Motyw: niewola w literaturze

29 lektur szkolnych i 81 oznaczonych fragmentów. Kliknij cytat, żeby przejść do miejsca w tekście.

Starożytność

Iliada

Homer · 2 fragmenty

Chyba mi starość córkę twoją wydrze z łona; / Od swych daleko, w Argos na zawsze osiędzie, / Tam wełnę tkać i łoże moje dzielić będzie.Księga I — przejdź do fragmentu
«Weź mnie żywym, Atrydo, cofnij wyrok srogi, / Bo hojnej za to możesz pewnym być zapłaty. / Mnóstwo ma rzeczy drogich mój ojciec bogaty, / Ma złoto, miedź i różne w żelazie narzędzie; / Niczego on dla syna żałować nie…Księga VI — przejdź do fragmentu

Odyseja

Homer · 1 fragment

Bo to tak z tą czeladzią — niech pan nie napędza, / Zaniedba obowiązku, rąk sobie oszczędza. / Zeus wszechmocny odziera człowieka z połowy / Cnej poczciwości, odkąd ten bierze okowyPieśń siedemnasta — przejdź do fragmentu

Średniowiecze

Pieśń o Rolandzie

Autor nieznany · 1 fragment

Skoro cesarz wziął już pomstę, zawołał swoich biskupów z Francji, z Bawarii i z Alemanii. „W moim domu mam szlachetną brankę. Tyle słyszała kazań i przypowieści, że chce uwierzyć w Boga i żąda stać się chrześcijanką.…CCLXVI – CCXCI — przejdź do fragmentu

Renesans

Kazania sejmowe

Piotr Skarga · 6 fragmentów

Nastąpi postronny nieprzyjaciel, jąwszy się za waszę niezgodę, i mówić będzie: „Rozdzieliło się serce ich, teraz poginą”. I czasu, tak dobrego do waszego złego a na swoje tyraństwo pogodnego, nie omieszka. Czeka na to…Kazanie trzecie. O drugiej chorobie Rzeczypospolitej, która jest z niezgody domowej — przejdź do fragmentu
„Będziecie nieprzyjaciołom waszym służyli w głodzie, w pragnieniu, w obnażeniu i we wszytkim niedostatku. I włożą jarzmo żelazne na szyje wasze”, przeto, iżeście nie służyli Panu Bogu swemu w weselu i w radości…Kazanie trzecie. O drugiej chorobie Rzeczypospolitej, która jest z niezgody domowej — przejdź do fragmentu
Gdy Pan Bóg wywiódł lud swój z Egiptu i niewolej onej ciężkiej na wolność — a było po sześćkroć sto tysięcy ludzi do boju, okrom niewiast i dzieci do lat 20 — uczynić sobie z nich chciał królestwo i Rzeczpospolitą…Kazanie czwarte. O trzeciej chorobie Rzeczypospolitej, która jest naruszenie religiej katolickiej przez zarazę heretycką — przejdź do fragmentu

Hamlet

William Shakespeare (Szekspir) · 1 fragment

boś ty, wiele cierpiąc, / Takim był zawsze, jakbyś nic nie cierpiał; / Boś ty Fortunie zarówno był wdzięczny / Za jej umizgi i prześladowania; / A błogosławion, w kim krew z przekonaniem / Tak są zmieszane, iż on palcom…AKT TRZECI — przejdź do fragmentu

Barok

Do trupa

Jan Andrzej Morsztyn · 1 fragment

Leżysz zabity i jam też zabity, / Ty — strzałą śmierci, ja — strzałą miłości, / Ty krwie, ja w sobie nie mam rumianości, / Ty jawne świece, ja mam płomień skryty, / Tyś na twarz suknem żałobnym nakryty, / Jam zawarł…przejdź do fragmentu

Oświecenie

Bajki i przypowieści: Brytan w obroży

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Niech się nikt z powierzchownej ozdoby nie sroży. / Brytan z srebrno-złocistej pysznił się obroży. / Zazdrościli koledzy w wieczór; patrzą rano, / Aż brytana za srebrną obroż uwiązano. / «Pyszńże się teraz, bracie!»…przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Ptaszki w klatce

Ignacy Krasicki · 1 fragment

«Czegoż płaczesz? — staremu mówił czyżyk młody — / Masz teraz lepsze w klatce niż w polu wygody». / «Tyś w niej zrodzon — rzekł stary — przeto ci wybaczę; / Jam był wolny, dziś w klatce — i dlatego płaczę».przejdź do fragmentu

Romantyzm

Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie

Adam Mickiewicz · 7 fragmentów

Wy tylko grosz dajecie do moskiewskiej skrzyni». / «Kat by dał — krzyknął Wilbik — gwałtem od nas biorą». / «Oj, dobrodzieju — chłopek ozwał się z pokorą, / Pokłoniwszy się księdzu i skrobiąc się w głowę — / Już to…Księga czwarta — przejdź do fragmentu
Przemyślny Robak, widząc, że się tak rozpryska / Rozmowa, jął ją znowu zbierać do ogniska, / Do swojej tabakiery; częstował, kichali, / Życzyli sobie zdrowia, on rzecz ciągnął daléj: / «Gdy cesarz Napoleon w potyczce…Księga czwarta — przejdź do fragmentu
A chrapali tak twardym snem, że ich nie budzi / Blask latarek i wniście kilkudziesiąt ludzi, / Którzy wpadli na szlachtę jak pająki ścienne, / Nazwane kosarzami, na muchy wpółsenne: / Zaledwie która bzyknie, już długimi…Księga dziewiąta — przejdź do fragmentu

Konrad Wallenrod

Adam Mickiewicz · 5 fragmentów

Sto lat mijało, jak zakon krzyżowy / We krwi pogaństwa północnego brodził; / Już Prusak szyję uchylił w okowy / Lub ziemię oddał, a z duszą uchodził; / Niemiec za zbiegiem rozpuścił gonitwy, / Więził, mordował, aż do…Wstęp – Uczta — przejdź do fragmentu
O dzieci, jaka na Litwę sromota! / Żaden mi, żaden nie przyniósł obrony, / Gdy od ołtarza, stary wajdelota, / Byłem w niemieckich kajdanach wleczony… / Samotny, w obcej ziemi zestarzałem; / Śpiewak, niestety! śpiewać…Wstęp – Uczta — przejdź do fragmentu
Skąd Litwini wracali? Z nocnej wracali wycieczki; / Wieźli łupy bogate, w zamkach i cerkwiach zdobyte. / Tłumy brańców niemieckich z powiązanymi rękami, / Ze stryczkami na szyjach, biegą przy koniach zwycięzców…Pieśń Wajdeloty – Alpuhara — przejdź do fragmentu

Grób Agamemnona

Juliusz Słowacki · 4 fragmenty

Ja tam nie będę stał przed Grecji duchem — / Nie — pierwej skonam, niż tam iść — z łańcuchem!przejdź do fragmentu
O Polsko! póki ty duszę anielską / Będziesz więziła w czerepie rubasznym; / Póty kat będzie rąbał twoje cielsko, / Póty nie będzie twój miecz zemsty strasznym! / Póty mieć będziesz hienę na sobie — / I grób — i oczy…przejdź do fragmentu
Polsko! lecz ciebie błyskotkami łudzą! / Pawiem narodów byłaś i papugą; / A teraz jesteś służebnicą cudzą —przejdź do fragmentu

Dziady. Poema: Dziady, część III

Adam Mickiewicz · 4 fragmenty

Kapral poczciwy, i sam z butelek skorzysta, / Przy tym jest Polak, dawny nasz legijonista, / Którego car przerobił gwałtem na Moskala. / Kapral dobry katolik, i więźniom pozwala / Przepędzić wieczór świętej Wigiliji…AKT I — przejdź do fragmentu
ŻEGOTA Od dawna słyszałem / O jakimś w Wilnie śledztwie; dom mój blisko drogi. / Widać było kibitki latające czwałem / I co noc nas przerażał poczty dźwięk złowrogi. / Nieraz gdyśmy wieczorem do stołu zasiedli / I ktoś…AKT I — przejdź do fragmentu
JAN SOBOLEWSKI Tymczasem zajeżdżały inne rzędem długim / Kibitki; — ich wsadzano jednego po drugim. / Rzuciłem wzrok po ludu ściśnionego kupie, / Po wojsku, — wszystkie twarze pobladły jak trupie; / A w takim tłumie…AKT I — przejdź do fragmentu

Kordian

Juliusz Słowacki · 2 fragmenty

Gdy nas Rosyjanie / Wzięli w dwunastym roku, spędzili jak trzodę / I na Sybir zawiedli… Dwóchset naszych było. / Wiarusy kęs nadpsute, oficerstwo młode; / A jak wzajem sprzyjali, wspomnieć starcu miło; / Jeden drugiemu…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu
Onego czasu wielkie południa Tytany / Powstali przeciw Bogu — królom — i niewoli. / Bóg uśmiechnął się tylko na tronie szafirów, / Lecz króle padły na kształt zrąbanej topoli; / Gilotyna, okryta łachmanami kirów…AKT TRZECI. SPISEK KORONACYJNY — przejdź do fragmentu

Lilla Weneda

Juliusz Słowacki · 2 fragmenty

HARFIARZ Na ziemi i w niebie / Lud nasz przeklęty… O! biada nam, biada! / Twój ojciec wzięty; rycerzy gromada / Otoczyła go z harfą jego złotą. / Widzieliśmy to i, bladzi zgryzotą, / Rwaliśmy włosy… Bracia twoi wzięci.PROLOG — przejdź do fragmentu
LELUM Bracie, na próżno targasz się w łańcuchu, / Niewolnikami jesteśmy, Polelum. / Pomyśl — ty dobrze władasz tym żelazem. / Gdyby nie serce w tobie, to byś trafił; / Więc zatruj serce na chwilę i pomyśl, / Że to nie w…AKT II — przejdź do fragmentu

Giaur

George Gordon Byron · 1 fragment

Mieszkańcy ziem tych! macież wy powieści / Dawnym podobne? i których by treści / Natchnęły muzę do polotów szczytnych, / W ślad muzy greckiej wieków starożytnych, / Gdy ludzie byli ziemi swojej godni? / Dziś do niczego…Giaur — przejdź do fragmentu

Balladyna

Juliusz Słowacki · 1 fragment

Więc mam wszystko, co król ma. Ach! ach! A gdzie gminne / Szołdry? poddani moi, którym ja panuję?… / / GOPLANA Wszystko, co na tej ziemi moją władzę czuje: / Ptaszyny, drzewa, rosy, tęcze, każdy kwiatek / Jest twoim……AKT TRZECI — przejdź do fragmentu

Pozytywizm

Quo vadis

Henryk Sienkiewicz · 10 fragmentów

Ale w unctuarium uwaga Winicjusza zwróciła się na co innego, mianowicie na cudne niewolnice, które czekały tam na kąpiących się. Dwie z nich, Murzynki, podobne do wspaniałych posągów z hebanu, poczęły maścić ich ciała…Rozdział pierwszy — przejdź do fragmentu
I rozłożywszy ręce umilkła. Rozpacz, z jaką mówiła Ligia, nie znajdowała w niej echa. Ona sama była przecie kochanką Nerona. Serce jej, jakkolwiek dobre, nie umiało dość odczuć sromoty takiego stosunku. Jako dawna…Rozdział ósmy — przejdź do fragmentu
Kilka dni temu młodszy Fontejus Kapiton dawał mi za nią troje cudnych pacholąt z Klazomene, albowiem piękniejszego ciała chyba i Skopas nie stworzył. Sam nie rozumiem, dlaczego dotąd pozostałem dla niej obojętny, nie…Rozdział dwunasty — przejdź do fragmentu

Potop: tom drugi

Henryk Sienkiewicz · 7 fragmentów

— Nie przeciw starodawnym wolnościom się oponuję — mówił prymas — ale przeciw onej swawoli, która własnymi rękoma własną ojczyznę zarzyna… Zaiste, zapomniano już w tym kraju różnicy między wolnością i swawolą, i oto…Rozdział XXII — przejdź do fragmentu
— Nie masz już w Żywcu Szwedów? — Odciągnęli ku Wadowicom. To był niemiecki oddział najemny. Ot, zresztą jest tu jeden, sam go, miłościwy panie, wybadaj! I nagle pan Andrzej cisnął na ziemię z kulbaki ów kształt, który…Rozdział XXIII — przejdź do fragmentu
— Z góryśmy przy tym uradzili — dodał pan Służewski — że to nie ma być sejm, jeno pluralitas ma stanowić, więc niczyje veto nie mogło sprawy popsować, jeno oponenta bylibyśmy na szablach roznieśli. Wszyscy też…Rozdział XXVII — przejdź do fragmentu

W pustyni i w puszczy

Henryk Sienkiewicz · 3 fragmenty

Ci czynili zbrojne wyprawy daleko w głąb Afryki, grabiąc wszędy kły słoniowe i chwytając tysiące ludzi: mężczyzn, kobiet i dzieci. Niszczyli przy tym wsie i osady, pustoszyli pola, przelewali rzeki krwi i zabijali bez…ROZDZIAŁ II — przejdź do fragmentu
Na widok białych dzieci rozlegały się i tu także nieprzyjazne okrzyki, ale motłoch nie groził im przynajmniej śmiercią. Może nie śmiał tego uczynić tuż pod bokiem Mahdiego, a może bardziej przywykł do widoku jeńców…ROZDZIAŁ XVI — przejdź do fragmentu
Stasiowi znów przypomniały się podróże afrykańskie czytane w Port-Saidzie i opowiadania podróżników o głupocie Murzynów, którzy porzucają ładunki i uciekają nawet wówczas, gdy ucieczka grozi im niechybną śmiercią.…ROZDZIAŁ XXIII — przejdź do fragmentu

Lalka: tom drugi

Bolesław Prus · 2 fragmenty

Wokulski doszedł do polanki, gdzie wówczas rozmawiali z panną Izabelą; znalazł nawet pień, na którym siedziała. Wszystko jest, jak było; tylko jej nie ma… Na krzakach leszczyny już żółkną liście, z sosen zwiesza się…VII. Lasy, ruiny i czary — przejdź do fragmentu
— Więc pan nie pojmujesz tego, że kobieta może być zmuszoną do sprzedania się?… — zapytała pani Wąsowska blednąc i rumieniąc się. — Pojmuję, pani, bo… ja sam kiedyś sprzedałem się, tylko nie dla zyskania majątku, ale z…XVI. Dusza w letargu — przejdź do fragmentu

Potop: tom trzeci

Henryk Sienkiewicz · 1 fragment

— Po prawdzie — rzekł, śmiejąc się, król — nie powinien bym tego jeńca puszczać, bo przeciw mnie ślubował, chyba że się za ono beneficjum ślubu swego wyrzecze. Tu zwrócił się do stojącego przed gankiem Rocha i kiwnął…Rozdział VIII — przejdź do fragmentu

Modernizm

Wesele

Stanisław Wyspiański · 2 fragmenty

Matkę do trumny się kładło, / siostry i rodzinę całą; / ksiądz pokropił i poświęcił, / grabarze gruz przywalili; / epigonów co zostało, / na stypie się weselili / wesołością, co przeklina; / w pijaństwie duszę zabili…AKT II — przejdź do fragmentu
Otwarła się toń! / Upomina się o swoje Umarła. / Szumem, gwarnością, zawrotem / idzie ku nam z powrotemAKT II — przejdź do fragmentu

Ludzie bezdomni: tom pierwszy

Stefan Żeromski · 2 fragmenty

W kącie, pod piecem, siedziało widmo człowiecze, za ręce i nogi przywiązane do haka wystającego z ziemi. Siwe kudły nakrywały głowę i ramiona tej istoty, a jakieś stargane łachmany resztę ciała. Czasem spod włosów…W pocie czoła — przejdź do fragmentu
I dziś istnieje ten sam płacz kobiety oszukanej, sprzedanej przez rodzinę niewolnicy mężowskiej, która kocha innego, upadłej i wzgardzonej przez obłudną cnotliwość gromady. Istnieją marzenia zakochanej niewinnie i…Zwierzenia — przejdź do fragmentu

Chłopi: Część druga - Zima

Władysław Stanisław Reymont · 1 fragment

Nie, nie poredziła tego, mierziło się jej życie coraz barzej i jakaś nieopowiedziana tęskność rozrastała się w duszy, wiedziała to za czym? Za zło płaciła złem, prawda, ale w sobie była zestrachana cięgiem, pokrzywdzona…XIII — przejdź do fragmentu

Dwudziestolecie międzywojenne

Przedwiośnie

Stefan Żeromski · 6 fragmentów

Był wysoko cenionym osobnikiem, solidną jednostką, cieszącą się powszechnym uszanowaniem w świecie, gdzie go los rzucił. Wyrastał na widoczną figurę w światku polskim. Cicha żona, pochlipująca stale i wiecznie a coraz…Rodowód — przejdź do fragmentu
Czaruś stokroć lepiej mówił po rosyjsku niż po polsku. Nie pomagało przestrzeganie w domu mowy polskiej ani to, że służące były Polki. Pani domu, jak wiadomo, nie mogła wpłynąć na zruszczenie syna. Nie mógł również…Rodowód — przejdź do fragmentu
Nie tylko wszakże odmienność zapatrywań na sprawy publiczne i społeczne dzieliła (a zarazem w szczególniejszy sposób łączyła) ojca i syna. Cezary wciąż przezwyciężał w swym duchu tego starego człowieka, wyzbywał się…Część pierwsza — Szklane domy — przejdź do fragmentu

Współczesność

Rok 1984

George Orwell · 3 fragmenty

Nie musiała mu tego mówić. Ale nie od razu wydostali się z tłumu; ciężarówki nadal przesuwały się ulicą, nienasyceni ludzie wciąż się gapili. Na początku rozlegały się pojedyncze buczenia i syki, wydawali je jednak…Część II — przejdź do fragmentu
Członek Partii od urodzenia aż do śmierci żyje pod okiem myślopolicji. Nawet w odosobnieniu nie może być pewien, że naprawdę jest sam. Gdziekolwiek się znajduje — śpi czy czuwa, pracuje czy odpoczywa, w wannie czy w…Rozdział 1. IGNORANCJA TO SIŁA — przejdź do fragmentu
Nie pamiętał zakończenia przesłuchań. Zupełnie urwał mu się film, aż do momentu, kiedy to pomieszczenie czy może raczej cela, w której się aktualnie znajdował, stopniowo wyłoniła się z niebytu. Leżał prawie całkiem…Część III — przejdź do fragmentu

Pożegnanie z Marią: Bitwa pod Grunwaldem

Tadeusz Borowski · 2 fragmenty

— Polska piechota maszeruje dobrze, gdy ją polscy prowadzą oficerowie, ku chwale Ojczyzny — wykrzyknąłem, zeskakując z parapetu. Plecy zagrzały mi się tak, jakby je kto skrobał rozpalonymi szpilkami. — Przez sześć lat w…I — przejdź do fragmentu
— Ładnie jest, bracia, na świecie — westchnąłem z udanym smętem — ale cóż, człowieku: siedzisz zamknięty jak za Niemca, przepustki ci na świat nie dadzą, bo nie umiesz się lizać, przez dziurę w murze nie wyjdziesz, bo…I — przejdź do fragmentu

Motywy pokrewne

Fragmenty i oznaczenia motywów: Wolne Lektury.

Motyw niewola w literaturze — lektury i fragmenty | Literum