Motyw: wolność w literaturze

31 lektur szkolnych i 67 oznaczonych fragmentów. Kliknij cytat, żeby przejść do miejsca w tekście.

Renesans

Kazania sejmowe

Piotr Skarga · 11 fragmentów

Wszyscy się wolnością ślachecką bronią, wszyscy ten płaszcz na swe zbrodnie kładą i poczciwą a złotą wolność w nieposłuszeństwo i we wszeteczność obracają. O piękna wolności, w której wszytki swowolności i niekarności…Pierwsze. Na początku Sejmu. Przy Ś. Mszy sejmowej — przejdź do fragmentu
Ta miła matka podała wam złotą wolność, iż tyranom nie służycie, jedno bogobojnym panom i królom, które sami sobie obieracie. Których moc, prawy okreszona, żadnego wam bezprawia nie czyni, żadnego i od postronnych…Kazanie wtóre. O miłości ku ojczyznie i o pierwszej chorobie Rzeczypospolitej, która jest z nieżyczliwości ku ojczyźnie — przejdź do fragmentu
Macie spólne prawa i wolności: jakoż się dzielić jemi możecie? Zgodnym są nadane. Bracia są — jako Psalm mówi — unanimes in domo nie mający rozdzielnego dziedzictwa, nikt pojedynkiem mieć ich nie mógł, jedno wszyscy…Kazanie trzecie. O drugiej chorobie Rzeczypospolitej, która jest z niezgody domowej — przejdź do fragmentu

Gargantua i Pantagruel

François Rabelais · 2 fragmenty

Całe ich życie było ustanowione nie wedle praw, statutów lub reguł, jeno wedle wolnej woli i własnego uznania. Wstawali z łoża, kiedy im się zdało; pili, jedli, pracowali, spali, kiedy im przyszła ochota. Nikt ich nie…Rondo — przejdź do fragmentu
„No i cóż, biedny osiołku, jakże ci się udało? Jakże ci się podoba nasz tryb życia? Gwałtem cię trzeba sprowadzać? Cóż ty na to?”. „Na tę figę — odparł osieł — którą zjadłszy jeden z moich przodków przyprawił o śmierć…Heroicznych czynów i rzeczeń dobrego Pantagruela ułożona przez Mistrza Franciszka Rabelego, doktora medycyny — przejdź do fragmentu

Próby: Próby. Księga druga

Michel de Montaigne · 2 fragmenty

Gdy Filip wkroczył zbrojną ręką do Peloponezu, powiadał ktoś Damindasowi, że Lacedemończycy mogą snadno wiele ucierpieć, jeśli nie zdadzą się na jego łaskę. „Ech, tchórzu — odpowiedział — cóż mogą ucierpieć ci, którzy…Rozdział III. Obyczaje wyspy Cea — przejdź do fragmentu
Epikur powiadał o prawach, iż nawet najgorsze są nam tak potrzebne, iż bez nich ludzie pozjadaliby się wzajem; a Platon przytwierdza, iż bez praw żylibyśmy jak bydlęta. Nasz rozum jest to zwłóczone, niebezpieczne i…Rozdział XII. Apologia Rajmunda Sebond — przejdź do fragmentu

Hamlet

William Shakespeare (Szekspir) · 1 fragment

boś ty, wiele cierpiąc, / Takim był zawsze, jakbyś nic nie cierpiał; / Boś ty Fortunie zarówno był wdzięczny / Za jej umizgi i prześladowania; / A błogosławion, w kim krew z przekonaniem / Tak są zmieszane, iż on palcom…AKT TRZECI — przejdź do fragmentu

Oświecenie

Bajki i przypowieści: Brytan w obroży

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Niech się nikt z powierzchownej ozdoby nie sroży. / Brytan z srebrno-złocistej pysznił się obroży. / Zazdrościli koledzy w wieczór; patrzą rano, / Aż brytana za srebrną obroż uwiązano. / «Pyszńże się teraz, bracie!»…przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Chart i kotka

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Chart widząc kotkę, że mysz jadła na śniadanie, / Wymawiał jej tak podły gust i polowanie. / Rzekła kotka, wymówką wcale nie zmieszana: / «Wolę ja mysz dla siebie niż sarnę dla pana» .przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Ptaszki w klatce

Ignacy Krasicki · 1 fragment

«Czegoż płaczesz? — staremu mówił czyżyk młody — / Masz teraz lepsze w klatce niż w polu wygody». / «Tyś w niej zrodzon — rzekł stary — przeto ci wybaczę; / Jam był wolny, dziś w klatce — i dlatego płaczę».przejdź do fragmentu

Romantyzm

Nie-Boska komedia

Zygmunt Krasiński · 6 fragmentów

Na wolności bez ładu, na rzezi bez końca, na zatargach i złościach, na ich głupstwie i dumie osadzim potęgę Izraela — tylko tych panów kilku — tych kilku jeszcze zepchnąć w dół — trupy ich przysypać rozwalinami Krzyża.…CZĘŚĆ TRZECIA — przejdź do fragmentu
MĄŻ Mów ze mną jak ze znajomym, z przyjacielem nowo przybyłym. — Cóż to za taniec? — / PRZECHRZTA Taniec wolnych ludzi. Tańcują mężczyźni i kobiety wokoło szubienicy i śpiewają. / CHÓR Chleba, zarobku, drzewa na opał w…CZĘŚĆ TRZECIA — przejdź do fragmentu
Obywatele, schyleni nad prawidłem w pocie i poniżeniu, glancując buty, strzyżąc włosy, poczuliśmy prawa nasze — zdrowie klubu całego! — / CHÓR LOKAI Zdrowie Prezesa — on nas powiedzie drogą honoru. —CZĘŚĆ TRZECIA — przejdź do fragmentu

Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie

Adam Mickiewicz · 4 fragmenty

Chwała Bogu, że teraz, jeśli nasza młodzież / Wyjeżdża za granicę, to już nie po odzież, / Nie szukać prawodawstwa w drukarskich kramarniach / Lub wymowy uczyć się w paryskich kawiarniach. / Bo teraz Napoleon, człek…Księga pierwsza — przejdź do fragmentu
O wiosno! kto cię widział wtenczas w naszym kraju, / Pamiętna wiosno wojny, wiosno urodzaju! / O wiosno, kto cię widział, jak byłaś kwitnąca / Zbożami i trawami, a ludźmi błyszcząca, / Obfita we zdarzenia, nadzieją…Księga jedenasta — przejdź do fragmentu
Muzyka już się stroi i wzywa na tany; / Szukają Tadeusza, który stał na stronie / I coś pilnego szeptał swojej przyszłej żonie. / «Zofio! muszę ciebie w bardzo ważnej rzeczy / Radzić się; już pytałem stryja, on nie…Księga dwunasta — przejdź do fragmentu

Dziady. Poema: Dziady, część III

Adam Mickiewicz · 3 fragmenty

Mam być wolny — tak! nie wiem, skąd przyszła nowina, / Lecz ja znam, co być wolnym z łaski Moskwicina. / Łotry zdejmą mi tylko z rąk i nóg kajdany, / Ale wtłoczą na duszę — ja będę wygnany! / Błąkać się w cudzoziemców…LITWA — przejdź do fragmentu
Człowieku! gdybyś wiedział, jaka twoja władza! / Kiedy myśl w twojej głowie, jako iskra w chmurze, / Zabłyśnie niewidzialna, obłoki zgromadza, / I tworzy deszcz rodzajny lub gromy i burze; / Gdybyś wiedział, że ledwie…LITWA — przejdź do fragmentu
To namiestnik wolności na ziemi widomy!AKT I — przejdź do fragmentu

Giaur

George Gordon Byron · 2 fragmenty

Ojczyzno mężów nieśmiertelnej chwały! / Każda dolina, każdy wierzch twej skały! / Jakże pamiętne! bo każde z nich było / Kolebką swobód lub sławy mogiłą. / Arko potęgi! Dziś, czyliż tak mało, / Czyż tylko tyle po tobie…Giaur — przejdź do fragmentu
Mieszkańcy ziem tych! macież wy powieści / Dawnym podobne? i których by treści / Natchnęły muzę do polotów szczytnych, / W ślad muzy greckiej wieków starożytnych, / Gdy ludzie byli ziemi swojej godni? / Dziś do niczego…Giaur — przejdź do fragmentu

Kordian

Juliusz Słowacki · 1 fragment

Mściciele! spiskowi! / Gdy car wkładał koronę u stopni ołtarza, / Trzeba go było jasnym państwa mieczem zgładzić / I pogrzebać w kościele, i kościół wykadzić / Jak od dżumy tureckiej, i drzwi zamurować, / I rzec: O…AKT TRZECI. SPISEK KORONACYJNY — przejdź do fragmentu

Promethidion

Cyprian Kamil Norwid · 1 fragment

Tu kredą koło zakreślił na stole, / A potem z środka promień wywiódł w kole / I mówił: / «Środek, który centrum znaczy, / Znaczy i sposób w tym polskim języku, / Który ma w sobie i w ludziach słuchaczy. / Owóż, to jeden…Jako treść — przejdź do fragmentu

Pozytywizm

Quo vadis

Henryk Sienkiewicz · 4 fragmenty

— Którzy wysłużyli w domu lat dwadzieścia, mają się stawić jutro u pretora, gdzie otrzymają wolność; którzy nie wysłużyli, otrzymają po trzy sztuki złota i podwójną porcję przez tydzień. Do ergastulów wiejskich posłać…Rozdział trzydziesty piąty — przejdź do fragmentu
Widziano niewolników okładających kijami obywateli. Gladiatorowie, pijani winem złupionym w Emporium, połączywszy się w duże gromady przebiegali z dzikimi okrzykami place przydrożne, rozpędzając ludzi, tratując, łupiąc.…Rozdział czterdziesty trzeci — przejdź do fragmentu
Jakkolwiek należałem do augustianów, byłem człowiekiem więcej wolnym, niż oni tam przypuszczają”.Rozdział pięćdziesiąty pierwszy — przejdź do fragmentu

Lalka: tom drugi

Bolesław Prus · 4 fragmenty

— Niech mnie kaczki zdepczą — mówił ubogi eks-obywatel — że to są najpiękniejsze chwile w życiu. Jesteś młody, wesół, zdrów, nie masz na karku żony i dzieci, pijesz i śpiewasz, i co chwilę spoglądasz na jakąś ciemną…I. Pamiętnik starego subiekta — przejdź do fragmentu
Małżeństwo jest zbyt doniosłym aktem, ażeby przystępując do niego można było radzić się tylko serca. To nie jest poetyczny związek dwu dusz, to jest ważny wypadek dla mnóstwa osób i interesów. Niech ja dziś ożenię się z…V. Wiejskie rozrywki — przejdź do fragmentu
— Więc według pana nie ma rady? — spytał baron. — Dziś żadnej, a kiedyś będzie jedna: szczerość w ludzkich stosunkach i wolny wybór. Gdy kobieta nie będzie potrzebowała udawać miłości ani kokietować wszystkich, wówczas…VII. Lasy, ruiny i czary — przejdź do fragmentu

Potop: tom drugi

Henryk Sienkiewicz · 2 fragmenty

— Nie przeciw starodawnym wolnościom się oponuję — mówił prymas — ale przeciw onej swawoli, która własnymi rękoma własną ojczyznę zarzyna… Zaiste, zapomniano już w tym kraju różnicy między wolnością i swawolą, i oto…Rozdział XXII — przejdź do fragmentu
— Z góryśmy przy tym uradzili — dodał pan Służewski — że to nie ma być sejm, jeno pluralitas ma stanowić, więc niczyje veto nie mogło sprawy popsować, jeno oponenta bylibyśmy na szablach roznieśli. Wszyscy też…Rozdział XXVII — przejdź do fragmentu

Lalka: tom pierwszy

Bolesław Prus · 2 fragmenty

Co to była za rozkosz pomyśleć, że dziś nic nie robi i jutro nic nie będzie robił — za cały rok. A z czym da się porównać ta pewność, że dziś położy się spać o dziesiątej i jutro, gdyby chciał, wstanie także o…IX. Kładki, na których spotykają się ludzie różnych światów — przejdź do fragmentu
„No i cóż bym zrobił, gdyby podobało się jej wyjść za mąż?…. Nie, nawet gdyby podobało się jej mieć kochanków: raz mego subiekta, drugi raz jakiego oficera, trzeci raz furmana albo lokaja… No i cóż bym na to poradził?…”…XV. W jaki sposób duszę ludzką szarpie namiętność, a w jaki rozsądek — przejdź do fragmentu

Przygody Tomka Sawyera

Mark Twain · 1 fragment

Huck chodził, gdzie chciał i kiedy chciał. Sypiał na schodach, gdy było ładnie, a w pustych beczkach, kiedy było brzydko. Nie musiał chodzić do szkoły ani do kościoła, do nikogo nie musiał mówić „proszę pana” i nikogo…Rozdział VI — przejdź do fragmentu

W pustyni i w puszczy

Henryk Sienkiewicz · 1 fragment

Pod koniec obiadu Staś jął wypytywać, dlaczego rząd egipski zabrał wszystkie kraje leżące na południe od Nubii, a mianowicie Kordofan, Darfur i Sudan aż do Albert-Nianza — i pozbawił tamtejszych mieszkańców wolności.…ROZDZIAŁ II — przejdź do fragmentu

Potop: tom trzeci

Henryk Sienkiewicz · 1 fragment

— Prawda jest… ślepy by zobaczył… jeno stanowi szlacheckiemu okrutnie markotno będzie, że wolna elekcja ustanie. — A co ważniejsze, elekcja czy ojczyzna? — Wszystko jedno, mości książę, boć to kardynalny fundament…Rozdział XVII — przejdź do fragmentu

Modernizm

Lord Jim

Joseph Conrad · 1 fragment

Samo światło jakby drgnęło, sklepienie niebios nad naszymi głowami pogłębiło się, oddalony szum dobiegł naszych uszu, owiała nas świeżość, napełniła nasze płuca, przyśpieszyła bieg myśli, krwi — zginęły lasy, a ukazał…Rozdział XXXV — przejdź do fragmentu

Chłopi: Część pierwsza - Jesień

Władysław Stanisław Reymont · 1 fragment

Jakże, wdowa po trzech chłopach, to i nauczna. — Juści, jeden ją uczył rano biczyskiem… drugi w połednie rzemieniem, a trzeci na odwieczerz często gęsto kłonicą poganiał… — wołał Rafałów. — Poszłabym i za czwartego, ale…VII — przejdź do fragmentu

Chłopi: Część druga - Zima

Władysław Stanisław Reymont · 1 fragment

Antek, siedzący w kącie samotnie, bo że się nie mogli z nim dogadać, gdyż nic nie odpowiadał, opuścili go wszyscy. Siedział tak martwy i niewiedzący, że darmo mu Żyd przypominał, iż karczmę zamyka, nie słyszał i nie…VII — przejdź do fragmentu

Ludzie bezdomni: tom drugi

Stefan Żeromski · 1 fragment

— Więc myślicie, że zbrodnia jest to absolutnie to samo co cnota? — Nie. Myślę tylko, że „zbrodnia” powinna być tak samo wyzwolona jak cnota. — Ach! — Duch ludzki jest niezbadany jak ocean. Spojrzyjcie w siebie… Czy nie…Pielgrzym — przejdź do fragmentu

Dwudziestolecie międzywojenne

Przedwiośnie

Stefan Żeromski · 4 fragmenty

Ojciec usunął się z mieszkania i ze świata, a jego nieobecność powiedziała: „Rób, co chcesz!” Swoboda uszczęśliwiła Cezarka. Przerażeniem napełniła jego matkę.Część pierwsza — Szklane domy — przejdź do fragmentu
Uczucie tęsknoty za ojcem, nieodparte i głębokie, napotkało na swej drodze obawę wobec możliwości powrotu rodzica. Olbrzymia bania swobody stłukłaby się natychmiast. Trzeba by znowu przyczaić się, udawać świętoszka…Część pierwsza — Szklane domy — przejdź do fragmentu
Ale ja nie jestem z parafii. Ani z tej, ani z żadnej.Część druga — Nawłoć — przejdź do fragmentu

Szewcy

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) · 1 fragment

Ja nie chcę pracować za taką flotę! Ja nie będę! Puśćcie mnie! / SCURVY zimno; uśmiech znikł jak zdmuchnięty / Hehe. Droga wolna. Możecie iść i zdechnąć sobie pod płotem. Wyzwolenie jest tylko przez pracę. / SAJETAN Ale…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu

Współczesność

Rok 1984

George Orwell · 2 fragmenty

Trzymał lampę wysoko, żeby oświetlić całe pomieszczenie; w ciepłym, łagodnym blasku pokój sprawiał wrażenie bardzo przytulnego. Winstonowi przeszło przez myśl, że pewnie z łatwością mógłby wynająć go za parę dolarów…Część I — przejdź do fragmentu
Któregoś dnia postanowią go zastrzelić. Nie można przewidzieć, kiedy to nastąpi, chyba jednak da się odgadnąć kilka sekund przed faktem. Zawsze strzelają z tyłu, zawsze na korytarzu. Dziesięć sekund wystarczy. W tym…Część III — przejdź do fragmentu

Pożegnanie z Marią: Bitwa pod Grunwaldem

Tadeusz Borowski · 2 fragmenty

— I to po tylu latach obozu nie zapragnął pan wyjść poza te mury? — Przyglądała mi się badawczo jak osobliwej odmianie psa albo kota. — Nie mówię o chlebie ani — w głosie jej przewinął się leciutki akcent ironii — o…II — przejdź do fragmentu
Przez las płynęła asfaltowa droga, ujęta w tamę topól. Chodziły po niej pary, rozgrzane i barwne. — Widzisz, Nino — na skraju lasu przerwałem milczenie i ująłem ją wpół — tak żyją Niemcy. I ja tak chciałbym żyć…IV — przejdź do fragmentu

Motywy pokrewne

Fragmenty i oznaczenia motywów: Wolne Lektury.

Motyw wolność w literaturze — lektury i fragmenty | Literum