- Literum
- Motywy
- Natura
Motyw: natura w literaturze
38 lektur szkolnych i 80 oznaczonych fragmentów. Kliknij cytat, żeby przejść do miejsca w tekście.
Wergiliusz · 2 fragmenty
Nie znając dróg, w Cyklopów kraj wpadniem bezwiednie. / Bezpieczny jest od wichrów sam port ich olbrzymi. / Lecz z bliska straszna Etna grzmi z hukiem i dymi. / Niekiedy z niej pod niebo chmura ciężka, smolna, / Ognisty…Księga III — przejdź do fragmentu
Jak gdy ku brzegom, z niebios oderwana chmura / Przez pełne morze sunie, wnet trwoga ponura / Owłada serca ziemian — wiedzą, że zwalony / Las runie i obsianych pól zniszczeją plony — / Słychać szum wielki wichrów, na…Księga XII — przejdź do fragmentu
Arystofanes · 1 fragment
Władyko, Wietrze bezkreśny, / Co dzierżysz ziemię w zawiesi, / Eterze jasny, wy Chmury, / Boginie łun i piorunów. / Wstań, Trójca włastów — i jaw się! / Nad głową ucznia zawiśnij! / / Horyzont ciemnieje, słychać dalekie…PARODOS (WEJŚCIE CHÓRU) — przejdź do fragmentu
Dante Alighieri · 1 fragment
Natura zawsze jest omylnie płodna, / Jeśli z nią w związku Fortuna niezgodna; / Ziarno oracza zawodzi nadzieje, / Jeśli na ziemi niestosownej sieje. / Więc gdyby świat wasz szedł w natury ślady, / Gdyby jej radom wbrew…Pieśń VI – Pieśń X — przejdź do fragmentu
François Rabelais · 4 fragmenty
musicie wiedzieć, że w owym roku była susza tak wielka w całej krainie afrykańskiej, iż minęło trzydzieści sześć miesięcy, trzy tygodnie, cztery dni, trzynaście godzin i nieco więcej bez deszczu, w skwarze słonecznym…Dziesięciowiersz Mistrza Hugona Salela do autora tej książki — przejdź do fragmentu
Natura stworzyła dzień, aby się mozolić, aby pracować i krzątać się, każdy koło swego zatrudnienia. Aby to bardziej ułatwić, dostarcza nam świec, to znaczy jasnego i radosnego światła dnia. Wieczorem zasię poczyna nam…Czynów i rzeczeń heroicznych bogobojnego Pantagruela, ułożona przez mistrza Franciszka Rabelego doktora medycyny i gwardiana Wysp Hierejskich — przejdź do fragmentu
Physis (to jest Natura) w pierwszym swym miocie wydała Piękność i Harmonię, bez obcowania cielesnego, jako że sama z siebie jest wielce żyzna i płodna. Antyphysis, która od niepamiętnych czasów jest przeciwniczką Natury…Bohaterskich czynów i rzeczeń szlachetnego Pantagruela ułożona przez Mistrza Franciszka Rabelego doktora medycyny — przejdź do fragmentu
William Shakespeare (Szekspir) · 1 fragment
Muszę uzbierać w ten koszyk z sitowia / Roślin tak zbawczych, jak zgubnych dla zdrowia, / Ziemia jest matką natury i grobem, / Grzebie i życia obdziela zasobem. / I mnóstwo dzieci jej łona widzimy / Ciągnących pokarm z…AKT DRUGI — przejdź do fragmentu
Michel de Montaigne · 1 fragment
Nie mogę się w tym rozeznać, w jaki sposób obliczamy trwanie naszego życia. Widzę, iż mędrcy skracają je bardzo znacznie w porównaniu do powszechnego mniemania. „Jak to — powiadał Kato młodszy chcącym mu przeszkodzić w…Rozdział LVII. O wieku — przejdź do fragmentu
Michel de Montaigne · 1 fragment
Prawa natury uczą, czego nam jest ściśle potrzeba. Mędrcy, wpajając nam, iż wedle natury nikt nie jest ubogim i że każdy jest nim jeno wedle mniemania o tym, rozróżniają w ten sposób subtelnie pragnienia, które pochodzą…Rozdział X. O oszczędzaniu woli — przejdź do fragmentu
Michel de Montaigne · 1 fragment
Co my nazywamy przyzwoitością, to jest, aby nie śmieć jawnie czynić tego, co się godzi czynić po kryjomu, oni nazywali głupstwem. Toż dławić i zapierać w sobie to, czego natura, zwyczaj i potrzeba głośno się od nas…Rozdział XII. Apologia Rajmunda Sebond — przejdź do fragmentu
Ignacy Krasicki · 1 fragment
Posiał jeden na górze, a drugi na dole. / Rzekł pierwszy: «Pragnę deszczu»; drugi: «Suszą wolę». / Kiedy się więc z prośbami poczęli rozwodzić, / Jowisz, chcąc obu żądzy obficie dogodzić, / Ustawicznie niziny suszył…przejdź do fragmentu
Ignacy Krasicki · 1 fragment
Impet wody w fontannach gdy ogromnie huczał, / Strumyk blisko płynący zazdrościł i mruczał. / Pękły rury, co wody hojnie dodawały: / Strumyk płynął jak pierwej, fontanny ustały. / Nastąpiła po żalu radość niewymowna…przejdź do fragmentu
Adam Mickiewicz · 5 fragmentów
I wnet sierpy gromadnie dzwoniące / We zbożach, i grabliska suwane po łące, / Ucichły i stanęły: tak pan Sędzia każe, / U niego ze dniem kończą pracę gospodarze. / «Pan świata wie, jak długo pracować potrzeba; / Słońce…Księga pierwsza — przejdź do fragmentu
«Pani — rzekł Hrabia — racz mej śmiałości darować; / Przychodzę i przepraszać, i razem dziękować. / Przepraszać, że jej kroków śledziłem ukradkiem; / I dziękować, że byłem jej dumania świadkiem. / Tyle ją obraziłem!…Księga trzecia — przejdź do fragmentu
Czemuż pan Hrabia, jeśli w malarstwie się kocha, / Nie maluje drzew naszych, pośród których siedzi? / Prawdziwie, będą z pana żartować sąsiedzi, / Że mieszkając na żyznej litewskiej równinie, / Malujesz tylko jakieś…Księga trzecia — przejdź do fragmentu
Johann Wolfgang von Goethe · 4 fragmenty
Jest mi tutaj zresztą bardzo dobrze. Samotność, to balsam nieoceniony dla mego skołatanego serca. Miejscowość, gdzie przebywam, to raj prawdziwy, a wiosna tu w pełni uroczych ponęt swych i rozkwitu. Drzewa, żywopłoty…4 maja 1771 – 16 czerwca — przejdź do fragmentu
Drogi przyjacielu, jestem tak szczęśliwy, tak bardzo utonąłem w ciszy słodkiego bytowania, że cierpi na tym sztuka. Niezdolny rysować, niezdolny położyć kreski, czuję mimo to, że nigdy większym nie byłem malarzem jak w…4 maja 1771 – 16 czerwca — przejdź do fragmentu
Zaciekawił mnie ten widok, usiadłem na leżącym opodal pługu i wyrysowałem ową scenę braterskiego poświęcenia. Za tło dałem pobliski płot, bramę, szopy i kilka połamanych kół od wozu, wszystko tak, jak było w…4 maja 1771 – 16 czerwca — przejdź do fragmentu
Juliusz Słowacki · 2 fragmenty
Zabił się — młody… Zrazu jakaś trwoga / Kładła mi w usta potępienie czynu, / Była to dla mnie posępna przestroga, / Abym wnet gasił myśli zapalone; / Dziś gardzę głupią ostrożnością gminu, / Gardzę przestrogą, zapalam…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu
Czarowna natura! / Jak koń Apokalipsy szara leci chmura, / Jesiennym gnana wiatrem; a w chmurze myśl gromu, / Omdlała zimnem, iskry wydobyć nie może; / Więc co ma w łonie gniewu, nie powie nikomu? / I przepłynie nad…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu
George Gordon Byron · 2 fragmenty
Dziwna! gdy kraj ten natura obrała / Na ogród bogów, i hojnie nań zlała, / Tyle bogactwa, piękności tak wiele / Jakby we własnym zakochana dziele, / Dziwna! że dzieła własnego się zrzeka, / I dziś natura wpuszcza tu…Giaur — przejdź do fragmentu
Przyszedł i odszedł jak wicher Symomu, / Co wieje bożym obciążony gniewem / I za którego śmiertelnym powiewem / Cyprys umiera, choć jest śmierci drzewem, / Choć wiosną nawet nie zruca żałoby, / Jeden, co wiernie…Giaur — przejdź do fragmentu
Adam Mickiewicz · 2 fragmenty
Ty Boże, ty naturo! dajcie posłuchanie. — / Godna to was muzyka i godne śpiewanie. —AKT I — przejdź do fragmentu
Boga, natury godne takie pienie! / Pieśń to wielka, pieśń-tworzenie. / Taka pieśń jest siła, dzielność, / Taka pieśń jest nieśmiertelność! / Ja czuję nieśmiertelność, nieśmiertelność tworzę, / Cóż Ty większego mogłeś…AKT I — przejdź do fragmentu
Adam Mickiewicz · 2 fragmenty
I ci, i owi pilnują przeprawy. / Tak Niemen, dawniej sławny z gościnności, / Łączący bratnich narodów dzierżawy, / Już teraz dla nich był progiem wieczności; / I nikt, bez straty życia lub swobody, / Nie mógł przestąpić…Wstęp – Uczta — przejdź do fragmentu
Ja… czasem lubię te posępne jęki / Niezrozumiałej litewskiej piosenki: / Jak lubię łoskot rozhukanej fali / Albo szmer cichy wiosennego deszczu, / Przy nich spać miło… Śpiewaj, stary wieszczuWstęp – Uczta — przejdź do fragmentu
Juliusz Słowacki · 1 fragment
To każdy kwiatek powie wiersze Zosi, / Każda jej gwiazdka piosenkę zanuci. / Nim kwiat przekwitnie, nim gwiazdeczka zleci, / Słuchaj — bo to są najlepsi poeci. / Gwiazdy błękitne, kwiateczki czerwone / Będą ci całe…przejdź do fragmentu
Zygmunt Krasiński · 1 fragment
Z naszych sklepów wynidź, spróchniały obrazie Edenu, dzieło Belzebuba — dziury zalepiem i rozwiedziemy pokostem — a potem, płótno czarodziejskie, zwiń się w chmurę i leć do poety — wnet się rozwiąż naokoło niego, opasz…CZĘŚĆ PIERWSZA — przejdź do fragmentu
Juliusz Słowacki · 1 fragment
ja ciebie nie zgubię. / Ale natura zbrodnią pogwałcona / Mścić się będzieAKT DRUGI — przejdź do fragmentu
Adam Mickiewicz · 1 fragment
Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu, / Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi, / Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi, / Omijam koralowe ostrowy burzanu. / Już mrok zapada, nigdzie drogi ni kurhanu…przejdź do fragmentu
Hans Christian Andersen · 1 fragment
— Tutaj, w tej wąskiej uliczce, w piwnicznej izbie ubogiego domu, mieszkał biedny chory chłopczyk. Od lat najmłodszych nie wstawał z posłania: był kaleką. Kiedy czuł się lepiej, mógł przejść parę razy ciasną izdebkę…przejdź do fragmentu
Hans Christian Andersen · 1 fragment
I wszystko korzy się, niby w świątyni: niebo i ziemia, las śpiewa pieśń chwały, a w sercu dziecka brzmi potężnie druga, jak wicher rwąca się pod Boże stopy. Cała natura stała się nagle kościołem, wysłanym kobiercami…przejdź do fragmentu
Hans Christian Andersen · 1 fragment
Widziała, że od chwili, gdy groszek zajrzał przez małe okienko, chora ożywiła się ogromnie, a od kilku dni sama siadała na łóżku, żeby lepiej widzieć maleńki ogródek z jednego ziarnka grochu. W kilka dni później była…przejdź do fragmentu
Bolesław Prus · 7 fragmentów
— A może tęsknota — przerwał Wokulski. — Zjadała mi ona każdą chwilę wolną od pracy, każdą godzinę odpoczynku. Nalej mi wina, Ignacy. Wypił, zaczął znowu chodzić po pokoju i mówić przyciszonym głosem: — Pierwszy raz…IV. Powrót — przejdź do fragmentu
Bulwar tutaj, kanały i woda źródlana na górze i — można by ocalić rokrocznie kilka tysięcy ludzi od śmierci, a kilkadziesiąt tysięcy od chorób… Niewielka praca, a zysk nieobliczony; natura umie wynagradzać.VIII. Medytacje — przejdź do fragmentu
W tej chwili żółtawy, za wczesny motyl przeleciał mu nad głową w stronę miasta. „Ciekawym, skąd on się wziął? — myślał Wokulski. — Natura miewa kaprysy i — analogie — dodał. — Motyle istnieją także w rodzaju ludzkim…VIII. Medytacje — przejdź do fragmentu
Bolesław Prus · 5 fragmentów
— Nic nie rozumiem — szepnął Wokulski ściskając rękoma skronie — głowa mi pęka!… Metal trzy razy lżejszy od wody… niepojęta rzecz!… — Albo metal o jakie dziesięć procent lżejszy od powietrza, co?… — śmiał się Geist.…III. Widziadło — przejdź do fragmentu
Bo dla mnie nie zawsze las jest piękny, czasem bywa okropny. Gdybym tu była sama, z pewnością nie widziałabym ulic, kościołów i buduarów. Kiedy jestem sama, las mnie przeraża. Przestaje być dekoracją, a zaczyna być…VII. Lasy, ruiny i czary — przejdź do fragmentu
— Ach, niech pan tak nie mówi!… To jest poniżanie wartości ludzkiej, nawet niezgodne z Pismem świętym. Bóg oddał przecie ludziom ziemię na mieszkanie, a rośliny i zwierzęta na pożytek… — Krótko mówiąc, według pani…VII. Lasy, ruiny i czary — przejdź do fragmentu
Maria Konopnicka · 3 fragmenty
A już ruń dobywała się i parła gwałtownie nad ziemię; już trawki młode puszczały się na wilgotnych dołkach, już nad wezbraną strugą czerwieniały pręty wikliny, a w cichym, mglistym powietrzu słychać było kruczenie…Jak nadworny kronikarz króla Błystka rozpoznawał wiosnę — przejdź do fragmentu
Pełen zielonego zmierzchu i świeżości od wielkich liści łopianu, który tu się lasem prawie rozrastał, leżał ten zakątek uroczy między owym zapuszczonym, wiśniowym, w kwiecie stojącym sadem a modrą, wijącą się wśród łąk…Dobre czasy — przejdź do fragmentu
Stał dwór królowej Tatry na wysokiej górze; na górze tak wysokiej, że chmury u stóp jej leżały, jako siwych owiec stada, a szczyt promieniał słońcem na czystym lazurze. Dwa bory świerków wiodły do wrót zamku; dwie…U królowej Tatry — przejdź do fragmentu
Henryk Sienkiewicz · 2 fragmenty
Strach go tylko brał na myśl, co będzie, jeśli chmury zasłonią księżyc i niebo, albowiem wówczas znalazłby się jak w podziemiu. Ale nie było to jedyne niebezpieczeństwo. Dżungla w nocy, gdy wśród ciszy słychać każdy…ROZDZIAŁ XXXI — przejdź do fragmentu
Przez następne trzy dni karawana szła znów krajem pustym. Dni były upalne, ale noce z powodu wysokiego położenia okolicy tak zimne, że Staś kazał Mei przykrywać Nel dwoma kocami. Przebywali teraz często wąwozy górskie…ROZDZIAŁ XXXIX — przejdź do fragmentu
Henryk Sienkiewicz · 1 fragment
Przez swą strażniczą lunetę stary mógł dojrzeć nie tylko drzewa, nie tylko rozłożyste liście bananów, ale nawet gromady małp, wielkich marabutów i stada papug, wzbijające się czasem jak tęczowa chmura nad lasem.…przejdź do fragmentu
Mark Twain · 1 fragment
Wrócili do obozowiska cudownie odświeżeni, szczęśliwi i głodni, jak wilki. Natychmiast rozpalili ogień. Huck odkrył w pobliżu czyste, chłodne źródełko. Chłopcy sporządzili sobie kubki z szerokich liści orzechowych i…Rozdział XIV — przejdź do fragmentu
Władysław Stanisław Reymont · 4 fragmenty
Cicho było, ciepło i nieco sennie. Słońce, chociaż to był już koniec września, przygrzewało jeszcze niezgorzej — wisiało w połowie drogi między południem a zachodem, nad lasami, że już krze i kamionki, i grusze po…I — przejdź do fragmentu
A pod nimi, jak okiem ogarnąć, leżały szare pola niby olbrzymia misa o modrych wrębach lasów — misa, przez którą, jak srebrne przędziwo rozbłysłe w słońcu, migotała się w skrętach rzeka spod olch i łozin nadbrzeżnych.…I — przejdź do fragmentu
Rzędy kobiet czerwieniły się na kopaniskach… rozlegał się grochot zsypywanych do wozów kartofli… miejscami orano jeszcze pod siew… stada krów srokatych pasły się na ugorach… długie, popielate zagony rdzawiły się młodą…I — przejdź do fragmentu
Stefan Żeromski · 4 fragmenty
W powrocie z Wersalu do Paryża koleją zatrzymano się w Saint-Cloud. Stanąwszy na wzgórzu, tuż za dworcem kolejowym, panny wydały okrzyk. U nóg ich leżała, ciągnąc się w głąb kraju i gubiąc w rudych mgłach, pustynia…Wenus z Milo — przejdź do fragmentu
Ale wkrótce za miastem doznał pociechy, gdy mu prosto w twarz wionął oddech wilgotny, lecący z niedocieczonego przestworza, z pól, z lasów. Role po długich deszczach rozmiękłe, porznięte brunatnymi smugami bruzd…Swawolny Dyzio — przejdź do fragmentu
Judym stał przy otwartym oknie. Czuł w sobie zjednoczenie z tym, na co spoglądał. Przez jego ciało zdawała się płynąć siła natury stwarzająca rozrost drzew i wykwitanie liści. Judym uczuł w sobie tę siłę i uczuł władzę…Swawolny Dyzio — przejdź do fragmentu
Władysław Stanisław Reymont · 4 fragmenty
Słońce się już było podniesło na parę chłopów, że dojrzał choćby i najdalsze kraje pól; wszystko błyszczało różaną rosą, czarne role połyskiwały się w słońcu, wody grały po rowach, skowronkowe głosy dzwoniły w chłodnym…I — przejdź do fragmentu
Słońce szło w górę, jasnością zalewając świat. Ciepło się podnosiło, że już muchy brzęczały po szybach, jaskółki zapamiętale chlustały wskroś przejrzystego powietrza, staw mienił się w ogniach, drzewa zaś, kiejby…V — przejdź do fragmentu
Późno już było. W chałupie spali, tylko Witek siedział pod ścianą, jakby stróżując gospodyni; na wsi też wszyscy legli, nawet psy nie poszczekiwały, woda jeno bulgotała i ptaki zawodziły w sadach. Księżyc się wtoczył na…VIII — przejdź do fragmentu
Joseph Conrad · 3 fragmenty
Jim, stojąc na mostku, przeniknięty był tą wielką pewnością bezgranicznego bezpieczeństwa i spokoju, jaki się daje czytać ze spokojnego stanu natury, podobnie jak czyta się pewność i pieczołowitą miłość rozlaną na…Rozdział III — przejdź do fragmentu
— Ja nie znam, co to strach — ciągnął dalej maszynista z zapałem szczerego przekonania. — Nie boję się pracować w tej zgniłej skorupie! To szczęście niemałe dla pana, że jest nas kilku na świecie, co się o własne życie…Rozdział III — przejdź do fragmentu
Bardzo pragnąłem rozmowy z nim, ale szanowałem natężoną, prawie namiętną uwagę, z jaką przypatrywał się motylowi, jak gdyby na brązowej tkance wątłych skrzydeł, na białych liniach i wspaniałych plamach odczytywał rzeczy…Rozdział XX — przejdź do fragmentu
Stefan Żeromski · 2 fragmenty
Ani jeden żywy promień nie zdołał przebić powodzi chmur, gnanych przez wichry. Skąpa jasność poranka rozmnożyła się po kryjomu, uwidoczniając krajobraz płaski, rozległy i zupełnie pusty. Leciała ulewa deszczu, sypkiego…przejdź do fragmentu
Dopiero nazajutrz rano pluchota bić przestała, choć wiatr wcale nie ucichł. Chmury leciały wysoko, poprzedzielane głębiami cieniów o kształtach dziwacznych. Pod wiatr i jakby na spotkanie obłoków ciągnęły już stadami…przejdź do fragmentu
Stanisław Wyspiański · 1 fragment
Mam do chłopców pociąg duży, / lecz być musi ładny chłopiec. / Powrót, powrót do natury.AKT I — przejdź do fragmentu
Władysław Stanisław Reymont · 1 fragment
Ale już najmilsze były la niej te krótkie, nagrzane, jasne noce, że kiej jeno matka zasnęła, wynosiła pościel do sadu i leżąc na wznak, zapatrzona w niebo migocące przez gałęzie, zapadała w jakieś przenajsłodsze…IX — przejdź do fragmentu
Stefan Żeromski · 1 fragment
W ciągu tysięcy lat w ciałach tych krzewów, na których gałęziach ptaki niezliczone gniazda sobie słały, ustało życie i począł się tajemny rozkład. Wielkie ciśnienie zapadniętych warstw, napływy wód i czas wiekami idący…Glikauf! — przejdź do fragmentu
Stefan Żeromski · 3 fragmenty
Długie godziny przepędzał na wpatrywaniu się w morze, wiecznie jednakie i wiecznie odmienne, ku któremu uskoki nagich gór zniżają się nagłym upadkiem — nad którym wiszą zwały strzępiastych sosen Południa. Gdy trawy…Część pierwsza — Szklane domy — przejdź do fragmentu
Jedyną rzeczywistością realną i niezmienną został znowu, jak przed nieprzeliczonymi wiekami, gaz, pałający węglowodór, którego pochwycenie odpokutował ongi Prometeusz przybiciem rąk do skał Kaukazu. Nie z taką już…Część pierwsza — Szklane domy — przejdź do fragmentu
Niezmierzona siła elektryczna zastąpiła siłę koni i wołów. W całym dorzeczu już opanowanym pracują pługi i wszelakie narzędzia rolne popędzane elektrycznie. Już dziś na tych obszarach drzewo staje się rzeczą nietykalną…Część pierwsza — Szklane domy — przejdź do fragmentu
Fragmenty i oznaczenia motywów: Wolne Lektury.