław Wyspiański · 32 fragmenty
CZEPIEC Cóz tam, panie, w polityce? / Chińcyki trzymają się mocno!? / / DZIENNIKARZ A, mój miły gospodarzu, / mam przez cały dzień dosyć Chińczyków. / / CZEPIEC Pan polityk! / / DZIENNIKARZ Otóż właśnie polityków / mam…AKT I — przejdź do fragmentu
A, jak myślę, ze panowie / duza by juz mogli mieć, / ino oni nie chcom chcieć!AKT I — przejdź do fragmentu
HANECZKA Tamci tańczą, my stoimy; / chcemy tańczyć także i my. / / RADCZYNI Może który z panów zechce? / / ZOSIA Z nikim z panów tańczyć nie chcę. / / RADCZYNI Potańcujcie trochę same. / / ZOSIA My byśmy chciały z…AKT I — przejdź do fragmentu
Władysław Stanisław Reymont · 24 fragmenty
Rzędy kobiet czerwieniły się na kopaniskach… rozlegał się grochot zsypywanych do wozów kartofli… miejscami orano jeszcze pod siew… stada krów srokatych pasły się na ugorach… długie, popielate zagony rdzawiły się młodą…I — przejdź do fragmentu
Ksiądz się uśmiechnął dobrotliwie i zaraz znowu przystanął przy kopaczach. — Szczęść Boże w robocie! — Boże zapłać, dziękujemy! — odpowiedzieli razem, prostując się, i ruszyli wszyscy do ucałowania rąk dobrodzieja…I — przejdź do fragmentu
— Graniasta, najlepsza krowa, ażeby was, ścierwy, pokręciło, kiej tak pilnujecie! — rzucił lejce synowi i z batem w garści pobiegł przodem. Baby się rozstąpiły, a Witek, który cały czas coś najspokojniej majstrował pod…II — przejdź do fragmentu
Władysław Stanisław Reymont · 17 fragmentów
Przed gankiem stojał pan Jacek z Mateuszem i pykając fajeczkę, godził go do rznięcia drzewa na Stachową chałupę. Mateusz jakoś nie bardzo był rad, bo się wykręcał. — Drzewo porznę, niewielka obrada, ale czy chałupę…I — przejdź do fragmentu
dziedzic pogadawszy z tym i owym o różnościach, wziął od kowala kieliszek, przepił do wszystkich i powiedział do Hanki: — Jeśli komu żal Macieja, to mnie z pewnością najwięcej, bo żeby teraz żył, to bym się ze wsią…I — przejdź do fragmentu
— A rzekę! Znam dobrze to pieskie nasienie, znam i mówię waju: nie wierzta dziedzicowi, póki nie bedzie czarno na białym. Zawżdy się naszą krzywdą pasły, to i tera chcą się na nas pożywić!II — przejdź do fragmentu
Stefan Żeromski · 14 fragmentów
Częstokroć wynajdywał jakieś cherlactwo proboszcz, panny albo sama babka dziedziczka. Wówczas pakowano takiego szczęśliwca do szpitala. Jeżeli to był pupil księdza, to z plebanii przynoszono mu talerz rosołu albo jaką…Poczciwe prowincjonalne idee — przejdź do fragmentu
Skoro urządził sobie z pierwszej widnej salki gabinet przyjęć, od razu zwaliła mu się na kark lawina Żydów, dziadów, obieżyświatów, biedaków, suchotników, rakowatych — wszystka, słowem, płacząca krwawymi łzami bieda…Poczciwe prowincjonalne idee — przejdź do fragmentu
Pani Wajsmanowa nie znosiła widoku krwi (osobliwie chłopskiej i, horribile dictu! — żydowskiej), brzydziła się tułatajstwem i w ogóle gardziła motłochem. Doktor musiał ją na każdym kroku pilnować i przymuszać do tego…Poczciwe prowincjonalne idee — przejdź do fragmentu
Władysław Stanisław Reymont · 9 fragmentów
Ale to stary Kłąb stanął we drzwiach, a za nim wchodzili wolno, otrzepując się i obijając o próg buty ze śniegu — Winciorek, kulawy Grzela, Michał Caban, Franek Bylica, brat Hanczynego ojca, Walenty z krzywą gębą i…V — przejdź do fragmentu
— Skarga tyle sprawi, że nim urząd zjedzie i zabroni, to już i pniaków nie ostanie po naszym lesie, a jak to było w Dębicy, baczycie? — Z dworem to jak z wilkiem, niech ino jedną owcę spróbuje, wnet całe stado wybierze.…V — przejdź do fragmentu
— Naradzał się wójt, młynarz i kowal, ale nie ja! — Jakże, powiadali, że u was był sam dziedzic i żeście z nim poszli. — Nie naredzałem się z nimi, chcecie, to wierzcie, prawdę wam rzekłem… Nie przyznał się, jak wielce…VI — przejdź do fragmentu
Stefan Żeromski · 8 fragmentów
— Ano tak. Jak dyrektor przyjechał, zeszły się i czekały pode drzwiami całą wsią. Jak wyszedł z sieni, obstąpiły go, skłoniły się i Zalesiaczka wyleciała pierwsza z gębą… — Czegóż ona chciała? — No, stul gębę, to ci…II — przejdź do fragmentu
Lejba Koniecpolski nie korzystał z łask Scubioły, gdyż od niego mało co wziąć było można. Toteż skulony, chudy i biedny Lejba uprawiał grunt odziedziczony sam, literalnie: sam. Do orki pożyczał krowy od sąsiada Piątka…X — przejdź do fragmentu
Życiorys Jędrzeja Radka krótki był i pospolity. Urodził się we wsi Pajęczyn Dolny, w czworakach dworskich, na werku biednego fornala. Wiek pacholęcy spędzał już to w izbie, gdzie mieściły się familie trzech ratajów, już…XII — przejdź do fragmentu
Władysław Stanisław Reymont · 8 fragmentów
— Są jeszczech dobre i miłosierne ludzie, są… — szeptała, opatrując troskliwie torbecki. Jakże, uciułała sobie tyla, że musi starczyć na pochowek. Przeciech od dawnych już lat o tym jeno deliberowała i w to całą duszę…I — przejdź do fragmentu
Ksiądz nadbiegł, kowal, sołtys, a w końcu i wójt skądciś się zjawił, ale choć pijany, że ledwie się trzymał na nogach, zaczął wrzeszczeć i wyganiać ludzi, bych na pomoc lecieli dworowi. Ale nikt się z tym nie śpieszył…V — przejdź do fragmentu
Nawet u Hanki czuć było to dzisiejsze świątko, bo choć pomocy nie potrzebowała, to by drugim ulżyć, zaprosiła do siebie na kwaterę dwóch Rzepczaków, które robiły u Weroniki i Gołębowej. Tych se wybrała, że to Rzepczaki…VI — przejdź do fragmentu
Stefan Żeromski · 2 fragmenty
Nie był to wcale poetyczny szakal, lecz człowiek ubogi, chłop z wioski najbliższej. Na działku, który odtąd miał do niego należeć na zawsze, znalazły się trupy — szedł tedy zabrać je stamtąd. Bał się srodze Moskali…przejdź do fragmentu
Na uboczu względnie do tego kierunku, w jakim zdążał Winrych, były w równym polu doły kartoflane. Ponieważ okazało się, że grunt przepuszczał wodę do wnętrza tych dworskich piwnic zimowych, więc przeniesiono je w inne…przejdź do fragmentu
Stefan Żeromski · 1 fragment
Wreszcie trafił się pewien młody gospodarz, który od razu zgodził się jechać. Zaprzągł do wasąga parę małych bułanków i bocznymi drogami, przez dziury i wertepy pomknął jak strzała. Dobry humor wrócił, a nawet wstąpiła…Swawolny Dyzio — przejdź do fragmentu
Stefan Żeromski · 13 fragmentów
— Strzeż się, bracie! Pilnuj się! Za tę jednę srebrną papierośnicę, za posiadanie kilku srebrnych łyżek, ci sami, wierz mi, ci sami, Maciejunio i Wojciunio, Szymek i Walek, a nawet ten Józio — Józio! — wywleką cię do…Część druga — Nawłoć — przejdź do fragmentu
Jedna z ulic wielkodrzewnych wyprowadziła go z parku na folwark, między stodoły, sterty zboża, obory, stajnie, kupy nawozu i fioletowe gnojówki. Tam od dawna kręcili się ludzie, z których każdy osobnik witał…Część druga — Nawłoć — przejdź do fragmentu
Myśl gorzka i cierpka, owoc wszystkiego, co w swym życiu widział, nasunęła wewnętrzne, zjadliwe pytanie: „Kiedyż nadejdzie podły dzień, iż tenże Jędrek posiądzie odwagę i zdobędzie się na siłę, żeby jaśnie pana chwycić…Część druga — Nawłoć — przejdź do fragmentu
Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) · 5 fragmentów
Rasa wieszczów wymarła i wy jej nie wskrzesicie i nie spłodzicie jej na nowo, choćbyście się z tą słynną „dziwką bosą” Wyspiańskiego — mówię to w cudzysłowie — ożenili…AKT DRUGI — przejdź do fragmentu
A gdyby przypadkiem zechciał odpowiadać. / To dać mu w mordę i wprost nie dać gadać. / / I CZELADNIK z zaciśniętymi zębami / Obyście w złą godzinę tego nie wypowiedzieli, wiejskie chamy, krnąbrne i konserwatywne, czyli…AKT TRZECI — przejdź do fragmentu
SAJETAN władczo / Dość kłótni! Dzięki wam, kmiecie w pseudoszlachcickich ambicyjach znieprawione, odzyskałem utraconą pozycję i zawrę z wami pakt nieomal iście książęcy. Swobód pańszczyźnianych negować wam nie myślę.…AKT TRZECI — przejdź do fragmentu
Fragmenty i oznaczenia motywów: Wolne Lektury.