Motyw: wiedza w literaturze

Państwo

Platon · 5 fragmentów

Czy bóg mógłby kłamać obrazami, dlatego że nie zna zamierzchłej przeszłości? — To by było doprawdy śmieszne — powiada. — Zatem poety, który kłamie, w bogu nie ma. — Nie zdaje mi się. — A może kłamie dlatego, że się boi…Księga druga — przejdź do fragmentu

A jeżeli się ktoś gimnastyką dużo zajmuje, robi wysiłki i odżywia się bardzo dobrze, a muzyki i filozofii nie tyka, to na razie, czując się dobrze fizycznie, czyż nie nabiera pewności siebie i jakoś mu serca przyrasta…Księga trzecia — przejdź do fragmentu

A czy myślisz — dodałem — że w mieście będziemy mieli więcej kowali czy tych prawdziwych strażników? — O wiele więcej kowali — powiada. — Nieprawdaż? — mówię. — I tych innych, którzy posiadają jakieś umiejętności i…Księga czwarta — przejdź do fragmentu

Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią

Autor nieznany · 1 fragment

Polikarpus, tak wezwany / Mędrzec wieliki, mistrz wybrany, / Prosił Boga o to prawie, / By uźrzał śmierć w jej postawie. / Gdy się moglił Bogu wiele, / Ostał wszech ludzi w kościele, / Uźrzał człowieka nagiego…przejdź do fragmentu

Boska Komedia: Czyściec

Dante Alighieri · 1 fragment

Wstałem, przede mną wstali mistrze moi: / «Ten słodki owoc, za którym wciąż ludzie / Po tylu drzewach gonią w takim trudzie, / Dzisiaj zupełnie twój głód zaspokoi». / Wirgili do mnie mówił tymi słowy. / Żadne kolędne…Pieśń XXVI – Pieśń XXX — przejdź do fragmentu

Próby: Próby. Księga druga

Michel de Montaigne · 10 fragmentów

Życzyłbym posiadać bardziej doskonałe rozumienie o rzeczach; ale nie chcę kupować go tak drogo, jak kosztuje. Zamiarem moim jest przepędzić lubo a nieznojnie to, co mi zostało życia: nie masz nic, dla czego bym chciał…Rozdział X. O książkach — przejdź do fragmentu

Niewiedza, która jest siebie świadoma, która się osądza i potępia, to nie jest zupełna niewiedza. Aby nią była, trzeba, by nie znała samej siebie. Filozofią pyrrończyków jest chwiać się, wątpić i szukać, nie utwierdzać…Rozdział XII. Apologia Rajmunda Sebond — przejdź do fragmentu

Nie trzeba uważać za dziw, jeśli ludzie, zwątpiwszy o celu pościgu, mimo to nie przestali znajdować rozkoszy w polowaniu, ile że nauka jest sama w sobie zatrudnieniem uciesznym i tak lubym, iż stoicy, między innymi…Rozdział XII. Apologia Rajmunda Sebond — przejdź do fragmentu

Próby: Próby. Księga pierwsza

Michel de Montaigne · 3 fragmenty

Ci, którzy, jak u nas jest w zwyczaju, wedle tej samej lekcji i planu podejmują wychowanie wielkiej liczby umysłów tak rozmaitych kształtów i postaci, nie dziw, iż w całym tłumie spotkają zaledwie dwoje lub troje…Rozdział XXV. O wychowaniu dzieci — przejdź do fragmentu

Rozwaga pożyteczna jest w każdej materii i wszędzie się nastręcza: dlatego też w tych Próbach, które są jeno ustawnym rozważaniem, posługuję się okazją wszelkiego rodzaju. Jeśli trafię na przedmiot, którego dobrze nie…Rozdział L. O Demokrycie i Heraklicie — przejdź do fragmentu

Można powiedzieć, z niejakim podobieństwem, że istnieje nieuctwo elementarne, które idzie przed wiedzą: drugie, doktoralne, które idzie po wiedzy; nieuctwo, które wiedza tworzy i sprowadza, tak jak niweczy i uprząta…Rozdział LIV. O próżnych subtelnościach — przejdź do fragmentu

Gargantua i Pantagruel

François Rabelais · 1 fragment

Dokoła niego ujrzałem nieprzeliczoną mnogość mężczyzn i kobiet, zasłuchanych i uważnych; i poznałem niektórych w tej zgrai dość miniastych, z których jeden właśnie trzymał mapę świata i objaśniał ją z grubsza wielce…Heroicznych czynów i rzeczeń dobrego Pantagruela ułożona przez Mistrza Franciszka Rabelego, doktora medycyny — przejdź do fragmentu

Hamlet

William Shakespeare (Szekspir) · 1 fragment

Więcej jest rzeczy na ziemi i w niebie, / Niż się ich śniło waszym filozofom.AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu

Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie

Adam Mickiewicz · 2 fragmenty

Gospodarze już dawno wyszli do roboty. / Już zaczęły żniwiarki swą piosnkę zwyczajną, / Jak dzień słotny ponurą, tęskną, jednostajną, / Tym smutniejszą, że dźwięk jej w mgłę bez echa wsiąka. / Chrząsnęły sierpy w zbożu…Księga szósta — przejdź do fragmentu

Było dość w Dobrzynie / Starych ludzi roztropnych, którzy po łacinie / Umieli i w palestrze ćwiczyli się z młodu; / Było dość majętniejszych: a z całego rodu / Maciek prostak ubogi był najwięcej czczony, / Nie tylko…Księga szósta — przejdź do fragmentu

Lilla Weneda

Juliusz Słowacki · 1 fragment

Domine, z czego, proszę, są promienie, / Które ty nosisz na głowie? / / ŚWIĘTY GWALBERT Są ze mnie, / Z mojej wewnętrznej wiedzy i z anioła, / Co w ciele moim pali się tajemnie.AKT I — przejdź do fragmentu

Nie-Boska komedia

Zygmunt Krasiński · 1 fragment

Biada ci — biada! — Dziecię, co płacze na łonie mamki — kwiat polny, co nie wie o woniach swoich, więcej ma zasługi przed Panem od ciebie. —CZĘŚĆ PIERWSZA — przejdź do fragmentu

Faust: część pierwsza

Johann Wolfgang von Goethe · 1 fragment

A oto żyję w mroku, w cieniu, / w przeklętym, ponurym więzieniu, / gdzie przez szkieł barwnych zator wpada / jasność zamglona, brudna, blada. / Zwał ksiąg mnie więzi i dusi swym pyłem, / wśród stert papieru tyle lat…POCZYNA SIĘ TRAGEDIA — przejdź do fragmentu

O krasnoludkach i sierotce Marysi

Maria Konopnicka · 1 fragment

A babuleńka: — Dosypcież mu jeszcze i pereł do ziarna tego! — Co! — krzyknie Pietrzyk. — Jeszcze i pereł? Złodziejowi, co nas okrada z ziarna, mamy jeszcze pereł dosypywać? Babuleńko!… Chyba ci się od starości w głowie…Sprawa Wiechetka — przejdź do fragmentu

Syzyfowe prace

Stefan Żeromski · 2 fragmenty

Ani na jedną, ani na drugą grupę młodzieży przedmioty kursu klas ostatnich nie wywierały wpływu. Przeważna większość uczniów kształciła się tylko w matematyce i ta nauka była czynnikiem istotnie rozwijającym umysły. Od…XIII — przejdź do fragmentu

Podobny skutek osiągnęły gimnazjalne lekcje historii. Na klasę szóstą przypadał kurs dziejów Rosji z epoki tzw. udziałów i wieców. Borowicz i wszyscy jego koledzy po całych nieraz nocach wyuczali się na pamięć istnych…XIII — przejdź do fragmentu

Lord Jim

Joseph Conrad · 2 fragmenty

Cała groza wzburzonych żywiołów zdawała się teraz Jimowi godna pogardy, zwiększając żal, że te marne pogróżki zdołały rozbudzić w nim taki strach. Teraz wiedział, co o tym myśleć. Przekonany był, że nic a nic nie boi…Rozdział I — przejdź do fragmentu

Nie mogę powiedzieć, abym go widział wyraźnie — nawet podczas ostatniego spotkania z nim; ale zdawało mi się, że im mniej go rozumiem, tym więcej jestem z nim związany w imię tej wątpliwości, będącej nieodłączną cząstką…Rozdział XXI — przejdź do fragmentu

Szewcy

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) · 3 fragmenty

Tak — nie bardzoście się wysilili na ten spicz przez s, p, i „cze”. Ja, wicie, Jędrek, znam Kretschmera z wykładów tej tam intelektualnej lafiryndy Zahorskiej, w naszej Wolnej Wszechnicy Robotniczej. Oj, wolna ona…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu

Stworzenie obiektywnego aparatu w postaci elity całej ludzkości jest niemożliwe, ponieważ przyrost intelektu odbiera odwagę czynu: największy mędrzec nie domyśli myśli swych do końca ze strachu choćby przed samym sobą i…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu

O — teraz wiem, co to są buty, czym jest kobieta, życie, nauka, sztuka i socjalny problem — wszystko wiem, ale za późno. Napawajcie się moją męką, wampiry!AKT TRZECI — przejdź do fragmentu

Mały Książę

Antoine de Saint Exupéry · 4 fragmenty

Geograf nie jest kimś, kto liczy miasta, rzeki, góry, morza, oceany i pustynie. Zbyt poważna z niego persona, żeby się gdzieś włóczyć. Geograf nie odchodzi od biurka. Ale za to przyjmuje eksploratorów. Wypytuje ich i…XI – XXII — przejdź do fragmentu

Mały Książę przeszedł całą pustynię i trafił tylko na jeden kwiat. Kwiat o trzech płatkach, całkiem niepozorny. — Dzień dobry — powiedział Mały Książę. — Dzień dobry — odpowiedział kwiat. — Gdzie są ludzie? — spytał…XI – XXII — przejdź do fragmentu

— Proszę… oswój mnie — powiedział. — Chętnie — odparł Mały Książę — ale nie mam wiele czasu. Muszę jeszcze znaleźć przyjaciół i poznać mnóstwo rzeczy. — Można poznać tylko te rzeczy, które się oswoi — powiedział lis.…XI – XXII — przejdź do fragmentu

Rok 1984

George Orwell · 4 fragmenty

Winston opuścił ramiona wzdłuż tułowia i powoli napełnił płuca powietrzem. Jego umysł gubił się w pokrętnej rzeczywistości dwójmyślenia. Wiedzieć i nie wiedzieć; mieć przeświadczenie o absolutnej szczerości podczas…Część I — przejdź do fragmentu

— Jesteście o wiele starsi ode mnie — powiedział Winston. — Byliście już dorośli, zanim ja się urodziłem. Musicie pamiętać, jak to było w dawnych czasach, przed Rewolucją. Ludzie w moim wieku nic nie wiedzą o tamtych…Część I — przejdź do fragmentu

Z pewnością słyszeliście pogłoski o Bractwie. Niewątpliwie macie swoje własne wyobrażenia na ten temat. Wyimaginowaliście sobie pewnie ogromne podziemie spiskowców, którzy potajemnie spotykają się w piwnicach, wypisują…Część II — przejdź do fragmentu