Motyw: filozof w literaturze

20 lektur szkolnych i 68 oznaczonych fragmentów. Kliknij cytat, żeby przejść do miejsca w tekście.

Starożytność

Chmury

Arystofanes · 10 fragmentów

Właśnie Sokrates spytał Chajrefonta, / Ile pchła własnych stóp uskoczyć zdoła, / Co jednym susem ze brwi Chajrefonta / Skoczyła sobie na mistrza łysinę. / / WYKRĘTOWIC z ogromnym zaciekawieniem / I on to zmierzył?…PROLOG — przejdź do fragmentu
Tak rzecz wyłuszczył: komar ma kiszeczkę / Wąską. Jelitem cienkim wiatr pomyka, / Przemocą party, wprost na dół do tyłka, / Który się kończy podwiniętym lejkiem. / Więc zadek śpiewa, gdy weń dmuchnie komar.…PROLOG — przejdź do fragmentu
Gdy badał drogi i zmiany księżyca / Z głową zadartą, gębę rozdziawiwszy, / Jaszczurka z dachu wprost siknęła do niej.PROLOG — przejdź do fragmentu

Państwo

Platon · 8 fragmentów

Jak długo — zacząłem — albo miłośnicy mądrości nie będą mieli w państwach władzy królewskiej, albo ci dzisiaj tak zwani królowie i władcy nie zaczną się w mądrości kochać uczciwie i należycie, i pokąd to się w jedno nie…Księga piąta — przejdź do fragmentu
O miłośniku mądrości też powiemy, że on namiętnie pożąda mądrości i to nie jednej tak, a drugiej nie, tylko wszelkiej?Księga piąta — przejdź do fragmentu
tego, który się garnie i pragnie kosztować wszelkich przedmiotów nauki, i z radością idzie się uczyć, i nigdy nie ma dość tego, słusznie nazwiemy miłośnikiem mądrości, filozofemKsięga piąta — przejdź do fragmentu

Średniowiecze

Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią

Autor nieznany · 2 fragmenty

Polikarpus, tak wezwany / Mędrzec wieliki, mistrz wybrany, / Prosił Boga o to prawie, / By uźrzał śmierć w jej postawie. / Gdy się moglił Bogu wiele, / Ostał wszech ludzi w kościele, / Uźrzał człowieka nagiego…przejdź do fragmentu
Mistrz przemówił wielmi skromnie: / Lęknąłem się, eż nic po mnie. / Ta mi rzecz barzo niemiła, / Iżeś mię tako postraszyła; / By była co przykrego przemowiła, / Zerwałaby się we mnie każda żyła; / Nagle by mię umorzyła…przejdź do fragmentu

Boska Komedia: Raj

Dante Alighieri · 1 fragment

Jeden się uczył prawa z całą żądzą, / Ten głowę łamał aforycznym zdaniem, / Drudzy sofizmem albo siłą rządzą: / Ten się wycieńczał ciała rozkoszami, / Ten się upajał słodkim próżnowaniem, / Ten sprawy kraju ciągle miał…Pieśń XI – Pieśń XV — przejdź do fragmentu

Renesans

Próby: Próby. Księga druga

Michel de Montaigne · 9 fragmentów

Platon zabrania młodzieży pić wino przed osiemnastym rokiem, a upijać się przed czterdziestym, zasię tym, którzy przekroczyli czterdziestkę, przyzwala, aby się lubowali w napitku i zażywali przy ucztach nieco obficiej…Rozdział II. O pijaństwie — przejdź do fragmentu
Najbardziej własnowolna śmierć jest najpiękniejsza. Życie zależy od woli drugiego; śmierć od naszej. W żadnej rzeczy nie powinniśmy tak się stosować do naszych chęci jak w tej. Reputacja świata nie wchodzi w grę przy…Rozdział III. Obyczaje wyspy Cea — przejdź do fragmentu
Zatrudniać się sobą, zdaje się im, że to jest lubować się w sobie; obcować z sobą i wchodzić w siebie, że to jest nazbyt się miłować; ale ten zbytek rodzi się tylko w tych, którzy macają się jeno powierzchownie, którzy…Rozdział VI. O ćwiczeniach — przejdź do fragmentu

Próby: Próby. Księga pierwsza

Michel de Montaigne · 8 fragmentów

Platon w porządkach swoich, które stanowi swobodno, oddaje losowi rozstrzygnięcie wielu ważnych spraw i chce, wśród innych rzeczy, aby małżeństwa kojarzyły się losem między godnymi. A przyznaje tak wielką wagę temu…Rozdział XI. O przepowiedniach — przejdź do fragmentu
Cycero powiada, iż filozofować jest nie co insze, jeno gotować się do śmierci. A to dlatego, iż roztrząsanie i rozpamiętywanie wywodzi niejako duszę poza nas samych i zatrudnia ją poza ciałem, co jest jak gdyby szkołą i…Rozdział XIX. Jako filozofować znaczy uczyć się umierać — przejdź do fragmentu
Szczególne jest, iż w naszym wieku miano filozofii stało się nawet u ludzi rozumnych nazwą czczą i fantastyczną, bez pożytku, bez wartości, ani w sądzie, ani w działaniu. Mniemam, iż owe zakute pały, które obsiadły jej…Rozdział XXV. O wychowaniu dzieci — przejdź do fragmentu

Gargantua i Pantagruel

François Rabelais · 5 fragmentów

Widząc Diogenes, iż wszyscy krzątają się z takim zapałem, a sam nie będąc przez urzędników powołany do żadnego zatrudnienia, przyglądał się przez parę dni ich dziełom, nie mówiąc ani słowa, następnie zaś, jakoby opętany…Czynów i rzeczeń heroicznych bogobojnego Pantagruela, ułożona przez mistrza Franciszka Rabelego doktora medycyny i gwardiana Wysp Hierejskich — przejdź do fragmentu
pilne zatopienie się w naukach. Bowiem przez to przychodzi niesłychane wycieńczenie sił ducha, tak iż nie zostaje nic, co by zdolne było skierować do właściwego miejsca ową wypocinę rozrodczą i spęcznić ów nerw jamisty…Czynów i rzeczeń heroicznych bogobojnego Pantagruela, ułożona przez mistrza Franciszka Rabelego doktora medycyny i gwardiana Wysp Hierejskich — przejdź do fragmentu
Jestem, dzięki odrobinie pantagruelizmu (wiadomo wam, iż to jest niejaka pogoda ducha, zasadzająca się na wzgardzie rzeczy przygodnych), zdrów i wesół; gotów popić z wami. Jeżeli macie ochotę.Bohaterskich czynów i rzeczeń szlachetnego Pantagruela ułożona przez Mistrza Franciszka Rabelego doktora medycyny — przejdź do fragmentu

Próby: Próby. Księga trzecia

Michel de Montaigne · 2 fragmenty

Trzeba, aby w dźwigającym więcej było dzielności i mocy niżeli w ciężarze: ów, który nie wydał całej swej siły, zostawia wolność zgadywania, czy jest w nim jeszcze jakaś siła ponadto lub też czy ją wyczerpał do…Rozdział VIII. O sztuce rozmawiania — przejdź do fragmentu
Mącimy życie troską o śmierć; a śmierć troską o życie: jedno nas nudzi, drugie przeraża. Nie przeciw śmierci się gotujemy, jest to rzecz zbyt chwilowa; kwadrans cierpienia bez następstw, bez szkody, nie wart jest…Rozdział XII. O fizjonomii — przejdź do fragmentu

Romeo i Julia

William Shakespeare (Szekspir) · 1 fragment

I mówisz, że wygnanie nie jest śmiercią? / Nie masz–li żadnej trucizny, żadnego / Ostrza, żadnego środka nagłej śmierci, / Aby mię zabić, tylko ten fatalny / Wyraz — wygnanie? O księże, złe duchy / Wyją, gdy w piekle…AKT TRZECI — przejdź do fragmentu

Oświecenie

Bajki i przypowieści: Filozof i orator

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Filozof dysputował o prym z oratorem. / Gdy się długo męczyli mniej potrzebnym wsporem, / Nadszedł chłop. «Niech nas sądzi!» — rzekli razem oba. / «Co ci się — rzekł filozof — bardziej upodoba? / Czy ten, który rzecz…przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Filozof

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Zaufany filozof w zdaniach przedsięwziętych / Nie wierzył w Pana Boga, śmiał się z wszystkich świętych. / Przyszła słabość, aż mędrzec, co firmament mierzył, / Nie tylko w Pana Boga — i w upiry wierzył.przejdź do fragmentu

Romantyzm

Kordian

Juliusz Słowacki · 3 fragmenty

Inni myślą ścigali treść myśli, / Filozofy — głęboko myśleli, / Aż nad ciemną przepaścią zawiśli, / Obudzili się, w przepaść spojrzeli / I zawołali: «Ciemno! ciemno! ciemno!» / To hosanna dla nas szatanów, / To śpiew…PRZYGOTOWANIE — przejdź do fragmentu
Nasz szatan prorokuje w cudotwornym stroju, / Ma płaszcz cały Woltera dziełami łatany / I pióro gęsie Russa sterczy na zawoju.PRZYGOTOWANIE — przejdź do fragmentu
Widzicie tę postać bladą, / Z mętów kotła już na pół urodną; / Twarz uwiędła i wzrok w czarnym kole; / Paszczę myśli otwiera wciąż głodną, / Wiecznie dławi księgarnie i mole; / I na krzywych dwóch nogach się chwieje…PRZYGOTOWANIE — przejdź do fragmentu

Nie-Boska komedia

Zygmunt Krasiński · 3 fragmenty

FILOZOF Powtarzam, iż to jest nieodbitą, samowolną wiarą we mnie, że czas nadchodzi wyzwolenia kobiet i Murzynów. — / MĄŻ Pan masz rację. / FILOZOF I wielkiej do tego odmiany w towarzystwie ludzkim w szczególności i w…CZĘŚĆ DRUGA — przejdź do fragmentu
MĄŻ Ktoś mu zabiegł — padł na kolana — mocuje się sam z sobą, coś bełkoce, coś jęczy. — / PRZECHRZTA Widzę, widzę, to syn sławnego filozofa. / LEONARD Czego żądasz, Hermanie? — / HERMAN Arcykapłanie, daj mi święcenie…CZĘŚĆ TRZECIA — przejdź do fragmentu
CHÓR KAPŁANÓW Pozdrawiamy cię, gościu, imieniem ducha Wolności — w ręku twoim część naszego zbawienia. — Kto walczy bez ustanku, morduje bez słabości, kto dniem i nocą wierzy zwycięstwu, ten zwycięży wreszcie.…CZĘŚĆ TRZECIA — przejdź do fragmentu

Pozytywizm

Quo vadis

Henryk Sienkiewicz · 8 fragmentów

— Słyszałem, jak Pliniusz mówił, że nie wierzy w bogów, ale wierzy w sny i być może, że ma słuszność. Moje żarty nie przeszkadzają mi też myśleć czasem, że naprawdę jest tylko jedno bóstwo, odwieczne, wszechwładne…Rozdział pierwszy — przejdź do fragmentu
— Filozofem jestem, panie, a filozof nie może być chciwym na zysk, zwłaszcza na taki, jaki wspaniałomyślnie obiecujesz.Rozdział trzynasty — przejdź do fragmentu
— Do jakiejże szkoły należysz, boski mędrcze? — Jestem cynikiem, panie, bo mam dziurawy płaszcz; jestem stoikiem, bo biedę znoszę cierpliwie, a jestem perypatetykiem, bo nie posiadając lektyki chodzę piechotą od…Rozdział trzynasty — przejdź do fragmentu

Przygody Tomka Sawyera

Mark Twain · 1 fragment

Tomek uznał, że świat mimo wszystko nie jest taki zły. Sam o tym nie wiedząc, odkrył wielkie prawo ludzkich działań, a mianowicie: — jeśli chcemy obudzić w dorosłym lub dziecku pragnienie jakiejś rzeczy, musimy ją…Rozdział II — przejdź do fragmentu

Potop: tom drugi

Henryk Sienkiewicz · 1 fragment

— Naszego narodu jest dziesięć razy tyle; dostatków Bóg nam tak przymnożył, że w moim starostwie sochaczewskim więcej się pszenicy rodzi niż w całej Szwecji, a co do męstwa, to ja byłem pod Kircholmem, gdzieśmy w trzy…Rozdział X — przejdź do fragmentu

Modernizm

Lord Jim

Joseph Conrad · 1 fragment

Gdy się poruszał, zdawało się, że pod ubraniem dzwonią kości szkieletu; włóczył się nieustannie po okręcie, paląc fajkę na bardzo długim cybuchu, z ogłupiałą powagą myśliciela, wyprowadzającego system filozoficzny z…Rozdział III — przejdź do fragmentu

Motywy pokrewne

Fragmenty i oznaczenia motywów: Wolne Lektury.

Motyw filozof w literaturze — lektury i fragmenty | Literum