Motyw: kłamstwo w literaturze

42 lektury szkolne i 100 oznaczonych fragmentów. Kliknij cytat, żeby przejść do miejsca w tekście.

Starożytność

Odyseja

Homer · 5 fragmentów

Daleko stąd, za morzem, na Krecie rozległej / Słyszałem o Itace. Teraz tu przybyłem / Z skarbami, drugie tyle dzieciom zostawiłem, / Zmuszon uchodzić, bowiem przeze mnie zabity / Był syn Idomeneja, biegun znamienity…Pieśń trzynasta — przejdź do fragmentu
Uśmiechnęła się na to Pallas sowiooka: / „Ej! byłby to nie lada gracz, skryty a szczwany, / Kto by cię wywiódł w pole! Sam bóg od wygranej / Odstąpiłby zapewne. Porzuć te wybiegi! / Nie kryj się, kiedyś wrócił na…Pieśń trzynasta — przejdź do fragmentu
Z rozległej jestem Krety. Rodzic mój imiona / Znaczne miał; wielu synów powiła mu żona, / I po pańsku się chował szczep ten pracowity / W domu jego. A jam zaś rodził się z kobiety / Kupnej, lecz Hylakowy Kastor, co mnie…Pieśń czternasta — przejdź do fragmentu

Państwo

Platon · 3 fragmenty

Czy bóg mógłby kłamać obrazami, dlatego że nie zna zamierzchłej przeszłości? — To by było doprawdy śmieszne — powiada. — Zatem poety, który kłamie, w bogu nie ma. — Nie zdaje mi się. — A może kłamie dlatego, że się boi…Księga druga — przejdź do fragmentu
Bo jeżeliśmy słusznie mówili przed chwilą, jeżeli istotnie bogowie nie używają kłamstwa, a ludziom ono się przydaje tylko jako lekarstwo, to jasna rzecz, że coś takiego trzeba zostawić lekarzom, a ludzie prywatni nie…Księga trzecia — przejdź do fragmentu
A potwarz nie omija nikogo.Księga szósta — przejdź do fragmentu

Średniowiecze

Boska Komedia: Piekło

Dante Alighieri · 4 fragmenty

Mój wódz znów ducha kalekiego pyta: / «Kto jest ten, który ciebie rzucił w chwili, / Gdyśmy przy brzegu twą postać zoczyli?» / On odpowiedział: «Jest to mnich Gomita, / Rządca Gallury, urna zabrukana; / Mając w swym…Pieśń XXI – Pieśń XXV — przejdź do fragmentu
Byłem żołnierzem, byłem franciszkanem, / Biorąc sznur, w moją poprawę wierzyłem / I mógłbym stanąć bez grzechu przed Panem; / Alem skuszony był przez Arcymnicha, / W grzech dawny jego wtrąciła mnie pycha, / Wiedz i…Pieśń XXVI – Pieśń XXX — przejdź do fragmentu
«To Myrry starożytnej dusza, / Która do ojca czuła upał żywy, / Przeciwko prawu miłości uczciwej; / Pragnąc grzech ukryć w kryjomym niewstydzie, / Ojca pod cudzą postacią spokusza, / Podobnie jak duch, który oto idzie!…Pieśń XXVI – Pieśń XXX — przejdź do fragmentu

Renesans

Próby: Próby. Księga pierwsza

Michel de Montaigne · 4 fragmenty

Nie bez racji powiadają, że kto nie czuje się dość mocny w pamięci, nie powinien się puszczać na kłamstwo.Rozdział IX. O kłamcach — przejdź do fragmentu
W istocie łgarstwo jest to szkaradna przywara. Toć jesteśmy ludźmi i stykamy się jedni z drugimi jeno za pomocą słowa. Gdybyśmy znali całą ohydę i wagę kłamstwa, ścigalibyśmy je ogniem, z większą słusznością niż inne…Rozdział IX. O kłamcach — przejdź do fragmentu
Mam u siebie krawczyka, poczciwego chłopca, którego nie słyszałem nigdy mówiącego prawdę, nawet kiedy by mogła wyjść mu na pożytek. Gdyby kłamstwo podobnie jak prawda miało tylko jedną twarz, łatwiej dalibyśmy sobie z…Rozdział IX. O kłamcach — przejdź do fragmentu

Próby: Próby. Księga druga

Michel de Montaigne · 4 fragmenty

Co się tyczy bowiem tej modnej cnoty obłudy i udania, która obecnie w tak wysokiej jest cenie, nienawidzę jej z całego serca i wśród wszystkich przywar nie widzę ni jednej, która by tak jawnie świadczyła o podłości i…Rozdział XVII. O zarozumiałości — przejdź do fragmentu
Szlachetne serce nie powinno taić swoich myśli; żąda się odsłonić do wnętrza; wszystko w nim jest dobre albo przynajmniej wszystko jest ludzkie. Arystoteles uważa to za objaw wielkoduszności, aby nienawidzić i kochać…Rozdział XVII. O zarozumiałości — przejdź do fragmentu
Często rozważałem, skąd mógł się zrodzić ten obyczaj, przestrzegany z taką uwagą, iż żywiej nas dotyka, gdy nam kto zarzuci ten błąd (mimo iż tak zwyczajny) niż jakikolwiek inny, i że najwyższa zniewaga, jaką można nam…Rozdział XVIII. O zadawaniu łgarstwa — przejdź do fragmentu

Kazania sejmowe

Piotr Skarga · 2 fragmenty

Tak iż się prorockie wołanie iści: „Strzeż się każdy od bliźniego swego i żadnemu bratu swemu nie dufaj, bo każdy brat podchwyta i dół pod drugim kopa. Każdy przyjaciel zdradliwie postępuje i brat się z brata śmieje, a…Pierwsze. Na początku Sejmu. Przy Ś. Mszy sejmowej — przejdź do fragmentu
A kto wyliczy nasze potwarzy u prawa, w pozwach, i zdrady w sprawach i w sądach, i oszukania, i obłudności, i pokrytości miedzy nami? Kto wyliczy kazirodztwa niewstydliwe i jawne cudzołostwa, krzywoprzysięstwa, fałszywe…Kazanie ósme. O szóstej chorobie Rzeczypospolitej, która jest dla grzechów jawnych i niekarności ich — przejdź do fragmentu

Hamlet

William Shakespeare (Szekspir) · 1 fragment

Przede wszystkim / Wypytasz mi się najdokładniej, jacy / Są Duńczykowie w Paryżu; jak który / I z czego żyje: gdzie bywa i jakie / Z kim ma stosunki; gdy zaś skutkiem takich / Krętobadawczych, manowcowych pytań…AKT DRUGI — przejdź do fragmentu

Barok

Skąpiec

Molière (Molier) · 1 fragment

Wyborna sposobność, aby się zemścić na rządcy… Odkąd wkręcił się do domu, wszystko tańcuje, jak on zagra, nikt już ani pisnąć nie może. A i kije dzisiejsze także dobrze pamiętam.AKT V — przejdź do fragmentu

Oświecenie

Bajki i przypowieści: Lew pokorny

Ignacy Krasicki · 1 fragment

Źle zmyślać, źle i prawdę mówić w pańskim dworze. / Lew, chcąc wszystkich przeświadczyć o swojej pokorze, / Kazał się jawnie ganić. Rzekł lis: «Jesteś winny, / Boś zbyt dobry, zbyt łaskaw, zbytnie dobroczynny». / Owca…przejdź do fragmentu

Bajki i przypowieści: Księgi

Ignacy Krasicki · 1 fragment

W pewnej bibliotece, gdzie była, nie pomnę, / Powadziły się księgi; a że niezbyt skromne, / Łajały się do woli różnymi języki. / Wchodzi bibliotekarz, pyta się kroniki: / «Dlaczego takie wrzaski?» — «Dlatego się…przejdź do fragmentu

Romantyzm

Balladyna

Juliusz Słowacki · 5 fragmentów

PUSTELNIK Cierpienie myśli jest kolącym ostem, / Lecz rzeczywistość… o! ta jak żelazo / Rani, zabija… / / FILON O tym inną razą / Mówić będziemy, a przekonam ciebie, / Że smutek serca… / / PUSTELNIK Niechaj cię…AKT PIERWSZY — przejdź do fragmentu
Lękam się mówić, może nie przekonam / Ślepej miłości, matki przywiązania. / Lecz któż by myślał, że ta młoda łania / Ucieknie… / / WDOWA Córko… Alina? / / BALLADYNA Uciekła… / / WDOWA Gdzie… jak? z kim? — Boże! Matki…AKT DRUGI — przejdź do fragmentu
Gdzie mieszka moja — mamka — ona chora, / Snu potrzebuje. / / KOSTRYN Jak to — ta potwora / Mlekiem poiła twoje usta śliczne?AKT TRZECI — przejdź do fragmentu

Lilla Weneda

Juliusz Słowacki · 3 fragmenty

Jakżeś, Salmonie mój, uniknął śmierci? / / ŚLAZ Zaraz opowiem, tylko mnie postawcie / Na moje nogi, na me własne nogi. / Tak, jestem Salmon, Salmon bez wątpienia, / Zaczarowany Salmon, lepszy Salmon / Niż tamten Salmon…AKT III — przejdź do fragmentu
To jakiś oszust w Salmona zbroicy. / O! jak rycerze są ci łatwowierni! / Najmniejsze kłamstwo, a już ich oszuka; / A choć szychową nić zobaczą, nie chcą / Wyciągnąć kłębka; jedni przez lenistwo, / Drudzy widzący w tym…AKT III — przejdź do fragmentu
Moja nieboszczka matula mówiła, / Że kłamstwem wyjdę na pana — to kłamstwo, / Co mi matula mówiła o kłamstwie — / Ergo: jeżeli więc mówiła kłamstwo, / Powinna była zrobić tym fortunę: / Umarła goła jak Lazarus, a ja…AKT IV — przejdź do fragmentu

Zemsta

Aleksander Fredro · 2 fragmenty

Brałem jeńców tysiącami, / Co zawiśli od mej woli; / Bom lat dziesięć toczył boje, / Gdzie się lały krwawe zdroje, / Tak, że wkoło na mil cztery / Jak czerwone było morze. — / Tam zyskałem i ordery, / I tytuły, i honoryAKT DRUGI — przejdź do fragmentu
Ja cię zwiążę, / Ja cię zamknę, drogi książę. / / WACŁAW Ach, nie powtórz tego słowa! / Patrz, jak wstydem cały płonę / Za studenckie przewinienia. / Ni tytułu, ni imienia / Wacław dalej nie zachowa. / Bo te były…AKT DRUGI — przejdź do fragmentu

Faust: część pierwsza

Johann Wolfgang von Goethe · 2 fragmenty

Ach, te wspomnienia! wybaczyż mi ona?!” / / MARTA z płaczem / Kochany człowiek! Wybaczam mu z serca! / / MEFISTOFELES Lecz rzekł: „więcej jej niż mojej winy!” / / MARTA Oszczerca! / Kłamał! nie uszanował ostatniej…POCZYNA SIĘ TRAGEDIA — przejdź do fragmentu
MEFISTOFELES O, mężu świątobliwy! Panie, / czy to raz pierwszy w twoim życiu / fałszywe złożyć masz zeznanie? / Czyliż o Bogu, świecie, o wszelkim żywiole, / o człowieku zamkniętym w wszechistnienia kole, / o…POCZYNA SIĘ TRAGEDIA — przejdź do fragmentu

Nie-Boska komedia

Zygmunt Krasiński · 1 fragment

LEKARZ Powieki prześliczne, białka przeczyste, żyły wszystkie w porządku, muszkuły w sile. — do Orcia / Śmiej się Pan z tego — Pan będziesz zdrów jak ja. — do Męża / Nie ma nadziei. — Sam Pan Hrabia przypatrz się…CZĘŚĆ DRUGA — przejdź do fragmentu

Pozytywizm

Quo vadis

Henryk Sienkiewicz · 11 fragmentów

Co do cezara, może i nie słyszał on nigdy w życiu o narodzie Ligów i jeśli zażądał wydania Ligii jako zakładniczki, to dlatego, iż ktoś go do tego podmówił, łatwo zaś odgadnąć, kto mógł to uczynić. A ona podniosła na…Rozdział czwarty — przejdź do fragmentu
„Trzeba pójść do Sporusa — mówił sobie — i ulać trochę wina Fortunie. Znalazłem wreszcie, czegom od dawna szukał. Młody jest, zapalczywy, hojny jak kopalnie Cypru i za tę ligijską makolągwę gotów by oddać pół mienia.…Rozdział trzynasty — przejdź do fragmentu
— Głupiś, choć dolewasz tyle wody do wina, że mogłaby się w nim znaleźć i ryba. To jest symbol, który w języku filozofów znaczy: uśmiech Fortuny. Gdybyś go był odgadł, byłbyś i ty może zrobił fortunę. Szanuj filozofię…Rozdział trzynasty — przejdź do fragmentu

Potop: tom drugi

Henryk Sienkiewicz · 7 fragmentów

Tu Wrzeszczowicz urwał nagle, przypomniał sobie Kmicica siedzącego w drugim końcu izby i podszedłszy ku niemu, spytał: — Panie kawalerze, rozumiesz po niemiecku? — Ani słowa, choćby mi kto zęby rwał! — odpowiedział pan…Rozdział XI — przejdź do fragmentu
Słuchając słów Weyharda Wrzeszczowicza, musiał się wszelkimi siłami powstrzymywać, aby nie krzyknąć mu: „Łżesz, psie!” — i z szablą na niego nie wpaść. I jeśli tego nie uczynił, to dlatego, że niestety czuł i uznawał…Rozdział XI — przejdź do fragmentu
Wreszcie słowa Wrzeszczowicza przepełniły ten kielich goryczy i żółci; wykazały mu jasno to, co było dotąd niewyraźnym poczuciem, że nie tyle Szwedzi, Septentrionowie i Kozacy zabili ojczyznę, ile cały naród. „Szaleni…Rozdział XI — przejdź do fragmentu

Potop: tom trzeci

Henryk Sienkiewicz · 7 fragmentów

Poznałem go, gdy był młodym jeszcze panięciem, na dworze pana krakowskiego, Stanisława. Fechtów się wonczas od Francuzów i Włochów uczył i okrutnie się na mnie rozgniewał, gdym mu powiedział, że to kpy, z których żaden…Rozdział V — przejdź do fragmentu
— Janie — rzekł Zagłoba, macając się po kalecie, w której wiózł list pana Czarnieckiego — uczyń mi łaskę i pozwól mnie samemu gadać do marszałka. — A ojciec naprawdę go znałeś i fechtów go uczyłeś? — I!… tak się jeno…Rozdział V — przejdź do fragmentu
— Jaśnie wielmożny panie, to nie pan Czarniecki tę wiktorię odniósł. — Jeno kto? — Jeno Lubomirski! Nastała chwila powszechnego zdumienia. Pan marszałek usta otworzył, powiekami począł mrugać i patrzył na Zagłobę tak…Rozdział V — przejdź do fragmentu

Przygody Tomka Sawyera

Mark Twain · 3 fragmenty

— Powiedz im, Joe, powiedz… nie ma innej rady… Huck i Tomek stali jak skamieniali, z przerażeniem słuchając zeznań Joego, który najspokojniej w świecie podawał swoją wersję wydarzeń. Myśleli, że lada chwila grom z…Rozdział XI — przejdź do fragmentu
Ledwie Tomek wyszedł, ciotka pobiegła do komórki i wyciągnęła szczątki ubrania, które Tomek miał na sobie jako pirat. Stanęła z nimi w ręce, zawahała się. — Nie, nie mam odwagi — szepnęła. — Biedak, na pewno skłamał…Rozdział XX — przejdź do fragmentu
Sędzia Thatcher nabrał o Tomku bardzo wysokiego mniemania. Twierdził, że przeciętny chłopiec nigdy nie zdołałby wyprowadzić jego córki z pieczar. Gdy Becky opowiedziała mu w zaufaniu, jak Tomek w szkole wziął na siebie…Rozdział XXXVI — przejdź do fragmentu

Lalka: tom drugi

Bolesław Prus · 3 fragmenty

Lecz najboleśniejszego uczucia doznał wówczas, gdy Palmieri, uśpiwszy jakiegoś wątłego młodzieńca, owinął ręcznikiem łopatkę od węgli i wmówił w swoje medium, że jest to młoda i piękna kobieta, którą trzeba kochać.…III. Widziadło — przejdź do fragmentu
„Piękne rzeczy! — myślał. — Panna Ewelina przez litość wychodzi za barona i zapewne przez litość romansuje ze Starskim… Rozumiem kobietę, która wychodzi za mąż dla pieniędzy, choć to głupi rodzaj zarobku… Rozumiem nawet…VI. Pod jednym dachem — przejdź do fragmentu
— Więc według pana nie ma rady? — spytał baron. — Dziś żadnej, a kiedyś będzie jedna: szczerość w ludzkich stosunkach i wolny wybór. Gdy kobieta nie będzie potrzebowała udawać miłości ani kokietować wszystkich, wówczas…VII. Lasy, ruiny i czary — przejdź do fragmentu

O krasnoludkach i sierotce Marysi

Maria Konopnicka · 2 fragmenty

Z całym stadkiem? — powtórzył zachwycony Sadełko. — I powiadasz, kochany kolego, że je pasie mała sierotka? Mała sierotka, która zapewne dać sobie rady ze stadkiem tym nie może? O, jakżebym jej chętnie dopomógł! Jakże…Jak nadworny kronikarz króla Błystka rozpoznawał wiosnę — przejdź do fragmentu
— O, to drobnostka! — Sadełko na to ze śmiechem odrzecze. — Kazałem usypać to wzgórze, aby zawsze mieć pod ręką dość piasku do zasypywania ksiąg moich uczonych! Tu spuścił wzrok zadumany i potarłszy łapą czoło, dodał…Podziomek spotyka sierotkę Marysię — przejdź do fragmentu

W pustyni i w puszczy

Henryk Sienkiewicz · 2 fragmenty

Pan Rawlison miał również litościwą duszę i odczuwał położenie Fatmy, ale uderzyły go w jej słowach rozmaite rzeczy, które wydały mu się prostym kłamstwem. Mając prawie codzienne stosunki z komorą w Izmaili wiedział…ROZDZIAŁ II — przejdź do fragmentu
Dwaj panowie milczeli przez chwilę, po czym pan Rawlison rzeki: — Biedna kobieta… ale kłamie tak, jak tylko na Wschodzie kłamać umieją — i nawet w jej oświadczeniach wdzięczności brzmi jakaś fałszywa nuta. — Niezawodnie…ROZDZIAŁ II — przejdź do fragmentu

Modernizm

Chłopi: Część czwarta - Lato

Władysław Stanisław Reymont · 3 fragmenty

— Chciałem wam cosik poredzić. Nastawiła ciekawie uszów, miarkując nieco, kole czego kręci. — Wiecie, a to trzeba, abyście jeszcze przed spisem którego wieczora przepędzili do mnie ze dwie krowy. Maciorę można zawierzyć…III — przejdź do fragmentu
— Kto za szkołą, niech przejdzie na prawą stronę i podniesie rękę. Sporo przeszło, ale dużo więcej narodu ostało na miejscu. Naczelnik się zmarszczył i przykazał, aby la sprawiedliwości głosowali imiennie. Strapił się…VIII — przejdź do fragmentu
Ale w jakiejś minucie Tereska, przejrzawszy prawdę do dna, odepchnęła go od siebie i zakrzyczała, bijąc słowami kieby biczem: — Cyganisz jak pies! Zawdyś me ocyganiał! Już me teraz nie zwiedziesz! Strach ci Jaśkowego…XI — przejdź do fragmentu

Wesele

Stanisław Wyspiański · 2 fragmenty

Acan się zalewa łzami, / duszę krwawi, serce krwawi; / ale znać z Acana mowy, / że jest — tak — przeciętnie zdrowy; / jutro humor się naprawi. — / Gotów mi płakać najrzewniej, / rozczulać się cudzych grzechów, / u…AKT II — przejdź do fragmentu
HANECZKA Dziękuję ci, panie bratku, / tak mi dobrze było tańcować. / / PAN MŁODY Dobrze, kwiatku? / / HANECZKA Jakem sie zaczęła kręcić / tak w kółeczko, tak w kółeczko, / takem i chciała pocałować / drużbę. / / PAN…AKT III — przejdź do fragmentu

Ludzie bezdomni: tom pierwszy

Stefan Żeromski · 2 fragmenty

Jedna z „życzliwych mi” osób, pani Laura, w której domu od trzech lat daję lekcję dziewczętom, z emblematami żywej jakoby litości zakomunikowała mi smutną wiadomość. Czerpie ją od współplotkarki świeżo przybyłej z…Zwierzenia — przejdź do fragmentu
Świat nasz, otaczający, półinteligentny, półbarbarzyński, a główna — chytry… Przebiegłość służy w nim złośliwości, a złośliwość praktykuje się dla niej samej. Zawsze chodzi o stwierdzenie czyjejś niższości, i to tym…Zwierzenia — przejdź do fragmentu

Chłopi: Część druga - Zima

Władysław Stanisław Reymont · 2 fragmenty

— O co się pobili? — spytała później Jagna. — O ciebie! — warknęła ze złością stara. — Juści, mówcie prawdę. — Rzekłam! Mateusz się chwalił we młynie przed chłopami, że często bywał u ciebie w komorze, Antek to…V — przejdź do fragmentu
— Szukałem cię w oborze, a nie uwidziałem… — Bom wtedy już musiała być pod szopą, drwa zbierałam. — A gdzieżeś się to tak utytłała w śniegu?… — Gdzie? Ze strzechy śniegowe brody wiszą, to ino trącić, a na głowę się…VI — przejdź do fragmentu

Lord Jim

Joseph Conrad · 1 fragment

To było coś podobnego do tej historii, którą oni wymyślili. Nie było to kłamstwem, ale nie było i prawdą. Było coś… Na kategorycznych kłamstwach człowiek się zna, a tu granica cienka jak kartka papieru dzieliła prawdę…Rozdział XI — przejdź do fragmentu

Chłopi: Część pierwsza - Jesień

Władysław Stanisław Reymont · 1 fragment

Teraz szła sprawa Bartka Kozia z Lipiec o kradzież świni u Marcjanny Antonówny Pacześ. Świadkowie: taż Marcjanna, syn jej Szymon, Barbara Piesek itd. — Świadkowie czy są? — zapytał ławnik. — Jesteśmy! — zawołali chórem.…III — przejdź do fragmentu

Ludzie bezdomni: tom drugi

Stefan Żeromski · 1 fragment

— Że mówić prawdę jest dobrze, a kłamać — źle, tego ja, na przykład, który tu z panem siedzę w jednym pokoju, wcale nie jestem pewny. Częstokroć mówienie, a nawet wyznawanie kłamstwa jest najwyższą cnotą, zasługą i…Pielgrzym — przejdź do fragmentu

Dwudziestolecie międzywojenne

Przedwiośnie

Stefan Żeromski · 1 fragment

W pewnej chwili od strony Leńca dał się słyszeć turkot. Widać było światło latarni poruszające się równomiernie: to Barwicki odjechał z Leńca. Ha! Cóż? Można by teraz pójść do Laury… Już go tam przecie nie ma. Jeden…Część druga — Nawłoć — przejdź do fragmentu

Szewcy

Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) · 1 fragment

Nie lubię, jak się puszczacie na spekulacje powyżej waszej intelektualnej pojemności. Nie macie odpowiednich pojęć, aby to wyrazić. Ja aparat pojęciowy mam — aby kłamać.AKT DRUGI — przejdź do fragmentu

Współczesność

Mały Książę

Antoine de Saint Exupéry · 2 fragmenty

— Wieczorem proszę umieścić mnie pod kloszem. Bardzo zimno u pana, źle tu urządzone. Tam, skąd pochodzę… Ale przerwała. Pojawiła się w postaci nasionka. Nie miała okazji niczego się dowiedzieć o innych planetach.…I – X — przejdź do fragmentu
Geograf nie jest kimś, kto liczy miasta, rzeki, góry, morza, oceany i pustynie. Zbyt poważna z niego persona, żeby się gdzieś włóczyć. Geograf nie odchodzi od biurka. Ale za to przyjmuje eksploratorów. Wypytuje ich i…XI – XXII — przejdź do fragmentu

Inne

Motywy pokrewne

Fragmenty i oznaczenia motywów: Wolne Lektury.

Motyw kłamstwo w literaturze — lektury i fragmenty | Literum