- Literum
- Motywy
- Prawda
Motyw: prawda w literaturze
36 lektur szkolnych i 84 oznaczone fragmenty. Kliknij cytat, żeby przejść do miejsca w tekście.
Platon · 4 fragmenty
Czy bóg mógłby kłamać obrazami, dlatego że nie zna zamierzchłej przeszłości? — To by było doprawdy śmieszne — powiada. — Zatem poety, który kłamie, w bogu nie ma. — Nie zdaje mi się. — A może kłamie dlatego, że się boi…Księga druga — przejdź do fragmentu
Bo nie godzi się wybuchać gniewem przeciwko prawdzie.Księga piąta — przejdź do fragmentu
Więc to, co nadaje prawdę przedmiotom poznania, a poznającemu daje moc poznawania, nazywaj Ideą Dobra i myśl sobie, że ona jest przyczyną wiedzy i prawdy, gdy się staje przedmiotem poznania, i chociaż to jedno i drugie…Księga szósta — przejdź do fragmentu
Arystofanes · 1 fragment
Kiszki się skręcały we mnie, / tak już dawno żądzą płonę, / Rozbić w puch te jego bzdury, / głosząc prawdy odwrócone. / Mnie to bowiem myśliciele / mówcą wręcz nieprawym zową / Dzięki temu, żem ja pierwszy / odkrył tę…AGON (TURNIEJ) — przejdź do fragmentu
William Shakespeare (Szekspir) · 6 fragmentów
Przede wszystkim / Wypytasz mi się najdokładniej, jacy / Są Duńczykowie w Paryżu; jak który / I z czego żyje: gdzie bywa i jakie / Z kim ma stosunki; gdy zaś skutkiem takich / Krętobadawczych, manowcowych pytań…AKT DRUGI — przejdź do fragmentu
Tak to / Na wędę fałszu złowisz karpia prawdy.AKT DRUGI — przejdź do fragmentu
W rzeczy samej, nic nie jest złe ani dobre samo przez się, tylko myśl nasza czyni to i owo takim.AKT DRUGI — przejdź do fragmentu
Michel de Montaigne · 4 fragmenty
Sprzeczności tedy sądu nie obrażają mnie ani drażnią: pobudzają jedynie i ćwiczą. Unikamy pouczenia; raczej należałoby mu się poddawać i szukać go, zwłaszcza kiedy się nastręcza w formie rozmowy, a nie bakalarstwa.…Rozdział VIII. O sztuce rozmawiania — przejdź do fragmentu
Tak często sam sobie sprzeciwiam się i przyganiam w myśli, iż nic mi nie wadzi, gdy kto inny to czyni; tym bardziej, iż naganie jego tyle tylko przyznaję wagi, ile sam zechcę. Ale znowuż do oczu skaczę ludziom, którzy…Rozdział VIII. O sztuce rozmawiania — przejdź do fragmentu
Większość reguł i przepisów świata wiodą się tym trybem, iż wytrącają nas z nas samych i wyganiają na rynek ku pożytkowi społeczności. Zdaje się im, iż dokazały czegoś dobrego, odwracając nas i odrywając od siebie, w…Rozdział X. O oszczędzaniu woli — przejdź do fragmentu
Michel de Montaigne · 4 fragmenty
Przyczyną, że tak mało o czym się powątpiewa, jest to, iż wrażeń powszechnych nigdy się nie doświadcza. Nie gruntujemy podstawy, gdzie leży błąd i słabość; ot, ślizgamy się jeno po wierzchu. Nie pytamy, czy to jest…Rozdział XII. Apologia Rajmunda Sebond — przejdź do fragmentu
cierpiący na chorobę, którą lekarze nazywają Hyposphagma (to jest wylaniem krwi pod skórę), widzą wszystkie rzeczy czerwono i krwawo. Cóż my wiemy, czy te wilgotności, które zmieniają tak obrazy naszego wzroku, czy one…Rozdział XII. Apologia Rajmunda Sebond — przejdź do fragmentu
Któż zresztą będzie zdatny, aby osądzić te różnice? Tak jak powiadamy w religijnych sporach, iż trzeba nam sędziego nieprzechylającego się ku jednej albo drugiej partii, wolnego od uprzedzeń i skłonności, co nie może…Rozdział XII. Apologia Rajmunda Sebond — przejdź do fragmentu
Michel de Montaigne · 3 fragmenty
W istocie łgarstwo jest to szkaradna przywara. Toć jesteśmy ludźmi i stykamy się jedni z drugimi jeno za pomocą słowa. Gdybyśmy znali całą ohydę i wagę kłamstwa, ścigalibyśmy je ogniem, z większą słusznością niż inne…Rozdział IX. O kłamcach — przejdź do fragmentu
Mam u siebie krawczyka, poczciwego chłopca, którego nie słyszałem nigdy mówiącego prawdę, nawet kiedy by mogła wyjść mu na pożytek. Gdyby kłamstwo podobnie jak prawda miało tylko jedną twarz, łatwiej dalibyśmy sobie z…Rozdział IX. O kłamcach — przejdź do fragmentu
Nie ma zatem nic dziwnego, iż może kto opłakiwać drugiego po śmierci, mimo iż za nic w świecie nie pragnąłby go widzieć przy życiu. Kiedy łaję mego sługę, łaję go z całego serca: pogróżki moje i wymysły są szczere, a…Rozdział XXXVII. Jako często płaczemy i śmiejemy się z tych samych powodów — przejdź do fragmentu
Piotr Skarga · 2 fragmenty
Co mówić o Zorobabelu i o gorącej jego ku pospolitemu dobru miłości? Gdy mądrością komorne towarzysze swoje u monarchy świata Daryusza przeszedł, a mądrą gadką, coby na świecie było namocniejszego, prawdę wyniósł i…Kazanie wtóre. O miłości ku ojczyznie i o pierwszej chorobie Rzeczypospolitej, która jest z nieżyczliwości ku ojczyźnie — przejdź do fragmentu
Naprzód za pewne już wiecie i tego prawie palcami dotykacie, iż kacerstwa i różne fałszywe wiary, które jednę prawdziwą zepsować chcą, przyczyną są naprzedniejszą tych niezgod waszych. Bo póki te nieszczęśliwe sekty…Kazanie trzecie. O drugiej chorobie Rzeczypospolitej, która jest z niezgody domowej — przejdź do fragmentu
William Shakespeare (Szekspir) · 1 fragment
Nazwa twa tylko jest mi nieprzyjazna, / Boś ty w istocie nie Montekim dla mnie. / Jestże Monteki choćby tylko ręką, / Ramieniem, twarzą, zgoła jakąkolwiek / Częścią człowieka? O! Weź inną nazwę! / Czymże jest nazwa? To…AKT DRUGI — przejdź do fragmentu
Jan Kochanowski · 1 fragment
Prawdzie długich wywodów, królu, nie potrzebaprzejdź do fragmentu
William Shakespeare (Szekspir) · 1 fragment
Nieraz ciemności narzędzia, / Żeby do naszej pociągnąć nas zguby, / Prawdę nam mówią; chwytają nam dusze / Zwodną ponętą uczciwych drobnostek, / Aby nas potem popchnąć w ciemną przepaść.AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu
Molière (Molier) · 1 fragment
Niech diabli wezmą szczerość! To liche rzemiosło: wyrzekam się go; odtąd nie w głowie mi mówić prawdę. Mniejsza zresztą o mego pana; on ma przynajmniej jakieś prawo mnie grzmocić; ale co z panem rządcą, jeszcze się…AKT III — przejdź do fragmentu
Ignacy Krasicki · 1 fragment
W zwierściadło, co powiększa, wspojźrzał człowiek mały: / Ucieszył się niezmiernie, że tak okazały. / Mniemał już być olbrzymem; gdy się więc nasrożył, / Ktoś zwierściadło, co zmniejsza, przed niego położył. / Stłukł…przejdź do fragmentu
Ignacy Krasicki · 1 fragment
Bajka poszła w wędrówkę; wędrując po świecie / Zaszła w lasy głębokie; okrutni i dzicy / Napadli ją z hałasem wielkim rozbójnicy, / A widząc, że ubrana bardzo podle była, / Zdarli suknie — aż z bajki Prawda, się odkryła»przejdź do fragmentu
Ignacy Krasicki · 1 fragment
Źle zmyślać, źle i prawdę mówić w pańskim dworze. / Lew, chcąc wszystkich przeświadczyć o swojej pokorze, / Kazał się jawnie ganić. Rzekł lis: «Jesteś winny, / Boś zbyt dobry, zbyt łaskaw, zbytnie dobroczynny». / Owca…przejdź do fragmentu
Ignacy Krasicki · 1 fragment
Rzadko kłamca z swojego rzemiosła korzysta. / Zeszli Prawdę satyryk i panegirysta. / Chcieli od niej nadgrody za podjętą pracę: / «Jakeście zasłużyli — rzekła — tak zapłacę». / Wtem radośni od Prawdy wzięli w podarunku…przejdź do fragmentu
Cyprian Kamil Norwid · 9 fragmentów
I, chociaż małe mam wyobrażenie / O sztuce, przecież wiem, co jest muzyka; / I może lepiej wiem od grającego, / Jeśli mi serce bierze i odmyka, / Jak ktoś, do domu wchodzący własnego». / . . . . . . . . . . . . . . . .…Jako forma — przejdź do fragmentu
Prawda jest, tylko się pali / Pod popiołami białymi, co leżą, / Jako westalek chór z śnieżną odzieżą. / Owóż, opinii jeszcze onej cieniem / Jest i milczenie to wasze przed chwilą. / Bo ona, rzekłem już, że jest…Jako treść — przejdź do fragmentu
Skądże głos ów ma pierwszeństwo? / Czemu na puszczy on ma być wołaniem? / A stąd proroctwem czemu? W Izraelu / Skąd są proroki? Z tym się zapytaniem / Przechadzam. / Owóż widzę ich tam wielu, / Jako z pospólstwem, z…Jako treść — przejdź do fragmentu
Zygmunt Krasiński · 2 fragmenty
Wąwóz pomiędzy górami. / MĄŻ Pracowałem lat wiele na odkrycie ostatniego końca wszelkich wiadomości, rozkoszy i myśli, i odkryłem — próżnię grobową w sercu moim — znam wszystkie uczucia po imieniu, a żadnej żądzy…CZĘŚĆ DRUGA — przejdź do fragmentu
LEKARZ do Męża / Obowiązkiem moim jest prawdę mówić. — / OJCIEC CHRZESTNY Tak jest — to jest obowiązkiem — i zaletą lekarzy, Panie Konsyliarzu. / LEKARZ Pański syn ma pomieszanie zmysłów, połączone z nadzwyczajną…CZĘŚĆ DRUGA — przejdź do fragmentu
Adam Mickiewicz · 2 fragmenty
O wy! co tylko na świat idziecie z północą, / Chytrość rozumem, a złość nazywacie mocą; / Kto z was wiarę i wolność znajdzie i zagrzebie, / Myśli Boga oszukać — oszuka sam siebie.AKT I — przejdź do fragmentu
WIĘZIEŃ Dalibóg nie pojmuję — nic, i oszaleję. / / KAPRAL Oszaleć? — Ej, Panowie, strzeżcie się, Panowie! / U was usta wymowne, wiele nauk w głowie, / A patrzcie, głowa mądra w prochu się taczała, / I z tych ust, tak…AKT I — przejdź do fragmentu
Juliusz Słowacki · 1 fragment
Sala adamaszkami wybita w Watykanie. Papież siedzi na krześle w złocistych pantoflach, koło niego na złotym trójnogu tiara, a na tiarze papuga z czerwoną szyją. Szwajcar, odmykając drzwi dla Kordiana, krzyczy głośno…AKT DRUGI. ROK 1828. WĘDROWIEC — przejdź do fragmentu
Adam Mickiewicz · 1 fragment
Podczaszyc zapowiedział, że nas reformować, / Cywilizować będzie i konstytuować; / Ogłosił nam, że jacyś Francuzi wymówni / Zrobili wynalazek: iż ludzie są równi… / Choć o tym dawno w Pańskim pisano Zakonie, / I każdy…Księga pierwsza — przejdź do fragmentu
Juliusz Słowacki · 1 fragment
PUSTELNIK Cierpienie myśli jest kolącym ostem, / Lecz rzeczywistość… o! ta jak żelazo / Rani, zabija… / / FILON O tym inną razą / Mówić będziemy, a przekonam ciebie, / Że smutek serca… / / PUSTELNIK Niechaj cię…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu
Henryk Sienkiewicz · 6 fragmentów
Ligii żal było Pomponii Grecyny, którą kochała z całej duszy, i żal całego domu Aulusów, jednakże rozpacz jej minęła. Czuła nawet pewną słodycz w myśli, że oto dla swej Prawdy poświęca dostatek, wygodę i idzie na życie…Rozdział dziewiąty — przejdź do fragmentu
I znów uderzyła Winicjusza taż sama różnica, którą odczuł słuchając pieśni chrześcijańskich, albowiem i ten „rybak” wydał mu się nie jakimś arcykapłanem biegłym w ceremoniach, ale jakby prostym, wiekowym i niezmiernie…Rozdział dwudziesty — przejdź do fragmentu
Nie, na syna Lety! Ja jej nie przyjmę, choćby w niej tkwiła prawda i mądrość zarówno ludzka, jak boska… To wymagałoby trudu, a ja się nie lubię trudzić.Rozdział trzydziesty piąty — przejdź do fragmentu
Henryk Sienkiewicz · 2 fragmenty
Słuchając słów Weyharda Wrzeszczowicza, musiał się wszelkimi siłami powstrzymywać, aby nie krzyknąć mu: „Łżesz, psie!” — i z szablą na niego nie wpaść. I jeśli tego nie uczynił, to dlatego, że niestety czuł i uznawał…Rozdział XI — przejdź do fragmentu
— Ni królowi, ni nikomu z dworskich nie pisnąć, ktom jest!… Zwę się Babinicz, a jedziem z Częstochowy. O kolubrynie i o Kuklinowskim możecie mówić… Ale nazwiska mego nie wspominać, żeby tam moich intencyj na wspak nie…Rozdział XX — przejdź do fragmentu
Maria Konopnicka · 1 fragment
Załamał tedy ręce nad tą ruiną wszystkich swych nadziei nieszczęsny kronikarz, a dwie łzy jasne potoczyły się po jego oczernionej dymem twarzy. Takaż go to czekała przygoda? Więc ten zwierz ranny, a ów Wielki Lis, wódz…Jałmużna Półpanka — przejdź do fragmentu
Henryk Sienkiewicz · 1 fragment
„Anglicy tak wielcy jak ty, panie (mówiła), wszystko mogą. Rząd w Kairze myśli, że Smain zdradził, a to jest nieprawda! Byli u mnie wczoraj kupcy arabscy, którzy przyjechali z Souakimu, a przedtem kupowali gumę i kość…ROZDZIAŁ II — przejdź do fragmentu
Bolesław Prus · 1 fragment
Wtedy odrzucił ilustracje i zaczął czytać książki znane mu jeszcze z epoki dzieciństwa albo z piwnicy Hopfera. Z niewymownym wzruszeniem odświeżał w pamięci: Żywot św. Genowefy, Różę z Tannenburgu, Rinaldiniego…XVI. Dusza w letargu — przejdź do fragmentu
Bolesław Prus · 1 fragment
Więc postanowił pójść jutro do sądu i zobaczyć, czy naprawdę stary Szlangbaum kupi dom Łęckich i czy, jak mówił Klejn, dolicytuje go do dziewięćdziesięciu tysięcy rubli. Jeżeli to się sprawdzi, będzie znakiem, że…XVIII. Zdumienia, przywidzenia i obserwacje starego subiekta — przejdź do fragmentu
Joseph Conrad · 3 fragmenty
Jim mówił powoli; przypominał sobie wszystkie szczegóły szybko i z nadzwyczajną dokładnością; mógłby jak echo powtórzyć jęki maszynisty dla lepszego objaśnienia wszystkiego tym ludziom domagającym się faktów. Po…Rozdział IV — przejdź do fragmentu
— To moja wina, naturalnie. Nie należało się tym interesować. To była moja słabość. Jego słabość była innego rodzaju. Moja polegała na tym, że nie odróżniałem rzeczy przypadkowych, zewnętrznych. Nie zwracałem uwagi na…Rozdział VIII — przejdź do fragmentu
To było coś podobnego do tej historii, którą oni wymyślili. Nie było to kłamstwem, ale nie było i prawdą. Było coś… Na kategorycznych kłamstwach człowiek się zna, a tu granica cienka jak kartka papieru dzieliła prawdę…Rozdział XI — przejdź do fragmentu
Władysław Stanisław Reymont · 2 fragmenty
— Powiedziały mu o wszystkim! Śmierci bym się była prędzej spodziała niźli jego powrotu. Byłam u księżego lnu… Przylatuje któraś i powiada… Dziw trupem nie padłam… Szłam jak na śmierć… Nie było cię doma… Poszłam cię…XI — przejdź do fragmentu
Ale w jakiejś minucie Tereska, przejrzawszy prawdę do dna, odepchnęła go od siebie i zakrzyczała, bijąc słowami kieby biczem: — Cyganisz jak pies! Zawdyś me ocyganiał! Już me teraz nie zwiedziesz! Strach ci Jaśkowego…XI — przejdź do fragmentu
Stefan Żeromski · 2 fragmenty
— Myli się pan twierdząc, że każda praca jest cierpieniem. Wcale tak nie jest. Pomijam to, że w dziedzictwie otrzymujemy po przodkach nałóg do pracy, co możemy stwierdzić na bardzo wielkiej liczbie ludzi bogatych…Pielgrzym — przejdź do fragmentu
— Że mówić prawdę jest dobrze, a kłamać — źle, tego ja, na przykład, który tu z panem siedzę w jednym pokoju, wcale nie jestem pewny. Częstokroć mówienie, a nawet wyznawanie kłamstwa jest najwyższą cnotą, zasługą i…Pielgrzym — przejdź do fragmentu
Stanisław Wyspiański · 1 fragment
Rzeczy serio nie ma; / wszystko jest prowizoryczne: / przekonania, opinie, twierdzenia. / / RADCZYNI Jednak Prawda — ? / / DZIENNIKARZ Nawet Prawdy cienia! / / RADCZYNI To tak zależy od człowieka: / ale gdy pan sam…AKT III — przejdź do fragmentu
Władysław Stanisław Reymont · 1 fragment
— Mówcie, Bartłomieju, mówcie wszystko a prawdę. — Prawdę?… Samą czystą kiej szkło prawdę rzeknę, rzetelnie powiem, kiej na spowiedzi, kiej gospodarz do gospodarzy, kiej swój do swojaków, bom gospodarz z dziada…III — przejdź do fragmentu
George Orwell · 8 fragmentów
Winston opuścił ramiona wzdłuż tułowia i powoli napełnił płuca powietrzem. Jego umysł gubił się w pokrętnej rzeczywistości dwójmyślenia. Wiedzieć i nie wiedzieć; mieć przeświadczenie o absolutnej szczerości podczas…Część I — przejdź do fragmentu
Co działo się w niewidocznym labiryncie, do którego prowadziły rury pneumatyczne, tego dokładnie nie wiedział, miał jedynie ogólne pojęcie. Gdy wszystkie niezbędne poprawki do danego wydania „Timesa” zostały zebrane i…Część I — przejdź do fragmentu
Partia nakazywała odrzucenie świadectwa własnych oczu i uszu. Taki był podstawowy i najważniejszy rozkaz. Na myśl o potężnej sile, którą miał przeciwko sobie, ogarnął go smutek. Jeden czy drugi partyjny intelektualista…Część I — przejdź do fragmentu
Antoine de Saint Exupéry · 1 fragment
Geograf nie jest kimś, kto liczy miasta, rzeki, góry, morza, oceany i pustynie. Zbyt poważna z niego persona, żeby się gdzieś włóczyć. Geograf nie odchodzi od biurka. Ale za to przyjmuje eksploratorów. Wypytuje ich i…XI – XXII — przejdź do fragmentu
Fragmenty i oznaczenia motywów: Wolne Lektury.